ਜੈਸੇ ਅਹਿ ਅਗਨਿ ਕਉ ਬਾਲਕ ਬਿਲੋਕ ਧਾਵੈ ਗਹਿ ਗਹਿ ਰਾਖੈ ਮਾਤਾ ਸੁਤ ਬਿਲਲਾਤ ਹੈ ॥ ਬ੍ਰਿਥਾਵੰਤ ਜੰਤ ਜੈਸੇ ਚਾਹਤ ਅਖਾਦਿ ਖਾਦਿ ਜਤਨ ਕੈ ਬੈਦ ਜੁਗਵਤ ਨ ਸੁਹਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਪੰਥ ਅਪੰਥ ਬਿਬੇਕਹਿ ਨ ਬੂਝੈ ਅੰਧ ਕਟਿ ਗਹੇ ਅਟਪਟੀ ਚਾਲ ਚਲਿਓ ਜਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਕਾਮਨਾ ਕਰਤ ਕਨਿਕ ਅਉ ਕਾਮਨੀ ਕੀ ਰਾਖੈ ਨਿਰਲੇਪ ਗੁਰ ਸਿਖ ਅਕੁਲਾਤ ਹੈ ॥੩੬੯॥
jaise ah agan kau bālak bilok dhāvai gah gah rākhai mātā sut bilalāt hai | brithāvant jant jaise chāhat akhād khād jatan kai baid jugavat na suhāt hai | jaise panth apanth bibekah na būjhai andh kaṭ gahe aṭapaṭī chāl chalio jāt hai | taise kāmanā karat kanik au kāmanī kī rākhai niralep gur sikh akulāt hai |369|
As the child, seeing the snake or the fire, runs to it, and the mother, catching and holding it back, makes the child cry out; as the ailing creature craves forbidden food, and, when the physician keeps it in restraint, is not pleased; as the blind, not knowing the path from the wrong path, seized by the waist, is led along a stumbling way — so, holding the longing for gold and woman, the Guru's Sikh is kept unstained, though the mind frets.
ਜੈਸੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਅਨੇਕ ਉਪਜਾਤ ਸੁਤ ਪੂੰਜੀ ਦੈ ਦੈ ਬਨਜ ਬਿਉਹਾਰਹਿ ਲਗਾਵਹੀ ॥ ਕਿਰਤ ਬਿਰਤ ਕਰਿ ਕੋਊ ਮੂਲ ਖੋਵੈ ਰੋਵੈ ਕੋਊ ਲਾਭ ਲਭਤਿ ਕੈ ਚਉਗੁਨੋ ਬਢਾਵਹੀ ॥ ਜੈਸੋ ਜੈਸੋ ਜੋਈ ਕੁਲਾਧਰਮ ਹੈ ਕਰਮ ਕਰੈ ਤੈਸੋ ਤੈਸੋ ਜਸੁ ਅਪਜਸੁ ਪ੍ਰਗਟਾਵਹੀ ॥ ਤੈਸੇ ਸਤਿਗੁਰ ਸਮਦਰਸੀ ਪੁਹਪ ਗਤਿ ਸਿਖ ਸਾਖਾ ਬਿਬਿਧਿ ਬਿਰਖ ਫਲ ਪਾਵਹੀ ॥੩੭੦॥
jaise mātā pitā anek upajāt sut pūñjī dai dai banaj biuhārah lagāvahī | kirat birat kar koū mūl khovai rovai koū lābh labhat kai chauguno baḍhāvahī | jaiso jaiso joī kulādharam hai karam karai taiso taiso jas apajas pragaṭāvahī | taise satigur samadarasī puhap gat sikh sākhā bibidh birakh phal pāvahī |370|
As a mother and father raise their many sons and, giving them capital, set them to trade and business, and one, working, loses the principal and weeps, while another, gaining, multiplies it fourfold; and whatever the way of each one's line, by his deeds, so his good name or ill name is made plain — so the True Guru is even-eyed, of the nature of a flower; his Sikhs, the branches, bear the varied fruit of the tree.
ਜੈਸੇ ਨਰਪਤਿ ਬਹੁ ਬਨਿਤਾ ਬਿਵਾਹ ਕਰੈ ਜਾ ਕੈ ਜਨਮਤ ਸੁਤ ਵਾਹੀ ਗ੍ਰਿਹਿ ਰਾਜ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ੳਦਧਿ ਮਧਿ ਚਹੂੰ ਓਰ ਮੈ ਬੋਹਿਥ ਚਲੈ ਜੋਈ ਪਾਰ ਪਹੰੁਚੈ ਪੂਰਨ ਸਰਬ ਕਾਜ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਖਾਨਿ ਖਨਤ ਅਨੰਤ ਖਨਵਾਰਾ ਖੋਜੀ ਹੀਰਾ ਹਾਥ ਚੜੈ ਜਾ ਕੈ ਤਾ ਕੈ ਬਾਜੁ ਬਾਜ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰਸਿਖ ਨਵਤਨ ਅਉ ਪੁਰਾਤਨ ਜਿਨ ਪਰਿ ਕਟਾਛਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤਾ ਕੈ ਛਬਿ ਛਾਜ ਹੈ ॥੩੭੧॥
jaise narapat bahu banitā bivāh karai jā kai janamat sut vāhī grih rāj hai | jaise udadh madh chahūn or mai bohith chalai joī pār pahuñchai pūran sarab kāj hai | jaise khān khanat anant khanavārā khojī hīrā hāth chaṛai jā kai tā kai bāj bāj hai | taise gurasikh navatan au purātan jin par kaṭāchh kripā tā kai chhab chhāj hai |371|
As a king weds many wives, but the one in whose house a son is born holds the rule of the house; as through the four quarters of the sea the ship sails, and the one that reaches the shore has all its tasks fulfilled; as the digger digs the endless mine in his search, and he in whose hand the diamond comes has music and pomp — so the Guru's Sikhs, the new and the old: on whom His gracious glance falls, theirs is the beauty and the grace.
ਬੂੰਦ ਬੂੰਦ ਬਰਖ ਪਰਨਾਰੇ ਬਹਿ ਚਲੈ ਜਲ ਬਹੁਰਿਓ ਉਮਗਿ ਬਹੈ ਬੀਥੀ ਬੀਥੀ ਆਇ ਕੈ ॥ ਤਾ ਤੈ ਨੋਰਾ ਨੋਰਾ ਭਰਿ ਚਲਤ ਚਤੁਰ ਕੁੰਟ ਸਰਿਤਾ ਸਰਿਤਾ ਪ੍ਰਤਿ ਮਿਲਤ ਹੈ ਜਾਇ ਕੈ ॥ ਸਰਿਤਾ ਸਕਲ ਜਲ ਪ੍ਰਬਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਚਲਿ ਸੰਗਮ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਹੋਤ ਸਮਤ ਸਮਾਇ ਕੈ ॥ ਜਾ ਮੈ ਜੈਸੀਐ ਸਮਾਈ ਤੈਸੀਐ ਮਹਿਮਾ ਬਡਾਈ ਓਛੋ ਅਉ ਗੰਭੀਰ ਧੀਰ ਬੂਝੀਐ ਬੁਲਾਇ ਕੈ ॥੩੭੨॥
būnd būnd barakh paranāre bah chalai jal bahurio umag bahai bīthī bīthī āi kai | tā tai norā norā bhar chalat chatur kuṇṭ saritā saritā prat milat hai jāi kai | saritā sakal jal prabal pravāh chal saṅgam samundr hot samat samāi kai | jā mai jaisīai samāī taisīai mahimā baḍāī ochho au gambhīr dhīr būjhīai bulāi kai |372|
Drop by drop the rain falls, and the water runs down the gutters, then swells and flows, coming lane by lane. From it the streams fill and flow through the four quarters, and stream meets stream, going and joining. All the streams' waters, a mighty current, flow on, and, meeting the sea, become one, merged and equal. As each is filled, so is its greatness and worth — the shallow and the deep and steady are known by their call.
ਜੈਸੇ ਹੀਰਾ ਹਾਥ ਮੈ ਤਨਕ ਸੋ ਦਿਖਾਈ ਦੇਤ ਮੋਲ ਕੀਏ ਤੇ ਦਮਕਨ ਭਰਤ ਭੰਡਾਰ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਬਰ ਬਾਧੇ ਹੁੰਡੀ ਲਾਗਤ ਨ ਭਾਰ ਕਛੂ ਆਗੈ ਜਾਇ ਪਾਈਅਤ ਲਛਮੀ ਅਪਾਰ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਬਟ ਬੀਜ ਅਤਿ ਸੂਖਮ ਸਰੂਪ ਹੋਤ ਬੋਏ ਸੈ ਬਿਬਿਧ ਕਰੈ ਬਿਰਖਾ ਬਿਸਥਾਰ ਜੀ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਬਚਨ ਸਚਨ ਗੁਰ ਸਿਖਨ ਮੈ ਜਾਨੀਐ ਮਹਾਤਮ ਗਏ ਹੀ ਹਰਿ ਦੁਆਰ ਜੀ ॥੩੭੩॥
jaise hīrā hāth mai tanak so dikhāī det mol kīe te damakan bharat bhaṇḍār jī | jaise bar bādhe huṇḍī lāgat na bhār kachhū āgai jāi pāīat lachhamī apār jī | jaise baṭ bīj at sūkham sarūp hot boe sai bibidh karai birakhā bisathār jī | taise gur bachan sachan gur sikhan mai jānīai mahātam gae hī har duār jī |373|
As a diamond in the hand shows small, yet, valued, its flashing fills the treasury; as a bill of exchange, tied up, carries no weight, yet, presented ahead, yields boundless wealth; as the banyan-seed is of a most subtle form, yet, sown, spreads out into a great tree — so the Guru's Word is true among the Guru's Sikhs; its greatness is known once they have gone to Hari's door.
ਜੈਸੇ ਮਦ ਪੀਅਤ ਨ ਜਾਨੀਐ ਮਰੰਮੁ ਤਾ ਕੋ ਪਾਛੈ ਮਤਵਾਰੋ ਹੋਇ ਛਕੈ ਛਕ ਜਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਨਾਰਿ ਭੇਟਤ ਭਤਾਰਹਿ ਨ ਭੇਦੁ ਜਾਨਹਿ ਉਦਿਤ ਅਧਾਨ ਆਨ ਚਿਹਨਿ ਦਿਖਾਤ ਹੈ ॥ ਕਰਿ ਪਰਿ ਮਾਨਕੁ ਨ ਲਾਗਤ ਹੈ ਭਾਰੀ ਤੋਲ ਮੋਲ ਸੰਖਿਆ ਦਮਕਨ ਹੇਰਤ ਹਿਰਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਚਨ ਸੁਨਿ ਮਾਨੈ ਸਿਖ ਜਾਨੈ ਮਹਿਮਾ ਜਉ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਸਮਾਤ ਹੈ ॥੩੭੪॥
jaise mad pīat na jānīai maramm tā ko pāchhai matavāro hoi chhakai chhak jāt hai | jaise nār bheṭat bhatārah na bhed jānah udit adhān ān chihan dikhāt hai | kar par mānak na lāgat hai bhārī tol mol saṅkhiā damakan herat hirāt hai | taise gur ammrit bachan sun mānai sikh jānai mahimā jau sukh sāgar samāt hai |374|
As one drinking wine does not know its secret, but afterwards, grown drunk, is wholly taken by it; as the wife, meeting her husband, knows not the secret, till the conceived child shows itself by other signs; as the ruby in the hand carries no heavy weight, yet in worth, count and flash the eye is lost — so the Sikh who hears and honours the Guru's nectar-words knows their greatness once he is merged in the ocean of peace.
ਜੈਸੇ ਮਛ ਕਛ ਬਗ ਹੰਸ ਮੁਕਤਾ ਪਾਖਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਿਖੈ ਪ੍ਰਗਾਸ ਉਦਧਿ ਸੈ ਜਾਨੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਤਾਰੋ ਤਾਰੀ ਤਉ ਆਰਸੀ ਸਨਾਹ ਸਸਤ੍ਰ ਲੋਹ ਏਕ ਸੇ ਅਨੇਕ ਰਚਨਾ ਬਖਾਨੀਐ ॥ ਭਾਂਜਨ ਬਿਬਿਧਿ ਜੈਸੇ ਹੋਤ ਏਕ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਸੈ ਖੀਰ ਨੀਰ ਬਿੰਜਨਾਦਿ ਅਉਖਧਿ ਸਮਾਨੀਐ ॥ ਤੈਸੇ ਦਰਸਨ ਬਹੁ ਬਰਨ ਆਸ੍ਰਮ ਧਰਮ ਸਕਲ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਕੀ ਸਾਖਾ ਉਨਮਾਨੀਐ ॥੩੭੫॥
jaise machh kachh bag hans mukatā pākhān ammrit bikhai pragās udadh sai jānīai | jaise tāro tārī tau ārasī sanāh sasatr loh ek se anek rachanā bakhānīai | bhāñjan bibidh jaise hot ek mritakā sai khīr nīr biñjanād aukhadh samānīai | taise darasan bahu baran āsram dharam sakal grihasat kī sākhā unamānīai |375|
As fish, tortoise, crane, swan, pearl and stone, in the water, are known by the light of the one sea; as the swimmer and the mirror, the armour, weapon and iron, from one thing, are told as many makings; as vessels of many kinds are made from one clay, and milk, water, dishes and medicine are held alike — so the many kinds of darshan, station and dharma are all, know it, branches of the householder's way.
ਜੈਸੇ ਸਰਿ ਸਰਿਤਾ ਸਕਲ ਮੈ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਬਡੋ ਮੇਰ ਮੈ ਸੁਮੇਰ ਬਡੋ ਜਗਤੁ ਬਖਾਨ ਹੈ ॥ ਤਰਵਰ ਬਿਖੈ ਜੈਸੇ ਚੰਦਨ ਬਿਰਖੁ ਬਡੋ ਧਾਤੁ ਮੈ ਕਨਿਕ ਅਤਿ ਉਤਮ ਕੈ ਮਾਨਿ ਹੈ ॥ ਪੰਛੀਅਨ ਮੈ ਹੰਸੁ ਮ੍ਰਿਗਰਾਜਨ ਮੈ ਸਾਰਦੂਲ ਰਾਗਨ ਮੈ ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ ਪਾਰਸ ਪਖਾਨ ਹੈ ॥ ਗਿਆਨਨ ਮੈ ਗਿਆਨ ਅਰੁ ਧਿਆਨਨ ਮੈ ਧਿਆਨ ਗੁਰ ਸਕਲ ਧਰਮ ਮੈ ਗ੍ਰਿਹਸਤੁ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ ॥੩੭੬॥
jaise sar saritā sakal mai samundr baḍo mer mai sumer baḍo jagat bakhān hai | taravar bikhai jaise chandan birakh baḍo dhāt mai kanik at utam kai mān hai | pañchhīan mai hans mrigarājan mai sāradūl rāgan mai sirī rāg pāras pakhān hai | giānan mai giān ar dhiānan mai dhiān gur sakal dharam mai grihasat pradhān hai |376|
As among all pools and streams the sea is the greatest, and among mountains the world calls Sumeru the greatest; as among trees the sandal is the greatest, and among metals gold is prized as the finest; as among birds the swan, among beasts the lion-tiger, among raags Sri Raag, and the touchstone among stones — so among all knowledge the Guru's knowledge, among all meditation the Guru's, and among all dharmas the householder's is foremost.
ਤੀਰਥ ਮਜਨ ਕਰਬੈ ਕੋ ਹੈ ਇਹੈ ਗੁਨਾਉ ਨਿਰਮਲ ਤਨ ਤ੍ਰਿਖਾ ਤਪਤਿ ਨਿਵਾਰੀਐ ॥ ਦਰਪਨ ਦੀਪ ਕਰ ਗਹੈ ਕੋ ਇਹੈ ਗੁਨਾਉ ਪੇਖਤ ਚਿਹਨ ਮਗ ਸੁਰਤਿ ਸੰਭਾਰੀਐ ॥ ਭੇਟਤ ਭਤਾਰ ਨਾਰਿ ਕੋ ਇਹੈ ਗੁਨਾਉ ਸ੍ਵਾਂਤਿ ਬੂੰਦ ਸੀਪ ਗਤਿ ਲੈ ਗਰਬ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰੀਐ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਚਰਨਿ ਸਰਨਿ ਕੋ ਇਹੈ ਗੁਨਾਉ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਕਰਿ ਹਾਰੁ ਉਰਧਾਰੀਐ ॥੩੭੭॥
tīrath majan karabai ko hai ihai gunāu niramal tan trikhā tapat nivārīai | darapan dīp kar gahai ko ihai gunāu pekhat chihan mag surat sambhārīai | bheṭat bhatār nār ko ihai gunāu svānt būnd sīp gat lai garab pratipārīai | taise gur charan saran ko ihai gunāu gur upades kar hār uradhārīai |377|
The virtue of bathing at a holy place is this: the body made clean, the thirst and the burning stilled. The virtue of taking a mirror and a lamp in hand is this: beholding the marks, one keeps the awareness of the way. The virtue of the wife meeting her husband is this: like the swati-drop in the oyster, she cherishes the pride of the womb. So the virtue of the refuge of the Guru's feet is this: by the Guru's teaching, one wears the garland on the heart.
ਜੈਸੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨ ਬੀਚਾਰਤ ਬਿਕਾਰ ਸੁਤ ਪੋਖਤ ਸ-ਪ੍ਰੇਮ ਬਿਹਸਤ ਬਿਹਸਾਇ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਬ੍ਰਿਥਾਵੰਤ ਜੰਤ ਬੈਦਹਿ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਕਹੈ ਪਰਖ ਪਰੀਖਾ ਉਪਚਾਰਤ ਰਸਾਇ ਕੈ ॥ ਚਟੀਆ ਅਨੇਕ ਜੈਸੇ ਏਕ ਚਟਿਸਾਰ ਬਿਖੈ ਬਿਦਿਆ-ਵੰਤ ਕਰੇ ਪਾਂਧਾ ਪ੍ਰੀਤਿ ਸੈ ਪੜ੍ਹਾਇ ਕੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ-ਸਿਖਨ ਕੈ ਅਉਗੁਨ ਅਗਿਆਨ ਮੇਟੈ ਬ੍ਰਹਮ ਬਿਬੇਕ ਸੈ ਸਹਜ ਸਮਝਾਇ ਕੈ ॥੩੭੮॥
jaise mātā pitā na bīchārat bikār sut pokhat sa-prem bihasat bihasāi kai | jaise brithāvant jant baidah britānt kahai parakh parīkhā upachārat rasāi kai | chaṭīā anek jaise ek chaṭisār bikhai bidiā-vant kare pāndhā prīt sai paṛhāi kai | taise gura-sikhan kai augun agiān meṭai braham bibek sai sahaj samajhāi kai |378|
As a mother and father do not weigh the child's faults, but cherish the son in love, laughing and making him laugh; as the ailing creature tells the physician his trouble, and, tested and diagnosed, is treated with an elixir; as many pupils in one school are made learned by the teacher, who teaches them in love — so He wipes away the faults and ignorance of the Guru's Sikhs, teaching them the discernment of Brahm in natural ease.
ਜੈਸੇ ਤਉ ਕਰਤ ਸੁਤ ਅਨਿਕ ਇਆਨਪ ਤਊ ਨ ਜਨਨੀ ਅਉਗਨ ਉਰਿ ਧਾਰਿਓ ਹੈ ॥ ਜੈਸੋ ਤਉ ਸਰਣਿ ਸੂਰ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤਗਿਆ ਰਾਖੈ ਅਨਿਕ ਅਵਗਿਆ ਕੀਏ ਮਾਰਿ ਨ ਬਿਡਾਰਿਓ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਸਰਿਤਾ ਜਲ ਕਾਸਟਹਿ ਨ ਬੋਰਤ ਕਰਤ ਚਿਤ ਲਾਜ ਅਪਨੋ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰਿਓ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਪਰਮ ਗੁਰ ਪਾਰਸ ਪਰਸ ਗਤਿ ਸਿਖਨ ਕੋ ਕਿਰਤ ਕਰਮੁ ਕਛੁ ਨਾ ਬੀਚਾਰਿਓ ਹੈ ॥੩੭੯॥
jaise tau karat sut anik iānap taū na jananī augan ur dhārio hai | jaiso tau saraṇ sūr pūran pratagiā rākhai anik avagiā kīe mār na biḍārio hai | jaise tau saritā jal kāsaṭah na borat karat chit lāj apano hī pratipārio hai | taise hī param gur pāras paras gat sikhan ko kirat karam kachh nā bīchārio hai |379|
As, though the son does many childish, foolish things, the mother holds no fault of his in her heart; as the brave one, keeping his vow to the full for the refugee, does not slay or cast him off for his many wrongs; as the river-water does not sink the wood, but, as if in shame, upholds its own — so, by the touch of the supreme Guru, the touchstone, the deeds and doings of the Sikhs are held of no account.
ਜੋਈ ਕੁਲਾ ਧਰਮ ਕਰਮ ਕੈ ਸੁਚਾਰ ਚਾਰ ਸੋਈ ਪਰਵਾਰਿ ਬਿਖੈ ਸ੍ਰੇਸਟੁ ਬਖਾਨੀਐ ॥ ਬਨਜੁ ਬਿਉਹਾਰ ਸਾਚੋ ਸਾਹ ਸਨਮੁਖ ਸਦਾ ਸੋਈ ਤਉ ਬਨਉਟਾ ਨਿਹਕਪਟ ਕੈ ਮਾਨੀਐ ॥ ਸੁਆਮਿ ਕਾਮ ਸਾਵਧਾਨ ਮਾਨਤ ਨਰੇਸ ਆਨ ਸੋਈ ਸ੍ਵਾਮ ਕਾਰਜੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਪਹਿਚਾਨੀਐ ॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਪਰਵੇਸ ਰਿਦ ਅੰਤਰਿ ਹੈ ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਸੋਈ ਸਿਖ ਜਗ ਜਾਨੀਐ ॥੩੮੦॥
joī kulā dharam karam kai suchār chār soī paravār bikhai sresaṭ bakhānīai | banaj biuhār sācho sāh sanamukh sadā soī tau banauṭā nihakapaṭ kai mānīai | suām kām sāvadhān mānat nares ān soī svām kārajī prasidh pahichānīai | gur upades paraves rid antar hai sabad surat soī sikh jag jānīai |380|
Whoever is fair in the conduct of his family's dharma and deeds is called the noblest in the household. Whoever, in trade and dealing, stands ever true before the true banker, is reckoned an honest, guileless agent. Whoever is alert to his master's work, the king honours; he is known and famed as the one who does his lord's task. And in whose heart the Guru's teaching has entered — his mind on the Word — he alone is known as a Sikh in the world.
ਜਲ ਕੈ ਧਰਨਿ ਅਰੁ ਧਰਨਿ ਕੈ ਜੈਸੇ ਜਲੁ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕੈ ਪਰਸਪਰ ਸੰਗਮੁ ਸੁਮਾਰਿ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਜਲ ਸੀਂਚ ਕੈ ਤਮਾਲਿ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲੀਅਤ ਬੋਰਤ ਨ ਕਾਸਟਹ ਜ੍ਵਾਲਾ ਮੈ ਨਾ ਜਾਰਿ ਹੈ ॥ ਲੋਸਟ ਕੈ ਜੜਿ ਗੜਿ ਬੋਹਥਿ ਬਨਾਈਅਤ ਲੋਸਟਹਿ ਸਾਗਰ ਅਪਾਰ ਪਾਰ ਪਾਰਿ ਹੈ ॥ ਪ੍ਰਭ ਕੈ ਜਾਨੀਜੈ ਜਨ ਜਨ ਕੈ ਜਾਨੀਜੈ ਪ੍ਰਭ ਤਾਂ ਤੇ ਜਨ ਕੋ ਨ ਗੁਨ ਅਉਗੁਨ ਬੀਚਾਰਿ ਹੈ ॥੩੮੧॥
jal kai dharan ar dharan kai jaise jal prīt kai parasapar saṅgam sumār hai | jaise jal sīñch kai tamāl pratipālīat borat na kāsaṭah jvālā mai nā jār hai | losaṭ kai jaṛ gaṛ bohath banāīat losaṭah sāgar apār pār pār hai | prabh kai jānījai jan jan kai jānījai prabh tān te jan ko na gun augun bīchār hai |381|
As water is in the earth and earth in the water, reckon their meeting a love, one with the other. As water, poured, nurtures the tamal-tree, yet does not sink the wood nor burn it in the flame; as, welded and shaped from iron, a ship is made, and iron carries others across the boundless sea — so the servant is known by the Lord, and the Lord by the servant; and so He weighs not the virtue or the fault of the servant.
ਬਿਆਹ ਸਮੈ ਜੈਸੇ ਦੁਹੂੰ ਓਰ ਗਾਈਅਤਿ ਗੀਤ ਏਕੈ ਹੁਇ ਲਭਤ ਏਕੈ ਹਾਨਿ ਕਾਨਿ ਜਾਨੀਐ ॥ ਦੁਹੂੰ ਦਲ ਬਿਖੈ ਜੈਸੇ ਬਾਜਤ ਨੀਸਾਨ ਤਾਨ ਕਾਹੂ ਕਉ ਜੈ ਕਾਹੂ ਕਉ ਪਰਾਜੈ ਪਹਿਚਾਨੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਦੁਹੂੰ ਕੂਲਿ ਸਰਿਤਾ ਮੈ ਭਰਿ ਨਾਉ ਚਲੈ ਕੋਊ ਮਾਝਿ ਧਾਰਿ ਕੋਊ ਪਾਰਿ ਪਰਵਾਨੀਐ ॥ ਧਰਮ ਅਧਰਮ ਕਰਮ ਕੈ ਅਸਾਧ ਸਾਧ ਊਚ ਨੀਚ ਪਦਵੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਉਨਮਾਨੀਐ ॥੩੮੨॥
biāh samai jaise duhūn or gāīat gīt ekai hui labhat ekai hān kān jānīai | duhūn dal bikhai jaise bājat nīsān tān kāhū kau jai kāhū kau parājai pahichānīai | jaise duhūn kūl saritā mai bhar nāu chalai koū mājh dhār koū pār paravānīai | dharam adharam karam kai asādh sādh ūch nīch padavī prasidh unamānīai |382|
As at a wedding songs are sung on both sides, and it is known that one side gains and one side loses honour; as on both sides the war-drums and the tunes resound, yet victory is one's and defeat another's; as on both banks of a river the laden boats set out, and one is known to reach mid-stream and one the far shore — so, by dharma and unrighteousness, by deeds, the unholy and the holy, the high and the low rank are made plain and famed.
ਪਾਹਨ ਕੇ ਰੇਖ ਆਦਿ ਅੰਤ ਨਿਰਬਾਹੁ ਕਰੈ ਟਰੈ ਨ ਸਨੇਹ ਸਾਧ ਬਿਗ੍ਰਹ ਅਸਾਧ ਕੋ ॥ ਜੈਸੇ ਜਲ ਮੈ ਲਕੀਰ ਧੀਰ ਨ ਧਰਤਿ ਤਤ ਅਧਮ ਕੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਅਉ ਬਿਰੁਧ ਜੁਧ ਸਾਧ ਕੋ ॥ ਥੋਹਰਿ ਉਖਾਰੀ ਉਪਕਾਰੀ ਅਉ ਬਿਕਾਰੀ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਵ ਸਾਧ ਅਧਮ ਉਪਾਧ ਕੋ॥ ਗੁੰਜਾ ਫਲ ਮਾਨਕ ਸੰਸਾਰਿ ਤੁਲਾਧਾਰਿ ਬਿਖੈ ਤੋਲਿ ਕੈ ਸਮਾਨਿ ਮੋਲ ਅਲਪ ਅਗਾਧਿ ਕੋ ॥੩੮੩॥
pāhan ke rekh ād ant nirabāhu karai ṭarai na saneh sādh bigrah asādh ko | jaise jal mai lakīr dhīr na dharat tat adham kī prīt au birudh judh sādh ko | thohar ukhārī upakārī au bikārī sahaj subhāv sādh adham upādh ko | guñjā phal mānak sansār tulādhār bikhai tol kai samān mol alap agādh ko |383|
A line in stone is carried out from first to last — the saint's love does not slip, nor his quarrel with the wicked. As a line on water holds no steadiness — such is the base one's love, and his war with the saint. The cactus, uprooted, does good and does harm — so, in his own nature, the saint, and the base one's mischief. The gunja-berry and the ruby, in the world's balance, weighed as equal — such is the worth of the shallow and the deep.
ਜੈਸੇ ਕੁਲਾ ਬਧੂ ਅੰਗ ਰਚਤ ਸੀਗਾਰ ਖੋੜਸ ਤੇਈ ਗਨਿਕਾ ਰਚਤ ਸਕਲ ਸੀਗਾਰ ਜੀ ॥ ਕੁਲਾ ਬਧੂ ਸਿਹਜਾ ਸਮੈ ਰਮੈ ਭਤਾਰ ਏਕ ਬੇਸ੍ਵਾ ਤਉ ਅਨੇਕ ਸੈ ਕਰਤ ਬਿਭਚਾਰ ਜੀ ॥ ਕੁਲਾ ਬਧੂ ਸੰਗਮੁ ਸੁਜਸ ਨਿਰਦੋਖ ਮੋਖ ਬੇਸ੍ਵਾ ਪਰਸਤ ਅਪਜਦਸ ਹੁਇ ਬਿਕਾਰ ਜੀ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰਸਿਖਨ ਕਉ ਪਰਮ ਪਵਿਤ੍ਰ ਮਾਇਆ ਸੋਈ ਦੁਖਦਾਇਕ ਹੁਇ ਦਹਤਿ ਸੰਸਾਰ ਜੀ ॥੩੮੪॥
jaise kulā badhū aṅg rachat sīgār khoṛas teī ganikā rachat sakal sīgār jī | kulā badhū sihajā samai ramai bhatār ek besvā tau anek sai karat bibhachār jī | kulā badhū saṅgam sujas niradokh mokh besvā parasat apajadas hui bikār jī | taise gurasikhan kau param pavitr māiā soī dukhadāik hui dahat sansār jī |384|
As the noble bride sets her sixteen adornments on her limbs, so too the harlot does all her adorning. The noble bride, in the hour of the bed, dallies with one husband; the harlot commits her adultery with many. The noble bride's union is a fair name, a spotless freedom; touching the harlot brings ill fame and corruption. So to the Guru's Sikhs Maya is supremely pure — but to another it is a giver of pain, burning the world.
ਸੋਈ ਲੋਹਾ ਬਿਸੁ ਬਿਖੈ ਬਿਬਿਧਿ ਬੰਧਨ ਰੂਪ ਸੋਈ ਤਉ ਕੰਚਨ ਜੋਤਿ ਪਾਰਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੈ ॥ ਸੋਈ ਤਉ ਸਿੰਗਾਰ ਅਤਿ ਸੋਭਤ ਪਤਿਬ੍ਰਿਤਾ ਕਉ ਸੋਈ ਅਭਰਨੁ ਗਨਿਕਾ ਰਚਿਤ ਅੰਗ ਹੈ ॥ ਸੋਈ ਸ੍ਵਾਂਤਿ ਬੂੰਦ ਮਿਲਿ ਸਾਗਰ ਮੁਕਤਾ ਫਲ ਸੋਈ ਸ੍ਵਾਂਤਿ ਬੂੰਦ ਬਿਖ ਭੇਟਤ ਭੁਇਅੰਗ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਮਾਇਆ ਕਿਰਤ ਬਿਰਤ ਹੈ ਬਿਕਾਰ ਜਗ ਪਰਉਪਕਾਰ ਗੁਰਸਿਖਨ ਸ੍ਰਬੰਗ ਹੈ ॥੩੮੫॥
soī lohā bis bikhai bibidh bandhan rūp soī tau kañchan jot pāras prasaṅg hai | soī tau siṅgār at sobhat patibritā kau soī abharan ganikā rachit aṅg hai | soī svānt būnd mil sāgar mukatā phal soī svānt būnd bikh bheṭat bhuiaṅg hai | taise māiā kirat birat hai bikār jag paraupakār gurasikhan srabaṅg hai |385|
The same iron, in the world, takes the many forms of bondage; the same iron takes the light of gold at the touchstone's touch. The same finery adorns the faithful wife most fair; the same ornament the harlot sets on her limbs. The same swati-drop, meeting the sea, becomes a pearl; the same swati-drop, meeting the snake, becomes poison. So the working of Maya is corruption in the world; but to the Guru's Sikhs it is, through and through, a doing of good.
ਕਊਆ ਜਉ ਮਰਾਲ ਸਭਾ ਜਾਇ ਬੈਠੇ ਮਾਨਸਰ ਦੁਚਿਤ ਉਦਾਸ ਬਾਸ ਆਸ ਦੁਰਗੰਧ ਕੀ ॥ ਸ੍ਵਾਨ ਜਿਉ ਬੈਠਾਈਐ ਸੁਭਗ ਪ੍ਰਜੰਕ ਪਰਿ ਤਿਆਗਿ ਜਾਇ ਚਾਕੀ ਚਾਟੈ ਹੀਨ ਮਤਿ ਅੰਧ ਕੀ ॥ ਗਰਧਭ ਅੰਗ ਅਰਗਜਾ ਜਉ ਲੇਪਨ ਕੀਜੈ ਲੋਟਤ ਭਸਮ ਸੰਗਿ ਹੈ ਕੁਟੇਵ ਕੰਧ ਕੀ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਅਸਾਧ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਨ ਪ੍ਰੀਤਿ ਚੀਤਿ ਮਨਸਾ ਉਪਾਧ ਅਪਰਾਧ ਸਨਬੰਧ ਕੀ ॥੩੮੬॥
kaūā jau marāl sabhā jāi baiṭhe mānasar duchit udās bās ās duragandh kī | svān jiu baiṭhāīai subhag prajaṅk par tiāg jāi chākī chāṭai hīn mat andh kī | garadhabh aṅg aragajā jau lepan kījai loṭat bhasam saṅg hai kuṭev kandh kī | taise hī asādh sādh saṅgat na prīt chīt manasā upādh aparādh sanabandh kī |386|
As the crow, going to sit in the swan-assembly of Mansarovar, is uneasy and ill at ease, its mind on the scent of filth; as the dog, set on a fair couch, leaves it to go and lick the millstone, blind in its meanness; as the donkey, when the perfumed paste is laid on its limbs, rolls in the ashes, by the ill habit of its frame — so the base one has no love for the holy company in his heart, his mind bound to mischief and to sin.
ਨਿਰਾਧਾਰ ਕੋ ਆਧਾਰ ਆਸਰੋ ਨਿਰਾਸਨ ਕੋ ਨਾਥ ਹੈ ਅਨਾਥ ਕੋ ਦੀਨ ਕੋ ਦਇਆਲ ਹੈ ॥ ਅਸਰਨਿ ਸਰਨਿ ਔ ਨਿਰਧਨ ਕੋ ਹੈ ਧਨ ਟੇਕ ਅੰਧਨ ਕੀ ਔ ਕਿਰਪਨ ਕਿਰਪਾਲੁ ਹੈ ॥ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਕੈ ਦਾਤਾਰ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਪ੍ਰਭ ਨਰਕ ਨਿਵਾਰਨ ਪ੍ਰੱਤਗਯਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲ ਹੈ ॥ ਅਵਗੁਨ ਹਰਨ ਕਰਨਿ ਕ੍ਰਤਿੱਗਯਾ ਸੁਆਮੀ ਸੰਗੀ ਸਰਬੰਗਿ ਰਸ ਰਸਕਿ ਰਸਾਲ ਹੈ ॥੩੮੭॥
nirādhār ko ādhār āsaro nirāsan ko nāth hai anāth ko dīn ko daiāl hai | asaran saran au niradhan ko hai dhan ṭek andhan kī au kirapan kirapāl hai | akritaghan kai dātār patit pāvan prabh narak nivāran prattagayā pratipāl hai | avagun haran karan kratiggayā suāmī saṅgī sarabaṅg ras rasak rasāl hai |387|
The support of the supportless, the hope of the hopeless, the Master of the masterless, merciful to the meek. The refuge of the refugeless, the wealth of the poor, the prop of the blind, gracious to the miser. The giver even to the ungrateful, the purifier of the fallen, the Lord who saves from hell, keeping His vow, the sustainer. The remover of faults, doing good to the graceless, the Master, the companion of all, the relisher, sweet with the taste of love.
ਕੋਇਲਾ ਸੀਤਲ ਕਰ ਕਰਤ ਸਿਆਮ ਗਹੈ ਪਰਸਿ ਤਪਤ ਪਰਦਗਧ ਕਰਤ ਹੈ ॥ ਕੂਕਰ ਕੇ ਚਾਟਤ ਕਲੇਵਰਹਿ ਲਾਗੈ ਛੋਤਿ ਕਾਟਤ ਸਰੀਰ ਪੀਰ ਧੀਰ ਨ ਧਰਤ ਹੈ ॥ ਫੂਟਤ ਜਿਉ ਗਾਗਰ ਪਰਤ ਹੀ ਪਖਾਨ ਫਰਿ ਪਾਹਨ ਪਰਤ ਪੁਨਿ ਗਾਗਰ ਹਰਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਅਸਾਧ ਸੰਗਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹੰੂ ਬਿਰੋਧ ਬੁਰੋ ਲੋਕ ਪਰਲੋਕ ਦੁਖ ਦੋਖ ਨ ਟਰਤ ਹੈ ॥੩੮੮॥
koilā sītal kar karat siām gahai paras tapat paradagadh karat hai | kūkar ke chāṭat kalevarah lāgai chhot kāṭat sarīr pīr dhīr na dharat hai | phūṭat jiu gāgar parat hī pakhān phar pāhan parat pun gāgar harat hai | taise hī asādh saṅg prīt hūn birodh buro lok paralok dukh dokh na ṭarat hai |388|
The charcoal, cold, blackens the hand that takes it; hot, touched, it burns and scorches. The dog, licking the body, brings its defilement; cutting the flesh, it gives a pain no patience can bear. As a pitcher breaks the moment the stone falls on it, and, the stone falling again, the pitcher is undone — so, with the base one, both love and enmity are evil; in this world and the next, the pain and the fault do not pass.
ਛਤ੍ਰ ਕੇ ਬਦਲੇ ਜੈਸੇ ਬੈਠੇ ਛਤਨਾ ਕੀ ਛਾਹਿ ਹੀਰਾ ਅਮੋਲਕ ਬਦਲੇ ਫਟਕੁ ਕਉ ਪਾਈਐ ॥ ਜੈਸੇ ਮਨ ਕੰਚਨ ਕੇ ਬਂਦਲੇ ਕਾਚ ਗੁੰਜਾ ਫਲ ਕਾਂਬਰੀ ਪਟੰਬਰ ਕੇ ਬਦਲੇ ਓਢਾਈਐ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਿਸਟਾਨ ਪਾਨ ਕੇ ਬਦਲੇ ਕਰੀ ਫਲ ਕੇਸਰ ਕਪੂਰ ਜਿਉ ਕਚੂਰ ਲੈ ਲਗਾਈਐ ॥ ਭੇਟਤ ਅਸਾਧ ਸੁਖ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਸੂਖਮ ਹੋਤ ਸਾਗਰ ਅਥਾਹ ਜੈਸੇ ਬੇਲੀ ਮਹਿ ਸਮਾਈਐ ॥੩੮੯॥
chhatr ke badale jaise baiṭhe chhatanā kī chhāh hīrā amolak badale phaṭak kau pāīai | jaise man kañchan ke bandale kāch guñjā phal kāmbarī paṭambar ke badale oḍhāīai | ammrit misaṭān pān ke badale karī phal kesar kapūr jiu kachūr lai lagāīai | bheṭat asādh sukh sukrit sūkham hot sāgar athāh jaise belī mah samāīai |389|
As, in place of a royal parasol, one sits in the shade of a mushroom; as, in exchange for a priceless diamond, one takes a bit of glass; as, in place of the gem of the mind, one is draped in glass and gunja-berries, and, in place of silk robes, a coarse blanket; as, in place of nectar-sweets and drinks, one is given the bitter kari-fruit, and, for saffron and camphor, the zedoary is smeared on — so, meeting the base one, the subtle merit of joy is lost, as if the boundless sea were swallowed into a creeper's cup.
ਕੰਚਨ ਕਲਸ ਜੈਸੇ ਬਾਕੋ ਭਏ ਸੂਧੋ ਹੋਇ ਮਾਟੀ ਕੋ ਕਲਸੁ ਫੂਟੋ ਜੁਰੈ ਨ ਜਤਨ ਸੈ ॥ ਬਸਨ ਮਲੀਨ ਧੋਏ ਨਿਰਮਲ ਹੋਤ ਜੈਸੇ ਊਜਰੀ ਨ ਹੋਤ ਕਾਰੀ ਕਾਂਬਰੀ ਪਤਨ ਸੈ ॥ ਜੈਸੇ ਲਕੁਟੀ ਅਗਨਿ ਸੇਕਤ ਹੀ ਸੂਧੀ ਹੋਇ ਸ੍ਵਾਨ ਪੂਛਿ ਪਟੰਤਰੋ ਪ੍ਰਗਟ ਮਨਤਨ ਸੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਸਿਖਨ ਸੁਭਾਉ ਜਲ ਮੈਨ ਗਤਿ ਸਾਕਤ ਸੁਭਾਵ ਲਾਖ ਪਾਹੁਨ ਗਤਨ ਸੈ ॥੩੯੦॥
kañchan kalas jaise bāko bhae sūdho hoi māṭī ko kalas phūṭo jurai na jatan sai | basan malīn dhoe niramal hot jaise ūjarī na hot kārī kāmbarī patan sai | jaise lakuṭī agan sekat hī sūdhī hoi svān pūchh paṭantaro pragaṭ manatan sai | taise gur sikhan subhāu jal main gat sākat subhāv lākh pāhun gatan sai |390|
As a golden pitcher, dented, is straightened again, but a clay pitcher, once broken, is joined by no device; as a soiled garment, washed, becomes clean, but the black blanket does not turn white by any dipping; as a stick, held to the fire, is made straight, but the dog's tail, plain to all, keeps its crook of body and mind — so the nature of the Guru's Sikhs is like water or wax, and the nature of the faithless like lac and stone.
ਕੋਊ ਬੇਚੈ ਗੜਿ ਗੜਿ ਸਸਤ੍ਰ ਧਨੁਖ ਬਾਨ ਕੋਊ ਬੇਚੈ ਗੜਿ ਗੜਿ ਬਿਬਿਧਿ ਸਨਾਹ ਜੀ ॥ ਕੋਊ ਬੇਚੈ ਗੋਰਸ ਦੁਗਧ ਦਧਿ ਘ੍ਰਿਤ ਨਿਤ ਕੋਊ ਬੇਚੈ ਬਾਰੁਨੀ ਬਿਖਮ ਸਮ ਚਾਹ ਜੀ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਬਿਕਾਰੀ ਉਪਕਾਰੀ ਹੈ ਅਸਾਧ ਸਾਧ ਬਿਖਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਨ ਦੇਖੇ ਅਵਗਾਹ ਜੀ ॥ ਆਤਮਾ ਅਚੇਤ ਪੰਛੀ ਧਾਵਤ ਚਤੁਰ ਕੁੰਟ ਜੈਸੇ ਈ ਬਿਰਖ ਬੈਠੇ ਚਾਖੇ ਫਲ ਤਾਹ ਜੀ ॥੩੯੧॥
koū bechai gaṛ gaṛ sasatr dhanukh bān koū bechai gaṛ gaṛ bibidh sanāh jī | koū bechai goras dugadh dadh ghrit nit koū bechai bārunī bikham sam chāh jī | taise hī bikārī upakārī hai asādh sādh bikhiā ammrit ban dekhe avagāh jī | ātamā achet pañchhī dhāvat chatur kuṇṭ jaise ī birakh baiṭhe chākhe phal tāh jī |391|
One forges and sells weapons, the bow and arrow; another forges and sells armour of many kinds. One sells the milk-yield — milk, curd and ghee — daily; another sells wine, its craving as bitter as it is keen. So the doer of harm and the doer of good, the base and the holy — poison and nectar are seen in the same wood, deep-set. The unaware soul, a bird, runs through the four quarters, and on whatever tree it sits, it tastes that tree's fruit.
ਜੈਸੇ ਏਕ ਜਨਨੀ ਕੈ ਹੋਤ ਹੈ ਅਨੇਕ ਸੁਤ ਸਬ ਹੀ ਮੈ ਅਧਿਕ ਪਿਆਰੋ ਸੁਤ ਗੋਦ ਕੋ ॥ ਸਿਆਨੇ ਸੁਤ ਬਨਜ ਬਿਉਹਾਰ ਕੇ ਬੀਚਾਰ ਬਿਖੈ ਗੋਦ ਮੈ ਅਚੇਤੁ ਹੇਤੁ ਸੰਪੈ ਨ ਸਹੋਦ ਕੋ ॥ ਪਲਨਾ ਸੁਵਾਇ ਮਾਇ ਗ੍ਰਿਹਿ ਕਾਜਿ ਲਾਗੈ ਜਾਇ ਸੁਨਿ ਸੁਤ ਰੁਦਨ ਪੈ ਪੀਆਵੈ ਮਨ ਮੋਦ ਕੋ ॥ ਆਪਾ ਖੋਇ ਜੋਈ ਗੁਰ ਚਰਨ ਸਰਨਿ ਗਹੇ ਰਹੇ ਨਿਰਦੋਖ ਮੋਖ ਅਨਦ ਬਿਨੋਦ ਕੋ ॥੩੯੨॥
jaise ek jananī kai hot hai anek sut sab hī mai adhik piāro sut god ko | siāne sut banaj biuhār ke bīchār bikhai god mai achet het sampai na sahod ko | palanā suvāi māi grih kāj lāgai jāi sun sut rudan pai pīāvai man mod ko | āpā khoi joī gur charan saran gahe rahe niradokh mokh anad binod ko |392|
As a mother has many sons, dearest of all is the babe in her lap. The clever sons are lost in the thoughts of trade and dealing; the babe in her lap has no wealth, only a helpless love. Lulling it in the cradle, the mother goes to the house-work, then, hearing the child cry, comes and gladly suckles it. So whoever, losing the self, grasps the refuge of the Guru's feet stays flawless, in the freedom of bliss and delight.
ਕਰਤ ਨ ਇਛਾ ਕਛੁ ਮਿਤ੍ਰ ਸਤ੍ਰਤਾ ਨ ਜਾਨੈ ਬਾਲ ਬੁਧਿ ਸੁਧਿ ਨਾਹਿ ਬਾਲਕ ਅਚੇਤ ਕਉ ॥ ਅਸਨ ਬਸਨ ਲੀਏ ਮਾਤਾ ਪਾਛੈ ਲਾਗੀ ਡੋਲੈ ਬੋਲੈ ਮੁਖ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਚਨ ਸੁਤ ਹੇਤ ਕਉ ॥ ਬਾਲਕੈ ਅਸੀਸ ਦੈਨਹਾਰੀ ਅਤਿ ਪਿਆਰੀ ਲਾਗੈ ਗਾਰਿ ਦੈਨਹਾਰੀ ਬਲਿਹਾਰੀ ਡਾਰੀ ਸੇਤ ਕਉ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰਸਿਖ ਸਮਦਰਸੀ ਅਨੰਦਮਈ ਜੈਸੇੋ ਜਗੁ ਮਾਨੈ ਤੈਸੇੋ ਲਾਗੈ ਫਲੁ ਖੇਤ ਕਉ ॥੩੯੩॥
karat na ichhā kachh mitr satratā na jānai bāl budh sudh nāh bālak achet kau | asan basan līe mātā pāchhai lāgī ḍolai bolai mukh ammrit bachan sut het kau | bālakai asīs dainahārī at piārī lāgai gār dainahārī balihārī ḍārī set kau | taise gurasikh samadarasī anandamaī jaise jag mānai taise lāgai phal khet kau |393|
Wishing for nothing, knowing not friend from foe, without a grown mind's sense — the unaware child. Taking its food and clothing, the mother follows it about, speaking nectar-words from her mouth in love of her son. She who blesses the child seems most dear; she who scolds it — offered up in love though she be — is cast aside as ill-omened. So the Guru's Sikh is even-eyed, full of bliss — as the world regards him, so the fruit comes to the field.
ਜੈਸੇ ਦਰਪਨਿ ਦਿਬਿ ਸੂਰ ਸਨਮੁਖ ਰਾਖੈ ਪਾਵਕ ਪ੍ਰਗਾਸ ਹੋਤ ਕਿਰਨ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਮੇਘ ਬਰਖਤ ਹੀ ਬਸੁੰਧਰਾ ਬਿਰਾਜੈ ਬਿਬਿਧਿ ਬਨਾਸਪਤੀ ਸਫਲ ਸੁਮਿਤ੍ਰ ਕੈ ॥ ਭੈਟਤ ਭਤਾਰ ਨਾਰਿ ਸੋਿਭਤ ਸਿੰਗਾਰ ਚਾਰੁ ਪੂਰਨ ਅਨੰਦ ਸੁਤ ਉਦਿਤ ਬਚਿਤ੍ਰ ਕੈ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਦਰਸ ਪਰਸਿ ਬਿਗਸਤ ਸਿਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਿਧਾਨ ਗਿਆਨ ਪਾਵਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੈ ॥੩੯੪॥
jaise darapan dib sūr sanamukh rākhai pāvak pragās hot kiran charitr kai | jaise megh barakhat hī basundharā birājai bibidh banāsapatī saphal sumitr kai | bhaiṭat bhatār nār sobhit siṅgār chār pūran anand sut udit bachitr kai | satigur daras paras bigasat sikh prāpat nidhān giān pāvan pavitr kai |394|
As a bright mirror, held facing the sun, brings forth fire by the play of the rays; as, the cloud raining, the earth is arrayed with plants of many kinds, fruitful and kindly; as the wife, meeting her husband, is adorned in fair finery, and a full joy rises with the wondrous son — so, touching the True Guru's darshan, the Sikh blossoms, gaining the treasure of knowledge, pure and holy.
ਜੈਸੇ ਕੁਲਾ ਬਧੂ ਬੁਧਿਵੰਤ ਸਸੁਰਾਰ ਬਿਖੈ ਸਾਵਧਾਨ ਚੇਤਨ ਰਹੈ ਅਚਾਰ ਚਾਰ ਕੈ ॥ ਸਸੁਰ ਦੇਵਰ ਜੇਠ ਸਕਲ ਕੀ ਸੇਵਾ ਕਰੈ ਖਾਨ ਪਾਨ ਗਿਆਨ ਜਾਨਿ ਪਤਿ ਪਰਵਾਰ ਕੈ ॥ ਮਧੁਰ ਬਚਨ ਗੁਰ ਜਨ ਸੈ ਲਜਾ ਲਵੰਨਿ ਸਿਹਿਜਾ ਸਮੈ ਰਸ ਪ੍ਰੇਮ ਪੂਰਨ ਭਤਾਰ ਕੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰਸਿਖ ਸਰਬਾਤਮ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਬੀਨ ਬ੍ਰਹਮ ਧਿਆਨ ਗੁਰ ਮੂਰਤਿ ਅਪਾਰ ਕੈ ॥੩੯੫॥
jaise kulā badhū budhivant sasurār bikhai sāvadhān chetan rahai achār chār kai | sasur devar jeṭh sakal kī sevā karai khān pān giān jān pat paravār kai | madhur bachan gur jan sai lajā lavann sihijā samai ras prem pūran bhatār kai | taise gurasikh sarabātam pūjā prabīn braham dhiān gur mūrat apār kai |395|
As the wise noble bride, in her in-laws' house, stays alert and watchful in fair conduct; serves father-, brother- and elder-in-law, knowing the ways of food and drink, the honour of the household; sweet in her words, modest with the Guru's people, and, in the hour of the bed, full of the love and taste of her husband — so the Guru's Sikh is skilled in the worship of the Soul of all, in the meditation on Brahm, the boundless form of the Guru.
ਤੀਰਥ ਪੁਰਬ ਦੇਵ ਜਾਤ੍ਰਾ ਜਾਤ ਹੈ ਜਗਤੁ ਪੁਰਬ ਤੀਰਥ ਸੁਰ ਕੋਟਿਨ ਕੋਟਾਨਿ ਕੈ ॥ ਮੁਕਤਿ ਬੈਕੁੰਠ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਬਿਬਿਧ ਫਲ ਬਾਂਛਤ ਹੈ ਸਾਧ ਰਜ ਕੋਟਿ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਕੈ ॥ ਅਗਮ ਅਗਾਧਿ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਅਸੰਖ ਸਿਖ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਬਚਨ ਮਿਲੈ ਰਾਮ ਰਸ ਆਨਿ ਕੈ ॥ ਸਹਜ ਸਮਾਧਿ ਅਪਰੰਪਰ ਪੁਰਖ ਲਿਵ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਸਤਿਗੁਰ ਸਾਵਧਾਨ ਕੈ ॥੩੯੬॥
tīrath purab dev jātrā jāt hai jagat purab tīrath sur koṭin koṭān kai | mukat baikuṇṭh jog jugat bibidh phal bāñchhat hai sādh raj koṭ giān dhiān kai | agam agādh sādh saṅgat asaṅkh sikh srī gurū bachan milai rām ras ān kai | sahaj samādh aparampar purakh liv pūran braham satigur sāvadhān kai |396|
The world goes on pilgrimage to holy places, holy days and gods — a million million holy places, holy days and gods. It longs for liberation, heaven, the arts of yoga and varied fruit — the dust of the saints, a million knowings and meditations. Unreachable, unfathomable, the holy company, countless Sikhs — meeting the beloved Guru's Word, they bring the taste of Ram. Natural trance, love fixed on the boundless Being — the perfect Brahm, the True Guru, ever alert.
ਦ੍ਰਿਗਨ ਕਉ ਜਿਹਬਾ ਸ੍ਰਵਨ ਜਉ ਮਿਲਹਿ ਜੈਸੋ ਦੇਖੈ ਤੈਸੇੋ ਕਹਿ ਸੁਨਿ ਗਾਵਹੀ ॥ ਸ੍ਰਵਨ ਜਿਹਬਾ ਅਉ ਲੋਚਨ ਮਿਲੈ ਦਿਆਲ ਜੈਸੇੋ ਸੁਨੈ ਤੈਸੇੋ ਦੇਖਿ ਕਹਿ ਸਮਝਾਵਹੀ ॥ ਜਿਹਬਾ ਕਉ ਲੋਚਨ ਸ੍ਰਵਨ ਜਉ ਮਿਲਹਿ ਦੇਵ ਜੈਸੇੋ ਕਹੈ ਤੈਸੇੋ ਸੁਨਿ ਦੇਖਿ ਅਉ ਦਿਖਾਵਹੀ ॥ ਨੈਨ ਜੀਹ ਸ੍ਰਵਨ ਸ੍ਰਵਨ ਲੋਚਨ ਜੀਹ ਜਿਹਬਾ ਨ ਸ੍ਰਵਨ ਲੋਚਨ ਲਲਚਾਵਹੀ ॥੩੯੭॥
drigan kau jihabā sravan jau milah jaiso dekhai taise kah sun gāvahī | sravan jihabā au lochan milai diāl jaise sunai taise dekh kah samajhāvahī | jihabā kau lochan sravan jau milah dev jaise kahai taise sun dekh au dikhāvahī | nain jīh sravan sravan lochan jīh jihabā na sravan lochan lalachāvahī |397|
If the eyes had a tongue and ears, as they saw, so they would tell and sing and hear; if the ears had a tongue and eyes, mercifully, as they heard, so they would see, tell and make understood; if the tongue had eyes and ears, divinely, as it spoke, so it would hear, see and show. Eye, tongue and ear; ear, eye and tongue — the tongue longs for the ear and the eye it does not have.
ਆਪਨੋ ਸੁਅੰਨਿ ਜੈਸੇ ਲਾਗਤ ਪਿਆਰੋ ਜੀਅ ਜਾਨੀਐ ਵੈਸੋ ਈ ਪਿਆਰੋ ਸਕਲ ਸੰਸਾਰ ਕਉ ॥ ਆਪਨੋ ਦਰਬੁ ਜੈਸੇ ਰਾਖੀਐ ਜਤਨ ਕਰਿ ਵੈਸੋ ਈ ਸਮਝਿ ਸਭ ਕਾਹੰੂ ਕੇ ਬਿਉਹਾਰ ਕਉ ॥ ਅਸਤੁਤਿ ਨਿੰਦਾ ਸੁਨਿ ਬਿਆਪਤ ਹਰਖ ਸੋਗ ਵੈਸੀਐ ਲਗਤ ਜਗ ਅਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਉ ॥ ਜੈਸੇ ਕੁਲ ਧਰਮੁ ਕਰਮੁ ਜੈਸੋ ਜੈਸੋ ਕਾਕੋ ਉਤਮ ਕੈ ਮਾਨਿ ਜਾਨਿ ਬ੍ਰਹਮ ਬ੍ਰਿਥਾਰ ਕਉ ॥੩੯੮॥
āpano suann jaise lāgat piāro jīa jānīai vaiso ī piāro sakal sansār kau | āpano darab jaise rākhīai jatan kar vaiso ī samajh sabh kāhūn ke biuhār kau | asatut nindā sun biāpat harakh sog vaisīai lagat jag anik prakār kau | jaise kul dharam karam jaiso jaiso kāko utam kai mān jān braham brithār kau |398|
As one's own child seems dear, and is felt so in the heart, know that the whole world is dear to itself just so. As one's own wealth is kept with care, so understand every other's dealing just the same. As, hearing praise and blame, joy and grief take hold, so it strikes the world in its many kinds. As each one's family dharma and deeds are, so hold each dear as noble, knowing all as the spread of Brahm.
ਜੈਸੇ ਨੈਨ ਬੈਨ ਪੰਖ ਸੁੰਦਰ ਸਰਬੰਗ ਮੋਰ ਤਾ ਕੇ ਪਗ ਓਰ ਦੇਖਿ ਦੋਖ ਨ ਬੀਚਾਰੀਐ ॥ ਸੰਦਲ ਸੁਗੰਧ ਅਤਿ ਕੋਮਲ ਕਮਲ ਜੈਸੇ॥ ਕੰਟਕਿ ਬਿਲੋਕ ਨ ਅਉਗਨ ਉਰਧਾਰੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲ ਮਿਸਟਿ ਗੁਨਾਦਿ ਸ੍ਵਾਦ ਬੀਜ ਕਰਵਾਈ ਕੈ ਬੁਰਾਈ ਨ ਸਮਾਰੀਐ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਦਾਨ ਸਬਹੰੂ ਸੈ ਮਾਂਗਿ ਲੀਜੈ ਬੰਦਨਾ ਸਕਲ ਭੂਤ ਨਿੰਦਾ ਨ ਤਕਾਰੀਐ ॥੩੯੯॥
jaise nain bain paṅkh sundar sarabaṅg mor tā ke pag or dekh dokh na bīchārīai | sandal sugandh at komal kamal jaise | kaṇṭak bilok na augan uradhārīai | jaise ammrit phal misaṭ gunād svād bīj karavāī kai burāī na samārīai | taise gur giān dān sabahūn sai māṅg lījai bandanā sakal bhūt nindā na takārīai |399|
As the peacock's eyes, voice and feathers are fair through all its frame — beholding its feet, do not dwell on the flaw; as the sandal is fragrant and the lotus most tender — seeing the thorn, do not hold the fault in the heart; as the nectar-fruit is sweet, of fine qualities and taste — do not weigh the bitterness of its seed as an evil — so ask the gift of the Guru's knowledge from everyone, and bow to all beings; do not look to slander.
ਸਵੈਯਾ ਪਾਰਸ ਪਰਸ ਦਰਸ ਕਤ ਸਜਨੀ ਕਤ ਵੈ ਨੈਨ ਬੈਨ ਮਨ ਮੋਹਨ ॥ ਕਤ ਵੈ ਦਸਨ ਹਸਨ ਸੋਭਾ ਨਿਧਿ ਕਤ ਵੈ ਗਵਨ ਭਵਨ ਬਨ ਸੋਹਨ ॥ ਕਤ ਵੈ ਰਾਗ ਰੰਗ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਕਤ ਵੈ ਦਇਆ ਮਇਆ ਦੁਖ ਜੋਹਨ ॥ ਕਤ ਵੈ ਜੋਗ ਭੋਗ ਰਸ ਲੀਲਾ ਕਤ ਵੈ ਸੰਤ ਸਭਾ ਛਬਿ ਗੋਹਨ ॥੪੦੦॥
savaiyā pāras paras daras kat sajanī kat vai nain bain man mohan | kat vai dasan hasan sobhā nidh kat vai gavan bhavan ban sohan | kat vai rāg raṅg sukh sāgar kat vai daiā maiā dukh johan | kat vai jog bhog ras līlā kat vai sant sabhā chhab gohan |400|
Where now the touchstone-touch, the darshan, O friend; where now those eyes, those words that steal the mind? Where now those teeth, that smile, the store of beauty; where now that going that made the mansion and the wood so fair? Where now that melody, colour, the ocean of joy; where now that mercy and grace that watched over grief? Where now that yoga and pleasure, the taste, the play; where now the beauty of the saints' assembly, close-gathered?
ਕਬ ਲਾਗੈ ਮਸਤਕਿ ਚਰਨਨ ਰਜ ਦਰਸੁ ਦਇਆ ਦ੍ਰਿਗਨ ਕਬ ਦੇਖਉ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਚਨ ਸੁਨਉ ਕਬ ਸ੍ਰਵਨਨ ਕਬ ਰਸਨਾ ਬੇਨਤੀ ਬਿਸੇਖਉ ॥ ਕਬ ਕਰ ਕਰਉ ਡੰਡਉਤਿ ਬੰਦਨਾ ਪਗਨ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾਦਿ ਪੁਨਿ ਰੇਖਉ ॥ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਪ੍ਰਤਛਿ ਪ੍ਰਾਨਪਤਿ॥ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਜੀਵਨ ਪਦ ਲੇਖਉ ॥੪੦੧॥
kab lāgai masatak charanan raj daras daiā drigan kab dekhau | ammrit bachan sunau kab sravanan kab rasanā benatī bisekhau | kab kar karau ḍaṇḍaut bandanā pagan parikramād pun rekhau | prem bhagat pratachh prānapat | giān dhiān jīvan pad lekhau |401|
When will the dust of His feet touch my brow; when will these eyes behold the merciful darshan? When will these ears hear the nectar-words; when will this tongue speak its special plea? When will these hands make their bowing and homage, and again trace the round of reverence at His feet? Loving devotion, the Lord of breath before me — knowledge, meditation: I mark that as the state of life.
ਬਿਰਖੈੈ ਬਇਆਰ ਲਾਗੈ ਜੈਸੇ ਹਰ ਰਾਤਿ ਪਾਤਿ ਪੰਛੀ ਨ ਧੀਰਜ ਕਰਿ ਠਉਰ ਠਹਿਰਾਤ ਹੈ ॥ ਸਰਵਰ ਘਾਮ ਲਾਗੈ ਬਾਰਜ ਬਿਲਖ ਮੁਖ ਪ੍ਰਾਨ ਅੰਤ ਹੰਤ ਜਲ ਜੰਤ ਅਕੁਲਾਤ ਹੈ ॥ ਸਾਰਦੂਲ ਦੇਖੈ ਮ੍ਰਿਗਮਾਲ ਦਲ ਚਿਤ ਬਨ ਵਾਸ ਮੈ ਨ ਤ੍ਰਾਸ ਕਰਿ ਆਸ੍ਰਮ ਸੁਹਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਆਂਗ ਸ੍ਵਾਂਗਿ ਭਏ ਭੈ ਚਕਤਿ ਸਿਖ ਦੁਖਤਿ ਉਦਾਸ ਬਾਸ ਅਤਿ ਬਿਲਲਾਤ ਹੈ ॥੪੦੨॥
birakhai baiār lāgai jaise har rāt pāt pañchhī na dhīraj kar ṭhaur ṭhahirāt hai | saravar ghām lāgai bāraj bilakh mukh prān ant hant jal jant akulāt hai | sāradūl dekhai mrigamāl dal chit ban vās mai na trās kar āsram suhāt hai | taise gur āṅg svāṅg bhae bhai chakat sikh dukhat udās bās at bilalāt hai |402|
As the wind strikes the tree, the birds, night by night, cannot settle with steadiness on a resting-place; as the heat strikes the pool, the lotus is downcast, and, life at its end, the water-creatures fret; as the tiger looks at the herd of deer, and in the forest, out of fear, no dwelling pleases — so, at the play of the Guru's going, the Sikhs are struck with awe, wasting in grief, crying out in their sorrow.
ਓਲਾ ਬਰਖਨ ਕਰਖਨ ਦਾਮਿਨੀ ਬਯਾਰਿ ਸਾਗਰ ਲਹਰਿ ਬਨ ਜਰਤ ਅਗਨਿ ਹੈ ॥ ਰਾਜੀ ਬਿਰਾਜੀ ਭੂਕੰਪਿਕਾ ਅੰਤਰ ਬ੍ਰਿਥਾ ਬਲ ਬੰਦਸਾਲ ਸਾਸਨਾ ਸੰਕਟ ਮੈ ਮਗਨ ਹੈ ॥ ਆਪਦਾ ਅਧੀਨ ਦੀਨ ਦੂਖਨਾ ਦਰਿਦ੍ਰ ਛਿਦ੍ਰਿ ਭ੍ਰਮਤਿ ਉਦਾਸ ਰਿਨ ਦਾਸਨਿ ਨਗਨ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਕੋ ਅਦ੍ਰਿਸਟੁ ਜਉ ਆਇ ਲਾਗੈ ਜਗ ਮੈ ਭਗਤਨ ਕੇ ਰੋਮ ਨ ਭਗਨ ਹੈ ॥੪੦੩॥
olā barakhan karakhan dāminī bayār sāgar lahar ban jarat agan hai | rājī birājī bhūkampikā antar brithā bal bandasāl sāsanā saṅkaṭ mai magan hai | āpadā adhīn dīn dūkhanā daridr chhidr bhramat udās rin dāsan nagan hai | taise hī srisaṭ ko adrisaṭ jau āi lāgai jag mai bhagatan ke rom na bhagan hai |403|
Hail and rain, the pull of lightning, the wind, the ocean's waves, the fire burning the wood; kingdoms and realms, earthquakes, inner distress, imprisonment, punishment, sunk in peril; bowed by calamity, the meek, fault, poverty, blemish, wandering, forlorn, in debt, enslaved, naked — so, when the unseen stroke of fate comes upon creation, in the world not a hair of the devotees is harmed.
ਜੈਸੇ ਚੀਟੀ ਕ੍ਰਮ ਕ੍ਰਮ ਕੈ ਬਿਰਖ ਚੜੈ ਪੰਛੀ ਉਡ ਜਾਇ ਬੈਸੇ ਨਿਕਟ ਹੀ ਫਲ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਗਾਡੀ ਚਲੀ ਜਾਤਿ ਲੀਕਨ ਮਹਿ ਧੀਰਜ ਸੈ ਘੋਰੋ ਦੌਰਿ ਜਾਇ ਬਾਂਇ ਦਾਹਨੇ ਸਬਲ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਕੋਸ ਭਰਿ ਚਲਿ ਸਕੀਐ ਨ ਪਾਇਨ ਕੈ ਆਤਮਾ ਚਤੁਰ ਕੁੰਟ ਧਾਇ ਆਵੈ ਪਲ ਕੈ ॥ ਤੈਸੇ ਲੋਗ ਬੇਦ ਭੇਦ ਗਿਆਨ ਉਨਮਾਨ ਪਛ ਗੰਮ ਗੁਰ ਚਰਨ ਸਰਨਿ ਅਸਥਲ ਕੈ ॥੪੦੪॥
jaise chīṭī kram kram kai birakh chaṛai pañchhī uḍ jāi baise nikaṭ hī phal kai | jaise gāḍī chalī jāt līkan mah dhīraj sai ghoro daur jāi bāin dāhane sabal kai | jaise kos bhar chal sakīai na pāin kai ātamā chatur kuṇṭ dhāi āvai pal kai | taise log bed bhed giān unamān pachh gamm gur charan saran asathal kai |404|
As the ant climbs the tree step by step, while the bird flies up and sits just so beside the fruit; as the cart goes on in its ruts with patience, while the horse, in its strength, runs off to left and right; as one cannot walk a mile on foot, yet the soul runs the four quarters in an instant — so, past the knowledge and lore of people and Vedas, one reaches the ground of the refuge of the Guru's feet.
ਜੈਸੇ ਬਨਰਾਇ ਪਰਫੁਲਤ ਫਲ ਨਮਿਤ ਲਾਗਤ ਹੀ ਫਲ ਪਤ੍ਰ ਪੁਹਪ ਬਿਲਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਤ੍ਰੀਆ ਰਚਿਤ ਸਿੰਗਾਰ ਭਰਤਾਰ ਹੇਤਿ ਭੇਟਤ ਭਰਤਾਰ ਉਰ ਹਾਰ ਨ ਸਮਾਤ ਹੈ ॥ ਬਾਲਕ ਅਚੇਤ ਜੈਸੇ ਕਰਤ ਲੀਲਾ ਅਨੇਕ ਸੁਚਿਤ ਚਿੰਤਨ ਭਏ ਸਬੈ ਬਿਸਰਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਖਟ ਕਰਮ ਧਰਮ ਸ੍ਰਮ ਗਿਆਨ ਕਾਜ ਗਿਆਨ ਭਾਨ ਉਦੈ ਉਡ ਕਰਮ ਉਡਾਤ ਹੈ ॥੪੦੫॥
jaise banarāi paraphulat phal namit lāgat hī phal patr puhap bilāt hai | jaise trīā rachit siṅgār bharatār het bheṭat bharatār ur hār na samāt hai | bālak achet jaise karat līlā anek suchit chintan bhae sabai bisarāt hai | taise khaṭ karam dharam sram giān kāj giān bhān udai uḍ karam uḍāt hai |405|
As the woodland, flowering for the sake of the fruit, once the fruit comes, sheds its leaf and flower; as the woman, adorned in finery for love of her husband, meeting him, can scarcely contain the garland at her breast; as the unaware child does its many plays, then, when a care comes to mind, forgets them all — so the six rites, the toil of dharma for the sake of knowledge: at the rising of the sun of knowledge, deeds fly up and away.
ਜੈਸੇ ਹਸ ਬੋਲਤ ਹੀ ਡਾਕਨ ਹਰੈ ਕਰੇਜੌ ਬਾਲਕ ਤਾਹੀ ਲੌ ਧਾਵੈ ਜਾਨੈ ਗੋਦਿ ਲੇਤ ਹੈ ॥ ਰੋਵਤ ਸੁਤਹਿ ਜੈਸੇ ਅਉਖਦ ਪਿਆਵੈ ਮਾਤਾ ਬਾਲਕੁ ਜਾਨਤ ਮੋਹਿ ਕਾਲਕੂਟਿ ਦੇਤ ਹੈ ॥ ਹਰਨ ਭਰਨ ਗਤਿ ਸਤਿਗੁਰ ਜਾਨੀਐ ਨ ਬਾਲਕ ਜੁਗਤਿ ਮਤਿ ਜਗਤ ਅਚੇਤ ਹੈ ॥ ਅਕਲ ਕਲਾ ਅਲਖ ਅਤਿ ਹੀ ਅਗਾਧ ਬੋਧ ਆਪ ਹੀ ਜਾਨਤ ਆਪ ਨੇਤਿ ਨੇਤਿ ਨੇਤਿ ਹੈ ॥੪੦੬॥
jaise has bolat hī ḍākan harai karejau bālak tāhī lau dhāvai jānai god let hai | rovat sutah jaise aukhad piāvai mātā bālak jānat moh kālakūṭ det hai | haran bharan gat satigur jānīai na bālak jugat mat jagat achet hai | akal kalā alakh at hī agādh bodh āp hī jānat āp net net net hai |406|
As, at a laughing word, the witch snatches the liver, and the child runs to her, thinking she takes it in her lap; as the mother gives the weeping child its medicine, and the child thinks she is giving it deadly poison — so the True Guru's way of destroying and sustaining is not known; the world, in childish sense, is unaware. The art beyond art, the Unseen, most unfathomable wisdom — He alone knows Himself: 'not this, not this, not this.'
ਦੈਤ ਸੁਤ ਭਗਤ ਪ੍ਰਗਟਿ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਭਏ ਦੇਵ ਸੁਤ ਜਗ ਮੈ ਸਨੀਚਰ ਬਖਾਨੀਐ ॥ ਮਧੁ ਪੁਰ ਬਾਸੀ ਕੰਸ ਅਧਮ ਅਸੁਰ ਭਏ ਲੰਕਾ ਬਾਸੀ ਸੇਵਕ ਭਭੀਖਨ ਪਛਾਨੀਐ ॥ ਸਾਗਰ ਗੰਭੀਰ ਬਿਖੈ ਬਿਖਿਆ ਪ੍ਰਗਾਸ ਭਈ ਅਹਿ ਮਸਤਕਿ ਮਨਿ ਉਦੈ ਉਨਮਾਨੀਐ ॥ ਬਰਨ ਸਥਾਨ ਲਘੁ ਦੀਰਘ ਜਤਨ ਕਰੈ ਅਕਥ ਕਥਾ ਬਿਨੋਦ ਬਿਸਮ ਨ ਜਾਨੀਐ ॥੪੦੭॥
dait sut bhagat pragaṭ prahilād bhae dev sut jag mai sanīchar bakhānīai | madh pur bāsī kans adham asur bhae laṅkā bāsī sevak bhabhīkhan pachhānīai | sāgar gambhīr bikhai bikhiā pragās bhaī ah masatak man udai unamānīai | baran sathān lagh dīragh jatan karai akath kathā binod bisam na jānīai |407|
The demon's son, Prahlad, became a manifest devotee; a god's son is known in the world as Saturn, the inauspicious. Kans of Mathura became a base and demonic one; Vibhishan of Lanka is known as a servant of the Lord. In the deep sea the poison broke forth; and on the snake's head the jewel is said to rise. Caste and station, small and great — try as one may, the untellable tale of delight, a wonder, is not to be known.
ਚਿੰਤਾਮਨਿ ਚਿਤਵਤ ਚਿੰਤਾ ਚਿਤ ਤੇ ਚੁਰਾਈ ਅਜੋਨੀ ਅਰਾਧੇ ਜੋਨਿ ਸੰਕਟ ਕਟਾਏ ਹੈ ॥ ਜਪਤ ਅਕਾਲ ਕਾਲ ਕੰਟਕ ਕਲੇਸ ਨਾਸੇ ਨਿਰਭੈ ਭਜਨ ਭ੍ਰਮ ਭੈ ਦਲ ਭਜਾਏ ਹੈ ॥ ਸਿਮਰਤ ਨਾਥ ਨਿਰਵੈਰ ਬੈਰ ਭਾਉ ਤਿਆਗਿਓ ਭਾਗਿਓ ਭੇਦੁ ਖੇਦੁ ਨਿਰਭੇਦ ਗੁਨ ਗਾਏ ਹੈ ॥ ਅਕੁਲ ਅੰਚਲ ਗਹੇ ਕੁਲ ਨ ਬਿਚਾਰੈ ਕੋਊ ਅਟਲ ਸਰਨਿ ਆਵਾ ਗਵਨ ਮਿਟਾਏ ਹੈ ॥੪੦੮॥
chintāman chitavat chintā chit te churāī ajonī arādhe jon saṅkaṭ kaṭāe hai | japat akāl kāl kaṇṭak kales nāse nirabhai bhajan bhram bhai dal bhajāe hai | simarat nāth niravair bair bhāu tiāgio bhāgio bhed khed nirabhed gun gāe hai | akul añchal gahe kul na bichārai koū aṭal saran āvā gavan miṭāe hai |408|
Contemplating the Wish-jewel steals worry from the heart; adoring the Unborn, the peril of the womb is cut away. Chanting the Timeless, the thorn and grief of death are gone; the fearless remembrance drives off the host of doubt and fear. Remembering the Lord without enmity, one lets go all hate; division and pain flee; singing the flawless One's virtues. Grasping the hem of the Casteless One, none weighs your caste — the unshakable refuge wipes out coming and going.
ਬਾਛੈ ਨ ਸ੍ਵਰਗ ਬਾਸ ਮਾਨੈ ਨ ਨਰਕ ਤ੍ਰਾਸ ਆਸਾ ਨ ਕਰਤ ਚਿਤ ਹੋਨਹਾਰ ਹੋਇ ਹੈ ॥ ਸੰਪਤਿ ਨ ਹਰਖ ਬਿਪਤ ਮੈ ਨ ਸੋਗ ਤਾਹਿ ਸੁਖ ਦੁਖ ਸਮਸਰਿ ਬਿਹਸ ਨ ਰੋਇ ਹੈ ॥ ਜਨਮ ਜਵਿਨ ਮ੍ਰਿਤ ਮੁਕਤਿ ਨ ਭੇਦ ਖੇਦ ਗੰਮਿਤਾ ਤ੍ਰਿਕਾਲ ਬਾਲ ਬੁਧਿ ਅਵਿਲੋਇ ਹੈ ॥ ਗਿਆਨ ਗੁਰ ਅੰਜਨ ਕੈ ਚੀਨਤ ਨਿਰੰਜਨਹਿ ਬਿਰਲੋ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਮੈ ਕੋਇ ਹੈ ॥੪੦੯॥
bāchhai na svarag bās mānai na narak trās āsā na karat chit honahār hoi hai | sampat na harakh bipat mai na sog tāh sukh dukh samasar bihas na roi hai | janam javin mrit mukat na bhed khed gammitā trikāl bāl budh aviloi hai | giān gur añjan kai chīnat nirañjanah biralo sansār prem bhagat mai koi hai |409|
He longs not for a home in heaven, nor fears the terror of hell; his mind makes no hope — whatever is to be, will be. In riches, no elation; in ruin, no grief; joy and pain alike to him — he neither laughs nor weeps. Birth and youth, death and freedom, no difference, no pain; reaching through the three times, he beholds them with a child's clear mind. By the salve of the Guru's knowledge he perceives the Immaculate — rare is such a one in the world, in the love and devotion of God.
ਜੈਸੇ ਤਉ ਮਿਠਾਈ ਰਾਖੀਐ ਛੁਪਾਇ ਜਤਨ ਕੈ ਚੀਟੀ ਚਲਿ ਜਾਇ ਚੀਨਿ ਤਾਹਿ ਲਪਟਾਤ ਹੈ ॥ ਦੀਪਕ ਜਗਾਇ ਜੈਸੇ ਰਾਖੀਐ ਦੁਰਾਇ ਗ੍ਰਿਹਿ ਪ੍ਰਗਟ ਪਤੰਗ ਤਾ ਮੈ ਸਹਜਿ ਸਮਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਬਿਮਲ ਜਲ ਕਮਲ ਇਕਾਂਤ ਬਸੈ ਮਧੁਕਰ ਮਧੁ ਅਚਵਨ ਤਹ ਜਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਿਹ ਘਟਿ ਪ੍ਰਗਟਤ ਪ੍ਰੇਮ ਸਕਲ ਸੰਸਾਰ ਤਿਹਿ ਦੁਆਰ ਬਿਲਲਾਤ ਹੈ ॥੪੧੦॥
jaise tau miṭhāī rākhīai chhupāi jatan kai chīṭī chal jāi chīn tāh lapaṭāt hai | dīpak jagāi jaise rākhīai durāi grih pragaṭ pataṅg tā mai sahaj samāt hai | jaise tau bimal jal kamal ikānt basai madhukar madh achavan tah jāt hai | taise guramukh jih ghaṭ pragaṭat prem sakal sansār tih duār bilalāt hai |410|
As sweets are hidden and kept with care, yet the ant goes, finds them and clings; as a lamp is lit and kept covered in the house, yet the moth, when it shows, merges into it in natural ease; as the lotus dwells apart in the pure clear water, yet the bee goes there to sip its honey — so, in whatever heart the Gurmukh's love shows forth, the whole world cries out at his door.
ਬਾਜਤ ਨੀਸਾਨ ਸੁਨੀਅਤ ਚਹੂੰ ਓਰ ਜੈਸੇ ਉਦਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਨ ਦੁਰੈ ਨ ਦੁਰਾਏ ਸੈ ॥ ਦੀਪਕ ਸੈ ਦਾਵਾ ਭਏ ਸਕਲ ਸੰਸਾਰੁ ਜਾਨੈ ਘਟਿਕਾ ਮੈ ਸਿੰਧ ਜੈਸੇ ਛਿਪੈ ਨ ਛਿਪਾਏ ਸੈ ॥ ਜੈਸੇ ਚਕ੍ਰਵੈ ਨ ਛਾਨੋ ਰਹਤ ਸਿੰਘਾਸਨ ਪੈ ਦੇਸ ਮੈ ਦੁਹਾਈ ਫੇਰੇ ਮਿਟੇ ਨ ਮਿਟਾਏ ਸੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪ੍ਰਿਅ ਪ੍ਰੇਮ ਕੋ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ਜਾਸੁ ਗੁਪਤੁ ਨ ਰਹੈ ਮੋਨਿ ਬ੍ਰਿਤ ਉਪਜਾਏ ਸੈ ॥੪੧੧॥
bājat nīsān sunīat chahūn or jaise udat pradhān bhān durai na durāe sai | dīpak sai dāvā bhae sakal sansār jānai ghaṭikā mai sindh jaise chhipai na chhipāe sai | jaise chakravai na chhāno rahat siṅghāsan pai des mai duhāī phere miṭe na miṭāe sai | taise guramukh pria prem ko pragās jās gupat na rahai mon brit upajāe sai |411|
As war-drums are heard sounding on all four sides, and the risen chief sun cannot be hidden by hiding; as, by a lamp, a fire is known to the whole world, and, as the sun, it is not concealed by covering in an hour; as the sovereign is not hidden, upon his throne, and his proclamation through the land cannot be unmade — so the light of the Gurmukh's love for the Beloved, once shown, cannot stay hidden, though he keep the vow of silence.
ਜਉ ਪੈ ਦੇਖਿ ਦੀਪਕ ਪਤੰਗ ਪਛਮ ਨੋ ਤਾਕੈ ਜੀਵਨ ਜਨਮੁ ਕੁਲ ਲਾਛਨ ਲਗਾਵਈ ॥ ਜਉ ਪੈ ਨਾਦ ਬਾਦ ਸੁਨਿ ਮ੍ਰਿਗ ਆਨ ਗਿਆਨ ਰਾਚੈ ਪ੍ਰਾਨ ਸੁਖ ਹੁਇ ਸਬਦ ਬੇਧੀ ਨ ਕਹਾਵਈ ॥ ਜਉ ਪੈ ਜਲ ਸੈ ਨਿਕਸ ਮੀਨ ਸਰਜੀਵ ਰਹੈ ਸਹੈ ਦੁਖ ਦੂਖਨਿ ਬਿਰਹੁ ਬਿਲਖਾਵਈ ॥ ਸੇਵਾ ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਤਜੈ ਭਜੈ ਦੁਬਿਧਾ ਕਉ ਸੰਗਤ ਮੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਦਵੀ ਨ ਪਾਵਈ ॥੪੧੨॥
jau pai dekh dīpak pataṅg pachham no tākai jīvan janam kul lāchhan lagāvaī | jau pai nād bād sun mrig ān giān rāchai prān sukh hui sabad bedhī na kahāvaī | jau pai jal sai nikas mīn sarajīv rahai sahai dukh dūkhan birahu bilakhāvaī | sevā gur giān dhiān tajai bhajai dubidhā kau saṅgat mai guramukh padavī na pāvaī |412|
If, seeing the lamp, the moth looks toward the west, it sets a stain on its life, its birth and its line; if, hearing melody and sound, the deer is caught in other knowledge, easing its life, it is not called pierced by the Word; if the fish, coming out of the water, stays alive, and, bearing the pain of grief, does not pine in separation — so one who forsakes the service, knowledge and meditation of the Guru and flees to double-mindedness gains not, in the company, the rank of the Gurmukh.
ਜੈਸੇ ਏਕ ਚੀਟੀ ਪਾਛੈ ਕੋਟਿ ਚੀਟੀ ਚਲੀ ਜਾਤਿ ਇਕ ਟਕ ਪਗ ਡਗਮਗਿ ਸਾਵਧਾਨ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਕੂੰਜ ਪਾਂਤਿ ਭਲੀ ਭਾਂਤਿ ਸਾਂਤਿ ਸਹਜ ਮੈ ਉਡਤ ਅਕਾਸ-ਚਾਰੀ ਆਗੈ ਅਗਵਾਨ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਮਾਲ ਚਾਲ ਚਲਤ ਟਲਤ ਨਾਹਿ ਜਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਅਗ੍ਰਭਾਗੀ ਰਮਤ ਤਤ ਧਿਆਨ ਹੈ ॥ ਚੀਟੀ ਖਗ ਮ੍ਰਿਗ ਸਨਮੁਖ ਪਾਛੈ ਲਾਗੇ ਜਾਹਿ ਪ੍ਰਾਨੀ ਗੁਰ ਪੰਥ ਛਾਡ ਚਲਿਤ ਅਗਿਆਨ ਹੈ ॥੪੧੩॥
jaise ek chīṭī pāchhai koṭ chīṭī chalī jāt ik ṭak pag ḍagamag sāvadhān hai | jaise kūñj pānt bhalī bhānt sānt sahaj mai uḍat akāsa-chārī āgai agavān hai | jaise mriga-māl chāl chalat ṭalat nāh jatr tatr agrabhāgī ramat tat dhiān hai | chīṭī khag mrig sanamukh pāchhai lāge jāh prānī gur panth chhāḍ chalit agiān hai |413|
As behind one ant a million ants go on, with a single gaze, their steps swaying, watchful; as the line of cranes, in fair, peaceful, easy order, flies the sky, with a leader out in front; as the herd of deer moves on and does not swerve, the foremost roaming here and there, its whole mind fixed — the ant, the bird, the deer follow the leader face-to-front; but the creature who leaves the Guru's path walks on in ignorance.