ਜੈਸੇ ਪ੍ਰਿਅ ਸੰਗਮ ਸੁਜਸੁ ਨਾਇਕਾ ਬਖਾਨੈ ਸੁਨਿ ਸੁਨਿ ਸਜਨੀ ਸਗਲ ਬਿਗਸਾਤ ਹੈ ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਪ੍ਰਿਅ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਬਿਸਮ ਹੁਇ ਸੋਭਾ ਦੇਤ ਮੋਨਿ ਗਹੇ ਮਨਿ ਮੁਸਕਾਤ ਹੈ ॥ ਪੂਰਨ ਅਧਾਨ ਪ੍ਰਸੂਤ ਸਮੈ ਰੁਦਨ ਸੈ ਗੁਰ ਜਨ ਮੁਦਿਤ ਹੁਇ ਤਾਹੀ ਲਪਟਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਪ੍ਰਗਾਸ ਜਾਸੁ ਬੋਲਤ ਬੈਰਾਗ ਮੋਨਿ ਸਬਹੁ ਸੁਹਾਤ ਹੈ ॥੪੧੪॥
jaise pria saṅgam sujas nāikā bakhānai sun sun sajanī sagal bigasāt hai | simar simar pria prem ras bisam hui sobhā det mon gahe man musakāt hai | pūran adhān prasūt samai rudan sai gur jan mudit hui tāhī lapaṭāt hai | taise guramukh prem bhagat pragās jās bolat bairāg mon sabahu suhāt hai |414|
As the bride tells the fair fame of union with her Beloved, and, hearing it, all her friends are filled with delight; as, remembering and remembering the taste of the Beloved's love, filled with wonder, she gives it lustre, keeping silence, smiling in her heart; as at the full term of the womb, at the hour of birth, at the child's crying, the Guru's people, glad, cling to it — so the light of the Gurmukh's love and devotion: whether he speaks in detachment or keeps silence, all of it is pleasing.
ਜੈਸੇ ਕਾਛੀ ਫਲ ਹੇਤ ਬਿਬਿਧਿ ਬਿਰਖ ਰੋਪੈ ਨਿਹਫਲ ਰਹੈ ਬਿਰਖੈ ਨ ਕਾਹੂ ਕਾਜ ਹੈ ॥ ਸੰਤਤਿ ਨਮਿਤਿ ਨ੍ਰਿਪ ਅਨਿਕ ਬਿਵਾਹ ਕਰੈ ਸੰਤਤਿ ਬਿਹੂਨ ਬਨਿਤਾ ਨ ਗ੍ਰਿਹ ਛਾਜ ਹੈ ॥ ਬਿਦਿਆ ਦਾਨ ਜਾਨ ਜੈਸੇ ਪਾਂਧਾ ਚਟਸਾਰ ਜੋਰੈ ਬਿਦਿਆ ਹੀਨ ਦੀਨ ਖਲ ਨਾਮ ਉਪਰਾਜ ਹੈ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਸਿਖ ਸਾਖਾ ਸੰਗ੍ਰਹੈ ਸੁਗਿਆਨ ਨਿਮਿਤ ਬਿਨ ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਧ੍ਰਿਗ ਜਨਮ ਕਉ ਲਾਜਿ ਹੈ ॥੪੧੫॥
jaise kāchhī phal het bibidh birakh ropai nihaphal rahai birakhai na kāhū kāj hai | santat namit nrip anik bivāh karai santat bihūn banitā na grih chhāj hai | bidiā dān jān jaise pāndhā chaṭasār jorai bidiā hīn dīn khal nām uparāj hai | satigur sikh sākhā saṅgrahai sugiān nimit bin gur giān dhrig janam kau lāj hai |415|
As the gardener plants many trees for their fruit, but the tree that stays fruitless serves no purpose; as a king, for the sake of offspring, weds many wives, but the wife without a child does not adorn the house; as the teacher joins many pupils in his school for the giving of learning, but the name of the meek, learning-less fool is raised in scorn — so the True Guru gathers his Sikhs, the branches, for good knowledge; and without the Guru's knowledge, cursed is the birth, a shame.
ਸੁਰਸਰੀ ਸੁਰਸਤੀ ਜਮੁਨਾ ਗੋਦਾਵਰੀ ਗਇਆ ਪ੍ਰਾਗ ਸੇਤੁ ਕੁਰਖੇਤ ਮਾਨਸਰ ਹੈ ॥ ਕਾਂਸੀ ਕਾਂਤੀ ਦੁਆਰਾਵਤੀ ਮਾਇਆ ਮਥੁਰਾ ਅਜੁਧਿਆ ਗੋਮਤੀ ਆਵੰਤਕਾ ਕੇਦਾਰ ਹਿਮਧਰ ਹੈ ॥ ਨਰਬਦਾ ਬਿਬਿਧਿ ਬਨ ਦੇਵ-ਸਥਲ ਕਵਲਾਸ ਨੀਲ ਮੰਦਰਾਚਲ ਸੁਮੇਰ ਗਿਰਵਰ ਹੈ ॥ ਤੀਰਥ ਅਰਥ ਸਤ ਧਰਮ ਦਇਆ ਸੰਤੋਖ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਚਰਨ ਰਜ ਤੁਲ ਨ ਸਗਰ ਹੈ ॥੪੧੬॥
surasarī surasatī jamunā godāvarī gaiā prāg set kurakhet mānasar hai | kānsī kāntī duārāvatī māiā mathurā ajudhiā gomatī āvantakā kedār himadhar hai | narabadā bibidh ban deva-sathal kavalās nīl mandarāchal sumer giravar hai | tīrath arath sat dharam daiā santokh srī gur charan raj tul na sagar hai |416|
The Ganga, the Saraswati, Jamuna, Godavari, Gaya, Prayag, the Bridge, Kurukshetra, Mansarovar; Kashi, Kanchi, Dwaraka, Maya, Mathura, Ayodhya, the Gomati, Avantika, Kedar, the Himalaya; the Narmada, the many woods, the shrines of the gods, Kailash, Nila, Mount Mandara, Sumeru the great peak — the holy place, the meaning, truth, dharma, mercy and contentment: not all of them together weigh against the dust of the beloved Guru's feet.
ਜੈਸੇ ਕੁਆਰ ਕੰਨਿਆ ਮਿਲਿ ਖੇਲਤ ਅਨੇਕ ਸਖੀ ਸਕਲ ਕੋ ਏਕੈ ਦਿਨ ਹੋਤ ਨ ਬਿਵਾਹ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਬੀਰ ਖੇਤ ਬਿਖੈ ਜਾਤ ਹੈ ਸੁਭਟ ਜੇਤੇ ਸਬੈ ਨ ਮਰਤ ਤੇਤੇ ਸਸਤ੍ਰਨ ਸਨਾਹ ਜੀ ॥ ਬਾਵਨ ਸਮੀਪ ਜੈਸੇ ਬਿਬਿਧਿ ਬਨਾਸਪਤੀ ਏਕੈ ਬੇਰ ਚੰਦਨ ਕਰਤ ਹੈ ਨ ਤਾਹਿ ਜੀ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਚਰਨ ਸਰਨਿ ਜਾਤੁ ਹੈ ਜਗਤੁ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਪਦ ਚਾਹਿਤ ਹੈ ਜਾਹਿ ਜੀ ॥੪੧੭॥
jaise kuār kanniā mil khelat anek sakhī sakal ko ekai din hot na bivāh jī | jaise bīr khet bikhai jāt hai subhaṭ jete sabai na marat tete sasatran sanāh jī | bāvan samīp jaise bibidh banāsapatī ekai ber chandan karat hai na tāh jī | taise gur charan saran jāt hai jagat jīvan mukat pad chāhit hai jāh jī |417|
As maiden girls meet and play, many friends together, but all are not wed on one single day; as the champions who go into the field of war, not all die, for all their weapons and armour; as, near the sandal, are plants of many kinds, but it does not make them sandal at a single stroke — so the world goes to the refuge of the Guru's feet, but he alone wins the state of freedom who truly longs for it.
ਜੈਸੇ ਗੁਆਰ ਗਾਇਨ ਚਰਾਵਤ ਜਤਨ ਬਨ ਖੇਤ ਨ ਪਰਤ ਸਬੈ ਚਰਤ ਅਘਾਇ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਸਰੂਪ ਰਾਜਨੀਤਿ ਬਿਖੈ ਤਾ ਕੇ ਦੇਸ ਪਰਜਾ ਬਸਤ ਸੁਖ ਪਾਇ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਹੋਤ ਖੇਵਟ ਚਿਤੰਨ ਸਾਵਧਾਨ ਜਾ ਮੈ ਲਾਗੈ ਨਿਰਬਿਘਨ ਬੋਹਿਥ ਪਾਰਿ ਜਾਇ ਕੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਉਨਮਨਿ ਮਗਨ ਬ੍ਰਹਮ ਜੋਿਤ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਕਰੈ ਸਿਖ ਸਮਝਾਇ ਕੈ ॥੪੧੮॥
jaise guār gāin charāvat jatan ban khet na parat sabai charat aghāi kai | jaise rājā dharam sarūp rājanīt bikhai tā ke des parajā basat sukh pāi kai | jaise hot khevaṭ chitann sāvadhān jā mai lāgai nirabighan bohith pār jāi kai | taise gur unaman magan braham jot jīvan mukat karai sikh samajhāi kai |418|
As the cowherd grazes his cattle with care, and they do not stray into the field, but all graze their fill; as the king, of the form of dharma, in his statecraft, and in his land the people dwell in peace; as the boatman is watchful and alert, and the ship on which he sets out crosses over unhindered — so the Guru, absorbed in the state beyond the mind, the Light of Brahm, makes his Sikhs freed while still living, teaching them.
ਜੈਸੇ ਘਾਉ ਘਾਇਲ ਕੋ ਜਤਨ ਕੈ ਨੀਕੋ ਹੋਤ ਪਰਿ ਮਿਟਿ ਜਾਇ ਲੀਕ ਮਿਟਤ ਨ ਪੇਖੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਫਾਟੋ ਅੰਬਰੋ ਸੀਆਇ ਪੁਨਿ ਓਢੀਅਤ ਨਾਗੋ ਤਉ ਨ ਹੋਇ ਤਊ ਥੇਗਰੀ ਪਰੇਖੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਟੂਟੈ ਬਾਸਨੁ ਸਵਾਰ ਦੇਤ ਹੈ ਠਠੇਰੋ ਗਿਰਤ ਨ ਪਾਨੀ ਪੈ ਗਠੀਲੋ ਭੇਖ ਭੇਖੀਐ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਚਰਨਿ ਬਿਮੁਖ ਦੁਖ ਦੇਖਿ ਪੁਨਿ ਸਰਨ ਗਹੈ ਪੁਨੀਤ ਪੈ ਕਲੰਕ ਲੇਖ ਲੇਖੀਐ ॥੪੧੯॥
jaise ghāu ghāil ko jatan kai nīko hot par miṭ jāi līk miṭat na pekhīai | jaise phāṭo ambaro sīāi pun oḍhīat nāgo tau na hoi taū thegarī parekhīai | jaise ṭūṭai bāsan savār det hai ṭhaṭhero girat na pānī pai gaṭhīlo bhekh bhekhīai | taise gur charan bimukh dukh dekh pun saran gahai punīt pai kalaṅk lekh lekhīai |419|
As a wound on the wounded, tended, heals well, but the scar, once formed, is seen never to fade; as a torn cloth, sewn and worn again, no longer leaves one naked, yet the patch is seen; as a broken vessel, mended by the tinsmith, no longer leaks, yet its knotted mend is plain — so one who turns from the Guru's feet, seeing his grief, again grasps the refuge, and is made pure, yet the stain is written in his record.
ਦੇਖਿ ਦੇਖਿ ਦ੍ਰਿਗਨ ਦਰਸ ਮਹਿਮਾ ਨ ਜਾਨੀ ਸੁਨਿ ਸੁਨਿ ਸਬਦੁ ਮਹਾਤਮ ਨ ਜਾਨਿਓ ਹੈ ॥ ਗਾਇ ਗਾਇ ਗੰਮਿਤਾ ਗੁਨ ਗਨ ਗੁਨਿ ਨਿਧਾਨ ਹਸਿ ਹਸਿ ਪ੍ਰੇਮ ਕੌ ਪ੍ਰਤਾਪੁ ਨ ਪਛਾਨਿਓ ਹੈ ॥ ਰੋਇ ਰੋਇ ਬਿਰਹਾ ਬਿਓਗ ਕੋ ਨ ਸੋਗੁ ਜਾਨਿਓ ਮਨ ਗਹਿ ਗਹਿ ਮਨੁ ਮੁਘਦੁ ਨ ਮਾਨਿਓ ਹੈ ॥ ਲੋਗ ਬੇਦ ਗਿਆਨ ਉਨਮਾਨ ਕੈ ਨ ਜਾਨਿ ਸਕਿਓ ਜਨਮ ਜੀਵਨ ਧ੍ਰਿਗੁ ਬਿਮੁਖ ਬਿਹਾਨਿਓ ਹੈ ॥੪੨੦॥
dekh dekh drigan daras mahimā na jānī sun sun sabad mahātam na jānio hai | gāi gāi gammitā gun gan gun nidhān has has prem kau pratāp na pachhānio hai | roi roi birahā biog ko na sog jānio man gah gah man mughad na mānio hai | log bed giān unamān kai na jān sakio janam jīvan dhrig bimukh bihānio hai |420|
Seeing and seeing the darshan with the eyes, he knew not its greatness; hearing and hearing the Word, he knew not its glory. Singing and singing the virtues of the Ocean of virtue, laughing and laughing, he did not recognise the power of love. Weeping and weeping, he knew not the grief of separation; gripping and gripping the mind, the fool did not accept it. By the knowledge and lore of people and Vedas he could not know it — cursed the birth and life spent turned away.
ਕੋਟਨਿ ਕੋਟਾਨਿ ਮਨਿ ਕੋ ਚਮਤਕਾਰ ਵਾਰਉ ਸਸੀਅਰ ਸੂਰ ਕੋਟ ਕੋਟਨਿ ਪ੍ਰਗਾਸ ਜੀ ॥ ਕੋਟਿਨ ਕੋਟਾਨਿ ਭਾਗਿ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤਾਪ ਛਬਿ ਜਗਮਗ ਜੋਤਿ ਹੈ ਸੁਜਸ ਨਿਵਾਸ ਜੀ ॥ ਸਿਵ ਸਨਕਾਦਿ ਬ੍ਰਹਮਾਦਿਕ ਮਨੋਰਥ ਕੈ ਤੀਰਥ ਕੋਟਾਨਿ ਕੋਟਿ ਬਾਂਛਤ ਹੈ ਤਾਸ ਜੀ ॥ ਮਸਤਕਿ ਦਰਸਨ ਸੋਭਾ ਕੋ ਮਹਾਤਮ ਅਗਾਧਿ ਬੋਧ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਚਰਨ ਰਜ ਮਾਤ੍ਰ ਲਾਗੈ ਜਾਸ ਜੀ ॥੪੨੧॥
koṭan koṭān man ko chamatakār vārau sasīar sūr koṭ koṭan pragās jī | koṭin koṭān bhāg pūran pratāp chhab jagamag jot hai sujas nivās jī | siv sanakād brahamādik manorath kai tīrath koṭān koṭ bāñchhat hai tās jī | masatak darasan sobhā ko mahātam agādh bodh srī gurū charan raj mātr lāgai jās jī |421|
I offer up a million million dazzlings of the gem, a million million shinings of the moon and the sun. A million million fortunes, a full splendour of beauty, the shimmering Light, the dwelling of fair fame. Shiva, the sons of Sanak, Brahma, in their longing, a million million holy places long for it — for him on whose brow, in the beauty of the darshan, wisdom past all measure, the mere dust of the beloved Guru's feet is laid.
ਸਵੈਯਾ: ਖਗ ਮ੍ਰਿਗ ਮੀਨ ਪਤੰਗ ਚਰਾਚਰ ਜੋਨਿ ਅਨੇਕ ਬਿਖੈ ਭ੍ਰਮਿ ਆਇਓ ॥ ਸੁਨਿ ਸੁਨਿ ਪਾਇ ਰਸਾਤਲ ਭੂ-ਤਲ ਦੇਵਪੁਰੀ ਪ੍ਰਤਿ ਲਉ ਬਹੁ ਧਾਇਓ ॥ ਜੋਗ ਹੂ ਭੋਗ ਦੁਖਾਦਿ ਸੁਖਾਦਿਕ ਧਰਮ ਅਧਰਮ ਸੁਕਰਮ ਕਮਾਇਓ ॥ ਹਾਰਿ ਪਰਿਓ ਸਰਨਾਗਤਿ ਆਇ॥ ਗੁਰੂ ਮੁਖ ਦੇਖਿ ਗਰੂ ਸੁਖ ਪਾਇਓ ॥੪੨੨॥
savaiyā: khag mrig mīn pataṅg charāchar jon anek bikhai bhram āio | sun sun pāi rasātal bhū-tal devapurī prat lau bahu dhāio | jog hū bhog dukhād sukhādik dharam adharam sukaram kamāio | hār pario saranāgat āi | gurū mukh dekh garū sukh pāio |422|
Bird, deer, fish, moth, the moving and the unmoving — through many wombs I wandered and came. Hearing and hearing, I ran far, from the nether world to the earth's surface and up to the city of the gods. Yoga and pleasure, pain and joy, dharma and unrighteousness and good deeds I earned. Beaten, I fell at the refuge — and, beholding the Guru's face, I found the great joy.
ਕਬਿਤ: ਚਾਹਿ ਚਾਹਿ ਚੰਦ੍ਰ ਮੁਖ ਚਾਇ ਕੈ ਚਕੋਰ ਚਖਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਿਰਨ ਅਚਵਤ ਨ ਅਘਾਨੇ ਹੈ ॥ ਸੁਨਿ ਸੁਨਿ ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਸ੍ਰਵਨ ਮ੍ਰਿਗ ਅਨੰਦੁ ਉਦੋਤ ਕਰਿ ਸਾਂਤਿ ਨ ਸਮਾਨੇ ਹੈ ॥ ਰਸਿਕ ਰਸਾਲ ਜਸੁ ਜੰਪਤ ਬਾਸੁਰ ਨਿਸ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਜੁਗਤ ਜਿਹਬਾ ਨ ਤ੍ਰਿਪਤਾਨੇ ਹੈ ॥ ਦੇਖਤ ਸੁਨਤ ਅਰੁ ਗਾਵਤ ਪਾਵਤ ਸੁਖ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਬਸ ਮਨ ਮਗਨ ਹਿਰਾਨੇ ਹੈ ॥੪੨੩॥
kabita: chāh chāh chandr mukh chāi kai chakor chakh ammrit kiran achavat na aghāne hai | sun sun anahad sabad sravan mrig anand udot kar sānt na samāne hai | rasik rasāl jas jampat bāsur nis chātrik jugat jihabā na tripatāne hai | dekhat sunat ar gāvat pāvat sukh prem ras bas man magan hirāne hai |423|
Longing and longing for the moon-face, in eagerness, the partridge tastes the nectar-rays and is not sated. Hearing and hearing the unstruck Word, the ear-deer, joy dawning, cannot be contained in peace. Relishing the sweet fame, chanting it day and night, the rain-bird-tongue, by its art, is not fulfilled. Beholding, hearing and singing, finding joy — held by the taste of love, the mind is absorbed, lost.
ਸਲਿਲ ਨਿਵਾਸ ਜੈਸੇ ਮੀਨ ਕੀ ਨ ਘਟੈ ਰੁਚਿ ਦੀਪਕ ਪ੍ਰਕਾਸ ਘਟੈ ਪ੍ਰੀਤ ਨ ਪਤੰਗ ਕੀ ॥ ਕੁਸਮ ਸੁਬਾਸ ਜੈਸੋ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨ ਮਧੁਪ ਕੌ ਉਡਤ ਅਕਾਸ ਆਸ ਘਟੈ ਨ ਬਿਹੰਗ ਕੀ ॥ ਘਟਾ ਘਨਘੋਰ ਮੋਰ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਰਿਦੈ ਉਲਾਸ ਨਾਦ ਬਾਦ ਸੁਨਿ ਰਤਿ ਘਟੈ ਨ ਕੁਰੰਗ ਕੀ ॥ ਤੈਸੇ ਪ੍ਰਿਅ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਰਸਿਕ ਰਸਾਲ ਸੰਤ ਘਟਤ ਨ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਪ੍ਰਬਲ ਅੰਗ ਅੰਗ ਕੀ ॥੪੨੪॥
salil nivās jaise mīn kī na ghaṭai ruch dīpak prakās ghaṭai prīt na pataṅg kī | kusam subās jaiso tripat na madhup kau uḍat akās ās ghaṭai na bihaṅg kī | ghaṭā ghanaghor mor chātrik ridai ulās nād bād sun rat ghaṭai na kuraṅg kī | taise pria prem ras rasik rasāl sant ghaṭat na trisanā prabal aṅg aṅg kī |424|
As the fish's love of dwelling in water does not lessen, as the moth's love of the lamp's light does not lessen; as the bee is never sated with the flower's fragrance, as the bird's hope of flying the sky does not lessen; as the peacock and the rain-bird are gladdened by the thundering cloud, and the deer's delight in the sound does not lessen — so the saints, relishers of the sweet taste of the Beloved's love: the strong thirst in their every limb never lessens.
ਸਲਿਲ ਸੁਭਾਵ ਦੇਖੋ ਬੋਰਤ ਨ ਕਾਸਟਹਿ ਲਾਹ ਗਹੈ ਕਹੈ ਅਪਨੋ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰਿਓ ਹੈ ॥ ਜੁਗਵਤ ਕਾਸਟ ਰਿਦੰਤਰਿ ਬੈਸੰਤਰਹਿ ਬੈਸੰਤਰ ਅੰਤਰਿ ਲੈ ਕਾਸਟਿ ਪ੍ਰਜਾਰਿਓ ਹੈ ॥ ਅਗਰਹਿ ਜਲ ਬੋਰਿ ਕਾਢੈ ਬਾਢੈ ਮੋਲ ਤਾ ਕੋ ਪਾਵਕ ਪ੍ਰਦਗਧ ਕੈ ਅਧਿਕ ਅਉਟਾਰਿਓ ਹੈ ॥ ਤਊ ਤਾ ਕੋ ਰੁਿਧਰੁ ਚੁਇ ਚੋਆ ਹੋਇ ਸਲਿਲ ਮਿਲ ਅਉਗਨਹਿ ਗੁਨ ਮਾਨੈ ਬਿਰਦੁ ਬੀਚਾਰਿਓ ਹੈ ॥੪੨੫॥
salil subhāv dekho borat na kāsaṭah lāh gahai kahai apano hī pratipārio hai | jugavat kāsaṭ ridantar baisantarah baisantar antar lai kāsaṭ prajārio hai | agarah jal bor kāḍhai bāḍhai mol tā ko pāvak pradagadh kai adhik auṭārio hai | taū tā ko rudhir chui choā hoi salil mil auganah gun mānai birad bīchārio hai |425|
Behold the nature of water: it does not sink the wood, but takes it up and says, 'I have upheld my own.' It cherishes the fire in the wood's own heart, then, taking the wood into the fire, burns it up. It dips the aloe-wood in water and draws it out, raising its worth, and, burning it in the fire, distils it the more. Yet, for all its blood shed drop by drop, it becomes attar, meeting the water — so it counts virtue in the graceless: it weighs its own nature.
ਸਲਿਲ ਸੁਭਾਵ ਜੈਸੇ ਨਿਵਨ ਗਵਨ ਗੁਨ ਸੀਚੀਅਤ ਉਪਬਨ ਬਿਰਵਾ ਲਗਾਇ ਕੈ ॥ ਜਲਿ ਮਿਲਿ ਬਿਰਖਹਿ ਕਰਤ ਉਰਧ ਤਪ ਸਾਖਾ ਨਏ ਸਫਲ ਹੁਇ ਝੁਕ ਰਹੈ ਆਇ ਕੈ ॥ ਪਾਹਨ ਹਨਤ ਫਲਦਾਈ ਕਾਟੇ ਹੋਇ ਨਉਕਾ ਲੋਸਟ ਕੈ ਛੇਦੈ ਭੇਦੇ ਬੰਧਨ ਬੰਧਾਇ ਕੈ ॥ ਪ੍ਰਬਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਸੁਤ ਸਤੁ੍ਰ ਗਹਿ ਪਾਰਿ ਪਰੈ ਸਤਿਗੁਰ ਸਿਖ ਦੋਖੀ ਤਾਰੈ ਸਮਝਾਇ ਕੈ ॥੪੨੬॥
salil subhāv jaise nivan gavan gun sīchīat upaban biravā lagāi kai | jal mil birakhah karat uradh tap sākhā nae saphal hui jhuk rahai āi kai | pāhan hanat phaladāī kāṭe hoi naukā losaṭ kai chhedai bhede bandhan bandhāi kai | prabal pravāh sut satr gah pār parai satigur sikh dokhī tārai samajhāi kai |426|
Behold the nature of water, its virtue of flowing low: it is poured to water the young sapling planted in the grove. Meeting the water, the tree does its upward striving, its new branches grow fruitful and bow low. Striking the stone, the fruitful; cut, it becomes a boat; boring through iron-slag, it binds the bonds of the ferry. Seizing son and foe in its mighty current, it carries them across — so the True Guru redeems even the Sikh's slanderer, teaching him.
ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਪਰਵੇਸ ਕਰਿ ਭੈ ਭਵਨ ਭਾਵਨੀ ਭਗਤਿ ਭਾਇ ਚਾਇ ਕੈ ਚਈਲੇ ਹੈ ॥ ਸੰਗਮ ਸੰਜੋਗ ਭੋਗ ਸਹਜ ਸਮਾਧਿ ਸਾਧਿ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੈ ਰਸਿਕ ਰਸੀਲੇ ਹੈ ॥ ਬ੍ਰਹਮ ਬਿਬੇਕ ਟੇਕ ਏਕ ਅਉ ਅਨੇਕ ਲਿਵ ਬਿਮਲ ਬੈਰਾਗ ਫਬਿ ਛਬਿ ਕੈ ਛਬੀਲੇ ਹੈ ॥ ਪਰਮਦਭੁਤ ਗਤਿ ਅਤਿ ਅਸਚਰਜ-ਮੈ ਬਿਸਮ ਬਿਦੇਹ ਉਨਮਨ ਉਨਮੀਲੇ ਹੈ ॥੪੨੭॥
gur upades paraves kar bhai bhavan bhāvanī bhagat bhāi chāi kai chaīle hai | saṅgam sañjog bhog sahaj samādh sādh prem ras ammrit kai rasik rasīle hai | braham bibek ṭek ek au anek liv bimal bairāg phab chhab kai chhabīle hai | paramadabhut gat at asacharaja-mai bisam bideh unaman unamīle hai |427|
The Guru's teaching entered, the dwelling of awe, in loving devotion, awe and eager joy, grown radiant. Union and joy, natural trance perfected, relishing the nectar of love's taste, full of relish. The discernment of Brahm the support, the One and the many, love, spotless detachment, fair, radiant with beauty. A marvel-beyond-marvels state, most wondrous, filled with wonder, bodiless, blossoming beyond the mind.
ਜਉ ਲਉ ਕਰਿ ਕਾਮਨਾ ਕਾਮਾਰਥੀ ਕਰਮ ਕੀਨੇ ਪੂਰਨ ਮਨੋਰਥ ਭਇਓ ਨ ਕਾਹੂ ਕਾਮ ਕੋ ॥ ਜਉ ਲਉ ਕਰਿ ਆਸਾ ਆਸਵੰਤ ਹੁਇ ਆਸਰੋ ਗਹਿਓ ਬਹਿਓ ਫਿਰਿਓ ਠੌਰ ਠੌਰ ਪਾਇਓ ਨ ਬਿਸ੍ਰਾਮ ਕੋ ॥ ਜਉ ਲਉ ਕਰਿ ਮਮਤਾ ਮਮਤ ਮੂੰਡ ਬੋਝ ਲੀਨੋ ਦੀਨੋ ਡੰਡ ਖੰਡ ਖੰਡ ਖੇਦ ਠਾਮ ਠਾਮ ਕੋ ॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਨਿਹਕਾਮ ਅਉ ਨਿਰਾਸ ਭਏ ਨਿਮ੍ਰਤਾ ਸਹਜ ਸੁਖ ਨਿਜ ਪਦ ਨਾਮ ਕੋ ॥੪੨੮॥
jau lau kar kāmanā kāmārathī karam kīne pūran manorath bhaio na kāhū kām ko | jau lau kar āsā āsavant hui āsaro gahio bahio phirio ṭhaur ṭhaur pāio na bisrām ko | jau lau kar mamatā mamat mūṇḍ bojh līno dīno ḍaṇḍ khaṇḍ khaṇḍ khed ṭhām ṭhām ko | gur upades nihakām au nirās bhae nimratā sahaj sukh nij pad nām ko |428|
As long as, making wishes, the wish-seeker did his deeds, no purpose was fulfilled, no work came to good. As long as, making hopes, hopeful, he grasped a support, he was tossed, wandering place to place, and found no rest. As long as, making 'mine,' he took the burden of possession on his head, he was fined, broken to pieces, grieved place upon place. By the Guru's teaching, made desireless and free of hope, in humility, natural ease and joy, his own true state, the Name.
ਸਤਿਗੁਰ ਚਰਨ ਕਮਲ ਮਕਰੰਦ ਰਜ ਲੁਭਤ ਹੈ੍ਵ ਮਨ ਮਧੁਕਰ ਲਪਟਾਨੇ ਹੈ ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਿਧਾਨ ਪਾਨ ਅਹਿਨਿਸਿ ਰਸਿਕ ਹੈ੍ਵ ਅਤਿ ਉਨਮਤਿ ਆਨ ਗਯਾਨ ਬਿਸਰਾਨੇ ਹੈ ॥ ਸਹਜ ਸਨੇਹ ਗਹ ਬਿਸਮ ਬਿਦੇਹ ਰੂਪ ਸ੍ਵਾਂਤਿ ਬੂੰਦ ਗਤਿ ਸੀਪ ਸੰਪਟ ਸਮਾਨੇ ਹੈ ॥ ਚਰਨ ਸਰਨਿ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਕਟਾਛ ਕਰਿ ਮੁਕਤਾ ਮਹਾਂਤ ਹੈ੍ਵ ਅਨੂਪ ਰੂਪ ਠਾਨੇ ਹੈ ॥੪੨੯॥
satigur charan kamal makarand raj lubhat hvai man madhukar lapaṭāne hai | ammrit nidhān pān ahinis rasik hvai at unamat ān gayān bisarāne hai | sahaj saneh gah bisam bideh rūp svānt būnd gat sīp sampaṭ samāne hai | charan saran sukh sāgar kaṭāchh kar mukatā mahānt hvai anūp rūp ṭhāne hai |429|
Drawn to the nectar-dust of the True Guru's lotus-feet, the bee-mind clings there. Drinking the treasure-nectar day and night, a relisher, most intoxicated, all other knowledge forgotten. Held by a natural love, filled with wonder, bodiless, like the swati-drop merged in the cup of the oyster. At the refuge of the feet, the ocean of peace, by His gracious glance, become a pearl, a great one, of matchless form.
ਰੋਮ ਰੋਮ ਕੋਟਿ ਮੁਖ ਮੁਖ ਰਸਨਾ ਅਨੰਤ ਅਨਿਕ ਮਨੰਤਰ ਲਉ ਕਹਤ ਨ ਆਵਈ ॥ ਕੋਟਿ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਭਾਰ ਡਾਰ ਤੁਲਾਧਾਰ ਬਿਖੈ ਤੋਲੀਐ ਜਉ ਬਾਰਿ ਬਾਰਿ ਤੋਲ ਨ ਸਮਾਵਈ ॥ ਚਤੁਰ ਪਦਾਰਥ ਅਉ ਸਾਗਰ ਸਮੂਹ ਸੁਖ ਬਿਬਿਧਿ ਬੈਕੁੰਠ ਮੋਲ ਮਹਿਮਾ ਨ ਪਾਵਈ ॥ ਸਮਝ ਨ ਪਰੈ ਕਰੈ ਗਉਨ ਕਉਨ ਭਉਨ ਮਨ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਗੁਰ ਸਬਦ ਨ ਸੁਨਾਵਈ ॥੪੩੦॥
rom rom koṭ mukh mukh rasanā anant anik manantar lau kahat na āvaī | koṭ brahamaṇḍ bhār ḍār tulādhār bikhai tolīai jau bār bār tol na samāvaī | chatur padārath au sāgar samūh sukh bibidh baikuṇṭh mol mahimā na pāvaī | samajh na parai karai gaun kaun bhaun man pūran braham gur sabad na sunāvaī |430|
A million mouths in every pore, a tongue in every mouth, endless — even to the end of endless ages it cannot be told. If the weight of a million universes were cast in the balance, and weighed again and again, it would not equal the weight. The four boons, and all the joys of the seas, and the varied heavens — their worth and glory reach it not. It passes understanding — who moves, in what dwelling — until the perfect Brahm, the Guru, lets the Word be heard.
ਲੋਚਨ ਪਤੰਗ ਦੀਪ ਦਰਸ ਦੇਖਨ ਗਏ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਮਿਲਿ ਪੁਨ ਊਤਰ ਨ ਆਨੇ ਹੈ ॥ ਨਾਦ ਬਾਦ ਸੁਨਬੇ ਕਉ ਸ੍ਰਵਨ ਹਰਨ ਗਏ ਸੁਨਿ ਧੁਨਿ ਥਕਤ ਭਏ ਨ ਬਹੁਰਾਨੇ ਹੈ ॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਮਕਰੰਦ ਰਸਿ ਰਸਿਕ ਹੁਇ ਮਨ-ਮਧੁਕਰ ਸੁਖ ਸੰਪਟ ਸਮਾਨੇ ਹੈ ॥ ਰੂਪ ਗੁਨ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਪੂਰਨ ਪਰਮ ਪਦ ਆਨ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਰਸ ਭਰਮ ਭੁਲਾਨੇ ਹੈ ॥੪੩੧॥
lochan pataṅg dīp daras dekhan gae jotī jot mil pun ūtar na āne hai | nād bād sunabe kau sravan haran gae sun dhun thakat bhae na bahurāne hai | charan kamal makarand ras rasik hui mana-madhukar sukh sampaṭ samāne hai | rūp gun prem ras pūran param pad ān giān dhiān ras bharam bhulāne hai |431|
The eye, a moth, went to behold the darshan of the lamp; Light merging in Light, it came not down again. The ear-deer went to hear the sound; hearing the strain, it was stilled, and returned no more. The bee-mind, a relisher of the nectar-dust of the lotus-feet, folded into the cup of bliss. Form, virtue, the taste of love, the perfect supreme state — the taste of all other knowledge and meditation, the delusion, is forgotten.
ਪ੍ਰਥਮ ਹੀ ਆਨ ਧਿਆਨ ਹਾਨਿ ਕੈ ਪਤੰਗ ਬਿਧਿ ਪਾਛੈ ਕੈ ਅਨੂਪ ਰੂਪ ਦੀਪਕ ਦਿਖਾਏ ਹੈ ॥ ਪ੍ਰਥਮ ਹੀ ਆਨ ਗਿਆਨ ਸੁਰਤਿ ਬਿਸਰਜਿ ਕੈ ਅਨਹਦ ਨਾਦ ਮ੍ਰਿਗ ਜੁਗਤਿ ਸੁਨਾਏ ਹੈ ॥ ਪ੍ਰਥਮ ਹੀ ਬਚਨ ਰਚਨ ਹਰਿ ਗੁੰਗ ਸਾਜਿ ਪਾਛੈ ਕੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਅਪਿਓ ਪੀਆਏ ਹੈ ॥ ਪੇਖ ਸੁਨ ਅਚਵਤ ਹੀ ਭਏ ਬਿਸਮ ਅਤਿ ਪਰਮਦਭੁਤ ਅਸਚਰਜ ਸਮਾਏ ਹੈ ॥੪੩੨॥
pratham hī ān dhiān hān kai pataṅg bidh pāchhai kai anūp rūp dīpak dikhāe hai | pratham hī ān giān surat bisaraj kai anahad nād mrig jugat sunāe hai | pratham hī bachan rachan har guṅg sāj pāchhai kai ammrit ras apio pīāe hai | pekh sun achavat hī bhae bisam at paramadabhut asacharaj samāe hai |432|
First undoing all other thought, in the way of the moth, then the lamp shows its matchless form. First forsaking all other knowledge and awareness, then the unstruck sound is sounded, in the way of the deer. First making Hari's word and speech mute, then He makes one drink the undrinkable nectar-taste. Beholding, hearing and drinking, filled with utter wonder, one is merged in the marvel-beyond-marvels, the astonishment.
ਜਾਤਿ ਸਿਹਿਜਾਸਨ ਜਉ ਕਾਮਨੀ ਜਾਮਨੀ ਸਮੈ ਗੁਰ ਜਨ ਸੁਜਨ ਕੀ ਬਾਤ ਨ ਸੁਹਾਤ ਹੈ ॥ ਹਿਮਕਰ ਉਦਿਤ ਮੁਦਤਿ ਹੈ ਚਕੋਰ ਚਿਤਿ ਇਕ ਟਕ ਧਿਆਨ ਕੈ ਸਮਾਰਤ ਨ ਗਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਮਧੁਕਰ ਮਕਰੰਦ ਰਸ ਲੁਭਿਤ ਹੈ ਬਿਸਮ ਕਮਲ ਦਲ ਸੰਪਟ ਸਮਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਚਰਨ ਸਰਨਿ ਚਲਿ ਜਾਤਿ ਸਿਖ ਦਰਸ ਪਰਸ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਮੁਸਕਾਤਿ ਹੈ ॥੪੩੩॥
jāt sihijāsan jau kāmanī jāmanī samai gur jan sujan kī bāt na suhāt hai | himakar udit mudat hai chakor chit ik ṭak dhiān kai samārat na gāt hai | jaise madhukar makarand ras lubhit hai bisam kamal dal sampaṭ samāt hai | taise gur charan saran chal jāt sikh daras paras prem ras musakāt hai |433|
As the wedded bride, at the hour of the bed, at night, finds no pleasure in talk of the Guru or of good folk; as the partridge, at the moon's rising, is gladdened in heart, and, fixed in a single gaze, keeps not the sense of its body; as the bee, drawn to the honey-nectar taste, in wonder, is shut in the folded cup of the lotus-petals — so the Sikh goes to the refuge of the Guru's feet, and, at the darshan's touch, smiles in the taste of love.
ਆਵਤ ਹੈ ਜਾ ਕੈ ਭੀਖ ਮਾਗਨਿ ਭਿਖਾਰੀ ਦੀਨ ਦੇਖਤ ਅਧੀਨਹਿ ਨਿਰਾਸੋ ਨ ਬਿਡਾਰਿ ਹੈ ॥ ਬੈਠਤ ਹੈ ਜਾ ਕੈ ਦੁਆਰ ਆਸਾ ਕੈ ਬਿਡਾਰ ਸ੍ਵਾਨ ਅੰਤ ਕਰੁਨਾ ਕੈ ਤੋਰਿ ਟੂਕਿ ਤਾਹਿ ਡਾਰਿ ਹੈ ॥ ਪਾਇਨ ਕੀ ਪਨਹੀ ਰਹਤ ਪਰਹਰੀ ਪਰੀ ਤਾਹੂ ਕਾਹੂ ਕਾਜਿ ਉਠਿ ਚਲਤ ਸਮਾਰਿ ਹੈ ॥ ਛਾਡਿ ਅਹੰਕਾਰ ਛਾਰ ਹੋਇ ਗੁਰ ਮਾਰਗ ਮੈ ਕਬਹੂ ਕੈ ਦਇਆ ਕੈ ਦਇਆਲ ਪਗਿ ਧਾਰਿ ਹੈ ॥੪੩੪॥
āvat hai jā kai bhīkh māgan bhikhārī dīn dekhat adhīnah nirāso na biḍār hai | baiṭhat hai jā kai duār āsā kai biḍār svān ant karunā kai tor ṭūk tāh ḍār hai | pāin kī panahī rahat paraharī parī tāhū kāhū kāj uṭh chalat samār hai | chhāḍ ahaṅkār chhār hoi gur mārag mai kabahū kai daiā kai daiāl pag dhār hai |434|
At whose door the beggar comes to beg, meek — seeing the lowly, He does not turn the humble away hopeless. At whose door the dog sits down in hope, at the last, in mercy, He breaks a morsel and casts it to it. The shoe left cast off, lying at the foot, is picked up and kept for whatever task there be — so, casting off pride, becoming dust on the Guru's path, one day, in His mercy, the Merciful sets down His foot.
ਦ੍ਰੋਪਤੀ ਕੁਪੀਨ ਮਾਤ੍ਰ ਦਈ ਜਉ ਮੁਨੀਸਰਹਿ ਤਂਾ ਤੇ ਸਭਾ ਮਧਿ ਬਹਿਓ ਬਸਨ ਪ੍ਰਵਾਹ ਜੀ ॥ ਤਨਕ ਤੰਦੁਲ ਜਗਦੀਸਹਿ ਦਏ ਸੁਦਾਮਾ ਤਾ ਤੇ ਪਾਏ ਚਤੁਰ ਪਦਾਰਥ ਅਥਾਹ ਜੀ ॥ ਦੁਖਤ ਗਜਿੰਦ ਅਰਬਿੰਦ ਗਹਿ ਭੇਟ ਰਾਖੈ ਤਾ ਕੈ ਕਾਜੈ ਚਕ੍ਰਪਾਨ ਅਨਿ ਗ੍ਰਸੇ ਗ੍ਰਾਹ ਜੀ ॥ ਕਹਾ ਕਊ ਕਰੈ ਕਛੁ ਹੋਤ ਨ ਕਾਹੂ ਕੇ ਕੀਏ ਜਾਂ ਕੀ ਪ੍ਰਭ ਮਾਨ ਲੈਹਿ ਸਭੇ ਸੁਖ ਤਾਹ ਜੀ ॥੪੩੫॥
dropatī kupīn mātr daī jau munīsarah tān te sabhā madh bahio basan pravāh jī | tanak tandul jagadīsah dae sudāmā tā te pāe chatur padārath athāh jī | dukhat gajind arabind gah bheṭ rākhai tā kai kājai chakrapān an grase grāh jī | kahā kaū karai kachh hot na kāhū ke kīe jān kī prabh mān laih sabhe sukh tāh jī |435|
When Draupadi gave the sage but a strip of cloth, from it flowed in the assembly a boundless stream of raiment. When Sudama gave the Lord of the world a little rice, from it he gained the four boons, unfathomable. When the grieving elephant held up a lotus and offered it, for his sake the Discus-holder came, though the crocodile gripped him. What can any do? Nothing comes of any doing — he whose offering the Lord accepts, all joys are his.
ਸਰਵਨ ਸੇਵਾ ਕੀਨੀ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਕੀ ਬਿਸੇਖ ਤਾਂ ਤੇ ਗਾਈਅਤ ਜਸੁ ਜਗਤ ਮੈ ਤਾਹੂ ਕੋ ॥ ਜਨ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦਿ ਆਦਿ ਅੰਤ ਲਉ ਅਵਗਿਆ ਕੀਨੀ ਤਾਤ ਘਾਤ ਕਰਿ ਪ੍ਰਭ ਰਾਖਿਓ ਪ੍ਰਨੁ ਵਾਹੂ ਕੋ ॥ ਦੁਆਦਸ ਬਰਖ ਸੁਕ ਜਨਨੀ ਦੁਖਿਤ ਕਰੀ ਸਿਧ ਭਏ ਤਤਖਨਿ ਜਨਮੁ ਹੈ ਜਾਹੂ ਕੋ ॥ ਅਕਥ ਕਥਾ ਬਿਸਮ ਜਾਨੀਐ ਨ ਜਾਇ ਕਛੁ ਪਹੁਚੈ ਨ ਗਿਆਨ ਉਨਮਾਨੁ ਆਨ ਕਾਹੂ ਕੋ ॥੪੩੬॥
saravan sevā kīnī māt pitā kī bisekh tān te gāīat jas jagat mai tāhū ko | jan prahilād ād ant lau avagiā kīnī tāt ghāt kar prabh rākhio pran vāhū ko | duādas barakh suk jananī dukhit karī sidh bhae tatakhan janam hai jāhū ko | akath kathā bisam jānīai na jāi kachh pahuchai na giān unamān ān kāhū ko |436|
Shravan served his mother and father especially well; and so his fame is sung in the world. The servant Prahlad was disdained from first to last, yet the Lord, thwarting the father's murder, kept His vow to him. For twelve years Sukhdev grieved his mother, yet became an adept the very instant of his birth. The untellable tale, a wonder, cannot be known — no other's knowledge or reckoning reaches it.
ਖਾਂਡ ਖਾਂਡ ਕਹੈ ਜਿਹਬਾ ਨ ਸ੍ਵਾਦ ਮੀਠੋ ਆਵੈ ਅਗਨਿ ਅਗਨਿ ਕਹੈ ਸੀਤ ਨ ਬਿਨਾਸ ਹੈ ॥ ਬੈਦ ਬੈਦ ਕਹੈ ਰੋਗ ਮਿਟਤ ਨ ਕਾਹੰੂ ਕੋ ਦ੍ਰਬ ਦ੍ਰਬ ਕਹੈ ਕੋਊ ਦ੍ਰਬਹਿ ਨ ਬਿਲਾਸ ਹੈ ॥ ਚੰਦਨ ਚੰਦਨ ਕਹਤ ਪ੍ਰਗਟੈ ਨ ਸੁਬਾਸ ਬਾਸੁ ਚੰਦ ਚੰਦ ਕਹੈ ਉਜਿਆਰੋ ਨ ਪ੍ਰਗਾਸ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗਯਾਨ ਗੋਸਟਿ ਕਰਤ ਨ ਰਹਤ ਪਾਵੈ ਕਰਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਨ ਉਦਤਿ ਅਕਾਸ ਹੈ ॥੪੩੭॥
khāṇḍ khāṇḍ kahai jihabā na svād mīṭho āvai agan agan kahai sīt na binās hai | baid baid kahai rog miṭat na kāhūn ko drab drab kahai koū drabah na bilās hai | chandan chandan kahat pragaṭai na subās bās chand chand kahai ujiāro na pragās hai | taise gayān gosaṭ karat na rahat pāvai karanī pradhān bhān udat akās hai |437|
Saying 'sugar, sugar,' the tongue tastes no sweetness; saying 'fire, fire,' the cold is not undone. Saying 'physician, physician,' no one's disease is cured; saying 'wealth, wealth,' one does not delight in wealth. Saying 'sandal, sandal,' the fragrant scent breaks not forth; saying 'moon, moon,' the light does not shine. So, making learned discourse, one does not gain the true way of living — action is supreme, as the sun rising in the sky.
ਹਸਤ ਹਸਤ ਪੂਛੈ ਹਸਿ ਹਸਿ ਕੈ ਹਸਾਇ ਰੋਵਤ ਰੋਵਤ ਪੂਛੈ ਰੋਇ ਅਉ ਰੁਵਾਇ ਕੈ ॥ ਬੈਠੇ ਬੈਠੇ ਪੂਛੈ ਬੈਠਿ ਬੈਠਿ ਕੈ ਨਿਕਟ ਜਾਇ ਚਾਲਤ ਚਲਤ ਪੂਛੈ ਦਹਦਿਸਿ ਧਾਇ ਕੈ ॥ ਲੋਗ ਪੂਛੇ ਲੋਗਾਚਾਰ ਬੇਦ ਪੂਛੈ ਬੇਦ ਬਿਧਿ ਜੋਗੀ ਭੋਗੀ ਜੋਗ ਭੋਗ ਜੁਗਤਿ ਜੁਗਾਇ ਕੈ ॥ ਜਨਮ ਮਰਨ ਭ੍ਰਮ ਕਾਹੂ ਨ ਮਿਟਾਇ ਸਾਕਿਓ ਨਿਹਚਲ ਭਏ ਗੁਰ ਚਰਨ ਸਮਾਇ ਕੈ ॥੪੩੮॥
hasat hasat pūchhai has has kai hasāi rovat rovat pūchhai roi au ruvāi kai | baiṭhe baiṭhe pūchhai baiṭh baiṭh kai nikaṭ jāi chālat chalat pūchhai dahadis dhāi kai | log pūchhe logāchār bed pūchhai bed bidh jogī bhogī jog bhog jugat jugāi kai | janam maran bhram kāhū na miṭāi sākio nihachal bhae gur charan samāi kai |438|
Laughing, one asks, laughing and laughing and making laugh; weeping, one asks, weeping and making weep. Sitting, one asks, sitting and sitting, going near; walking, one asks, walking, running the ten directions. People ask the ways of people, the Vedas the way of the Vedas, yogi and pleasure-seeker joining the arts of yoga and pleasure. None could wipe out the delusion of birth and death — the unshaken are they who are merged in the Guru's feet.
ਪੂਛਤ ਪਥਕਿ ਤਿਹ ਮਾਰਗਿ ਨ ਧਾਰੈ ਪਗੁ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੈ ਦੇਸ ਕੈਸੇ ਬਾਤਨ ਸੇ ਜਾਈਐ ॥ ਪੂਛਤ ਹੈ ਬੈਦ ਖਾਤ ਔਖਧਿ ਨ ਸੰਜਮ ਸੈ ਕੈਸੇ ਮਿਟੈ ਰੋਗ ਸੁਖ ਸਹਜਿ ਸਮਾਈਐ ॥ ਪੂਛਤ ਸੁਹਾਗਨਿ ਹੈ ਕਰਮਿ ਦੁਹਾਗਨਿ ਕੈ ਰਿਦੈ ਬਿਭਚਾਰ ਕਤ ਸਿਹਜਾ ਬੁਲਾਈਐ ॥ ਗਾਇ ਸੁਨੈ ਆਂਖੇ ਮੀਚੈ ਪਾਈਐ ਨ ਪਰਮ ਪਦੁ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸੁ ਗਹਿ ਜੌ ਲੌ ਨ ਕਮਾਈਐ ॥੪੩੯॥
pūchhat pathak tih mārag na dhārai pag prītam kai des kaise bātan se jāīai | pūchhat hai baid khāt aukhadh na sañjam sai kaise miṭai rog sukh sahaj samāīai | pūchhat suhāgan hai karam duhāgan kai ridai bibhachār kat sihajā bulāīai | gāi sunai āṅkhe mīchai pāīai na param pad gur upades gah jau lau na kamāīai |439|
The traveller asks, yet sets no foot upon that road — how, by mere talk, could one go to the Beloved's land? He asks the physician, yet eats the medicine without restraint — how could the disease be cured and ease be won? The forsaken wife asks the happy bride, yet with adultery in her heart — how could she be called to the bed? Singing, hearing, closing the eyes, one gains not the supreme state, so long as, grasping the Guru's teaching, one does not live it.
ਖੋਜੀ ਖੋਜਿ ਦੇਖਿ ਚਲਿਓ ਜਾਇ ਪਹੁਚੇ ਠਿਕਾਨੇ ਆਲਸ ਬਿਲੰਬ ਕੀਏ ਖੋਜ ਮਿਟ ਜਾਤ ਹੈ ॥ ਸਿਹਜਾ ਸਮੈ ਰਮੈ ਭਰਤਾਰ ਬਰ ਨਾਰਿ ਸੋਈ ਕਰੈ ਜਉ ਅਗਿਆਨ ਮਾਨੁ ਪ੍ਰਗਟਤ ਪ੍ਰਾਤ ਹੈ ॥ ਬਰਖਤ ਮੇਘ ਜਲ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਪੀਏ ਮੋਨ ਗਹੇ ਬਰਖਾ ਬਤੀਤੇ ਬਿਲਲਾਤ ਹੈ ॥ ਸਿਖ ਸੋਈ ਸੁਨਿ ਗੁਰ ਸਬਦ ਰਹਤ ਰਹੈ ਕਪਟ ਸਨੇਹ ਕੀਏ ਪਾਛੇ ਪਛੁਤਾਤ ਹੈ ॥੪੪੦॥
khojī khoj dekh chalio jāi pahuche ṭhikāne ālas bilamb kīe khoj miṭ jāt hai | sihajā samai ramai bharatār bar nār soī karai jau agiān mān pragaṭat prāt hai | barakhat megh jal chātrik tripat pīe mon gahe barakhā batīte bilalāt hai | sikh soī sun gur sabad rahat rahai kapaṭ saneh kīe pāchhe pachhutāt hai |440|
The seeker, having sought and seen, went on and reached his goal; making sloth and delay, the trail is wiped away. At the hour of the bed the choice wife dallies with her husband — but if in ignorance she keeps her pride, it shows plain at dawn. As the cloud rains, the rain-bird drinks and is filled; keeping silence, once the rain is past, it cries out. A Sikh is he who, hearing the Guru's Word, keeps the code; making deceitful love, he repents in the end.
ਜੈਸੇ ਬਛੁਰਾ ਬਿਛੁਰ ਪਰੈ ਆਨ ਗਾਇ ਥਨ ਦੁਗਧ ਨ ਪਾਨ ਕਰੈ ਮਾਰਤ ਹੈ ਲਾਤ ਕੀ ॥ ਜੈਸੇ ਮਾਨਸਰ ਤਿਆਗਿ ਹੰਸ ਆਨ ਸਰ ਜਾਤ ਖਾਤ ਨ ਮੁਕਤਾ ਫਲ ਭੁਗਤ ਜੁ ਗਾਤ ਕੀ ॥ ਜੈਸੇ ਰਾਜ ਦੁਆਰ ਤਜਿ ਆਨ ਦੁਆਰ ਜਾਤ ਜਨ ਹੋਤ ਮਾਨੁ ਭੰਗੁ ਮਹਿਮਾ ਨ ਕਾਹੂ ਬਾਤ ਕੀ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰਸਿਖ ਆਨ ਦੇਵ ਕੀ ਸਰਨ ਜਾਹਿ ਰਹਿਓ ਨ ਪਰਤ ਰਾਖਿ ਸਕਤ ਨ ਪਾਤਕੀ ॥੪੪੧॥
jaise bachhurā bichhur parai ān gāi than dugadh na pān karai mārat hai lāt kī | jaise mānasar tiāg hans ān sar jāt khāt na mukatā phal bhugat ju gāt kī | jaise rāj duār taj ān duār jāt jan hot mān bhaṅg mahimā na kāhū bāt kī | taise gurasikh ān dev kī saran jāh rahio na parat rākh sakat na pātakī |441|
As the calf, straying and parted, at another cow's udder does not drink the milk, but kicks it with its foot; as the swan, leaving Mansarovar, going to another pool, does not eat, for there is no pearl to feed its body; as a servant, leaving the king's door, going to another door, has his honour broken, and gains no greatness in anything — so the Guru's Sikh who goes to the refuge of some other god is not upheld, and the sinner cannot save him.
ਜੈਸੇ ਘਨਘੋਰ ਮੋਰ ਚਾਤ੍ਰਕ ਸਨੇਹ ਗਤਿ ਬਰਖਤ ਮੇਂਹ ਅਸਨੇਹ ਕੈ ਦਿਖਾਵਈ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਕਮਲ ਜਲ ਅੰਤਰਿ ਦਿਸੰਤਰਿ ਹੁਇ ਮਧੁਕਰ ਦਿਨਕਰ ਹੇਤ ਉਪਜਾਵਈ ॥ ਦਾਦਰ ਨਿਰਾਦਰ ਹੁਇ ਜੀਅਤ ਪਵਨ ਭਖਿ ਜਲ ਤਜਿ ਮਰਤ ਨ ਪ੍ਰੇਮਹਿ ਲਜਾਵਈ ॥ ਕਪਟ ਸਨੇਹੀ ਤੈਸੇ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵਕੁ ਹੈ ਗੁਰਸਿਖ ਮੀਨ ਜਲ ਹੇਤ ਠਹਰਾਵਹੀ ॥੪੪੨॥
jaise ghanaghor mor chātrak saneh gat barakhat menh asaneh kai dikhāvaī | jaise tau kamal jal antar disantar hui madhukar dinakar het upajāvaī | dādar nirādar hui jīat pavan bhakh jal taj marat na premah lajāvaī | kapaṭ sanehī taise ān dev sevak hai gurasikh mīn jal het ṭhaharāvahī |442|
As the peacock and the rain-bird love the thundering cloud, but the falling rain shows itself without love; as the lotus, dwelling within the water as if a world apart, wakes its love for the bee and the sun; as the frog, dishonoured, lives feeding on air, yet leaves the water and dies, not shaming its love — so is the deceitful lover, the servant of other gods; but the Guru's Sikh is steady, as the fish is fixed on the water.
ਪੁਰਖ ਨਿਪੁੰਸਕ ਨ ਜਾਨੈ ਬਨਿਤਾ ਬਿਲਾਸ ਬਾਂਝ ਕਹਾਂ ਜਾਨੈ ਸੁਖ ਸੰਤਤਿ ਸਨੇਹ ਕਉ ॥ ਗਨਿਕਾ ਸੰਤਾਨ ਕੋ ਬਖਾਨ ਕਹਾ ਗੋਤਚਾਰ ਨਾਹਿ ਉਪਚਾਰ ਕਛੁ ਕੁਸਟੀ ਕੀ ਦੇਹ ਕਉ ॥ ਆਂਧਰੋ ਨ ਜਾਨੈ ਰੂਪ ਰੰਗ ਨ ਦਸਨ ਛਬਿ ਜਾਨਤ ਨ ਬਹਰੋ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਸਪ੍ਰੇਹ ਕਉ ॥ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵਕ ਨ ਜਾਨੈ ਗੁਰਦੇਵ ਸੇਵ ਜੈਸੇ ਤਉ ਜਵਾਸੋ ਨਹੀ ਚਾਹਤ ਹੈ ਮੇਹ ਕਉ ॥੪੪੩॥
purakh nipunsak na jānai banitā bilās bāñjh kahān jānai sukh santat saneh kau | ganikā santān ko bakhān kahā gotachār nāh upachār kachh kusaṭī kī deh kau | āndharo na jānai rūp raṅg na dasan chhab jānat na baharo prasann asapreh kau | ān dev sevak na jānai guradev sev jaise tau javāso nahī chāhat hai meh kau |443|
The eunuch knows not the dalliance of the wife; how should the barren know the joy and love of offspring? What lineage can be told of the harlot's child; and there is no cure for the leper's body. The blind knows not form and colour, nor the beauty of the smile; the deaf, content, knows not the joy of a delight it cannot hear. The servant of other gods knows not the service of the divine Guru — as the caper-bush does not long for the rain.
ਜੈਸੇ ਭੂਲਿ ਬਛੁਰਾ ਪਰਤ ਆਨ ਗਾਇ ਥਨ ਬਹੁਰਿਓ ਮਿਲਤ ਮਾਤ ਬਾਤ ਨ ਸਮਾਰ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਆਨ ਸਰ ਭ੍ਰਮਿ ਆਵੈ ਮਾਨਸਰ ਹੰਸ ਦੇਤ ਮੁਕਤਾ ਅਮੋਲ ਦੋਖ ਨ ਬੀਚਾਰ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਨ੍ਰਿਪ ਸੇਵਕ ਕਉ ਆਨ ਦੁਆਰ ਹਾਰ ਆਵੈ ਚਉਗਨੋ ਬਢਾਵੈ ਨ ਅਵਗਿਆ ਉਰਿਧਾਰ ਹੈ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਅਸਰਨਿ ਸਰਨਿ ਦਇਆਲ ਦੇਵ ਸਿਖਨ ਕੋ ਭੂਲਿਬੋ ਨ ਰਿਦ ਮੈ ਨਿਹਾਰ ਹੈ ॥੪੪੪॥
jaise bhūl bachhurā parat ān gāi than bahurio milat māt bāt na samār hai | jaise ān sar bhram āvai mānasar hans det mukatā amol dokh na bīchār hai | jaise nrip sevak kau ān duār hār āvai chaugano baḍhāvai na avagiā uridhār hai | satigur asaran saran daiāl dev sikhan ko bhūlibo na rid mai nihār hai |444|
As the calf, straying, falls to another cow's udder, but, meeting its mother again, she holds no talk of it against it; as one, wandering to other pools, comes to Mansarovar, and the swan gives its priceless pearl, weighing no fault; as, to the king's servant come defeated from another door, He gives fourfold, holding no disdain in His heart — so the True Guru, refuge of the refugeless, the merciful Lord, holds no forgetting of his Sikhs in His heart.
ਬਾਂਝ ਬਧੂ ਪੁਰਖੁ ਨਿਪੰੁਸਕ ਨ ਸੰਤਤਿ ਹੁਇ ਸਲਲ ਬਿਲੋਏ ਕਤ ਮਾਖਨ ਪ੍ਰਗਾਸ ਹੈ ॥ ਫਨ ਗਹਿ ਦੁਗਧ ਪੀਆਏ ਨ ਮਿਟਤ ਬਿਖੁ ਮੂਰੀ ਖਾਏ ਮੁਖ ਸੈ ਨ ਪ੍ਰਗਟੇ ਸੁਬਾਸ ਹੈ ॥ ਮਾਨਸਰ ਪਰ ਬੈਠੇ ਬਾਇਸੁ ਉਦਾਸ ਬਾਸ ਅਰਗਜਾ ਲੇਪੁ ਖਰ ਭਸਮ ਨਿਵਾਸ ਹੈ ॥ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵਕ ਨ ਜਾਨੇ ਗੁਰਦੇਵ ਸੇਵ ਕਠਨ ਕੁਟੇਵ ਨ ਮਿਟਤ ਦੇਵ ਦਾਸ ਹੈ ॥੪੪੫॥
bāñjh badhū purakh nipunsak na santat hui salal biloe kat mākhan pragās hai | phan gah dugadh pīāe na miṭat bikh mūrī khāe mukh sai na pragaṭe subās hai | mānasar par baiṭhe bāis udās bās aragajā lep khar bhasam nivās hai | ān dev sevak na jāne guradev sev kaṭhan kuṭev na miṭat dev dās hai |445|
The barren wife, the eunuch husband, can have no offspring — churning water, where is the butter to break forth? Made to drink milk by force, the snake's poison is not undone; eating the radish, no sweet fragrance comes from the mouth. Sitting by Mansarovar, the crow is ill at ease; the perfumed paste laid on the donkey — its home is the ash. The servant of other gods knows not the service of the divine Guru — the hard, ill habit does not leave the god's own slave.
ਜੈਸੇ ਤਉ ਗਗਨ ਘਟਾ ਘਮੰਡ ਬਿਲੋਕੀਅਤਿ ਗਰਜਿ ਗਰਜਿ ਬਿਨੁ ਬਰਖਾ ਬਿਲਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਹਿਮਾਚਲਿ ਕਠੋਰ ਅਉ ਸੀਤਲ ਅਤਿ ਸਕੀਐ ਨ ਖਾਇ ਖਾਏ ਤ੍ਰਿਖਾ ਨ ਮਿਟਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਓਸ ਪਰਤ ਕਰਤ ਹੈ ਸਜਲ ਦੇਹੀ ਰਾਖੀਐ ਚਿਰੰਕਾਲ ਨ ਠਉਰ ਠਹਿਰਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵ ਤ੍ਰਿਬਿਧੀ ਚਪਲ ਫਲ ਸਤਿਗੁਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਿਸ ਪ੍ਰਾਤ ਹੈ ॥੪੪੬॥
jaise tau gagan ghaṭā ghamaṇḍ bilokīat garaj garaj bin barakhā bilāt hai | jaise tau himāchal kaṭhor au sītal at sakīai na khāi khāe trikhā na miṭāt hai | jaise os parat karat hai sajal dehī rākhīai chiraṅkāl na ṭhaur ṭhahirāt hai | taise ān dev sev tribidhī chapal phal satigur ammrit pravāh nis prāt hai |446|
As the towering clouds are seen gathering in the sky, and, thundering and thundering, pass away without rain; as the Himalaya is hard and most cold — one cannot eat it, and, eaten, it stills no thirst; as the dew falls and makes the body wet, but, kept, it holds no place for long — so is the service of other gods, its fruit of the three qualities, fleeting; the True Guru's is a stream of nectar, night and morning.
ਬੈਸਨੋ ਅਨੰਨਿ ਬ੍ਰਹਮੰਨਿ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸੇਵਾ ਗੀਤਾ ਭਾਗਵਤ ਸ੍ਰੋਤਾ ਏਕਾਕੀ ਕਹਾਵਹੀ ॥ ਤੀਰਥ ਧਰਮ ਦੇਵ ਜਾਤ੍ਰਾ ਕਉ ਪੰਡਿਤ ਪੂਛਿ ਕਰਤ ਗਵਨ ਸੋ ਮਹੂਰਤ ਸੋਧਾਵਹੀ ॥ ਬਾਹਰਿ ਨਿਕਸਿ ਗਰਧਬ ਸੁ੍ਵਾਨ ਸਗਨ ਕੈ ਸੰਕਾ ਉਪਰਾਜਿ ਬਹੁਰਿ ਘਰਿ ਆਵਹੀ ॥ ਪਤਿਬ੍ਰਤ ਗਹਿ ਰਹਿ ਸਕਤ ਨ ਏਕਾ ਟੇਕ ਦੁਬਿਧਾ ਅਛਿਤ ਨ ਪਰੰਮ ਪਦੁ ਪਾਵਹੀ ॥੪੪੭॥
baisano anann brahamann sālagrām sevā gītā bhāgavat srotā ekākī kahāvahī | tīrath dharam dev jātrā kau paṇḍit pūchh karat gavan so mahūrat sodhāvahī | bāhar nikas garadhab svān sagan kai saṅkā uparāj bahur ghar āvahī | patibrat gah rah sakat na ekā ṭek dubidhā achhit na paramm pad pāvahī |447|
The Vaishnav, exclusive, the Brahmin in the service of the salagram, the hearer of the Gita and Bhagavat, is called single-minded; but for the holy place, the dharma, the pilgrimage to the gods, he asks the pandit, and sets out only at the sanctioned hour. Going out, he raises doubt at the omen of donkey or dog, and turns back and comes home again. He cannot hold the one-support faithfulness — with double-mindedness intact, he gains not the supreme state.
ਗੁਰ ਸਿਖ ਸੰਗਤਿ ਮਿਲਾਪ ਕੋ ਪ੍ਰਤਾਪ ਐਸੋ ਪਤਿਬ੍ਰਤ ਏਕ ਟੇਕ ਦੁਬਿਧਾ ਨਿਵਾਰੀ ਹੈ ॥ ਪੂਛਤ ਨ ਜੋਤਕ ਅਉ ਬੇਦ ਥਿਤਿ ਵਾਰ ਕਛੁ॥ ਗ੍ਰਿਹ ਅਉ ਨਖਤ੍ਰ ਕੀ ਨ ਸੰਕਾ ਉਰਧਾਰੀ ਹੈ ॥ ਜਾਨਤ ਨ ਸਗਨ ਲਗਨ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵ ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਲਿਵ ਨੇਹੁ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਹੈ ॥ ਸਿਖ ਸੰਤ ਬਾਲਕ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਕ ਹੁਇ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਗਤਿ ਬ੍ਰਹਮ ਬੀਚਾਰੀ ਹੈ ॥੪੪੮॥
gur sikh saṅgat milāp ko pratāp aiso patibrat ek ṭek dubidhā nivārī hai | pūchhat na jotak au bed thit vār kachh | grih au nakhatr kī na saṅkā uradhārī hai | jānat na sagan lagan ān dev sev sabad surat liv nehu niraṅkārī hai | sikh sant bālak srī gur pratipālak hui jīvan mukat gat braham bīchārī hai |448|
The power of meeting in the Guru's Sikh company is such — a faithfulness, one support, double-mindedness undone. He asks not the astrologer nor the Veda for lunar day and weekday; he holds no dread of house or star in his heart. He knows not omen or auspicious hour, nor the service of other gods — his mind on the Word, his love the Formless One's. The Sikh, the saint, a child, cherished by the beloved Guru, freed while still living, a contemplator of Brahm.
ਨਾਰਿ ਕੈ ਭਤਾਰ ਕੈ ਸਨੇਹ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਹੁਇ ਗੁਰਸਿਖ ਏਕ ਟੇਕ ਪਤਿਬ੍ਰਤ ਲੀਨ ਹੈ ॥ ਰਾਗ ਨਾਦ ਬਾਦ ਅਉ ਸੰਬਾਦ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਹੁਇ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸਬਦ ਨ ਕਾਨ ਸਿਖ ਦੀਨ ਹੈ ॥ ਰੂਪ ਰੰਗ ਅੰਗ ਸਰਬੰਗ ਹੇਰੇ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵਕ ਨ ਦਰਸਨ ਕੀਨ ਹੈ ॥ ਸੁਜਨ ਕੁਟੰਬ ਗ੍ਰਿਹਿ ਗਉਨ ਕਰੈ ਪਤਿਬ੍ਰਤਾ ਆਨ ਦੇਵ ਸਥਾਨ ਜੈਸੇ ਜਲ ਬਿਨੁ ਮੀਨ ਹੈ ॥੪੪੯॥
nār kai bhatār kai saneh patibratā hui gurasikh ek ṭek patibrat līn hai | rāg nād bād au sambād patibratā hui bin gur sabad na kān sikh dīn hai | rūp raṅg aṅg sarabaṅg here patibratā ān dev sevak na darasan kīn hai | sujan kuṭamb grih gaun karai patibratā ān dev sathān jaise jal bin mīn hai |449|
As, in a wife's love for her husband, she is a faithful one, so the Guru's Sikh is absorbed in the one-support faithfulness. Melody, sound, dispute and discourse — a faithful one; without the Guru's Word, the Sikh gives no ear, lowly. Form, colour, limb, the whole frame, the faithful one beholds; the servant of other gods has not made the darshan. Good folk and kin move about the house, the faithful one; the station of other gods is, to her, as a fish without water.
ਐਸੀ ਨਾਇਕਾ ਮੈ ਕੁਆਰ ਪਾਤ੍ਰ ਹੀ ਸੁਪਾਤ੍ਰ ਭਲੀ ਆਸ ਪਿਆਸੀ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਏਕੈ ਕਾਹ ਦੇਤ ਹੈ ॥ ਐਸੀ ਨਾਇਕਾ ਮੈ ਦੀਨਤਾ ਕੈ ਦੁਹਾਗਨਿ ਭਲੀ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਪ੍ਰਿਅ ਪਾਇ ਲਾਇ ਲੇਤ ਹੈ ॥ ਐਸੀ ਨਾਇਕਾ ਸੈ ਭਲੋ ਬਿਰਹਾ ਬਿਓਗ ਸੋਗ ਲਗਨ ਸਗਨ ਸੋਧੇ ਸਰਧਾ ਸਹੇਤ ਹੈ ॥ ਐਸੀ ਨਾਇਕਾ ਮਾਤ ਗਰਭ ਹੀ ਗਲੀ ਭਲੀ ਕਪਟ ਸਨੇਹ ਦੁਬਿਧਾ ਜਿਉ ਰਾਹੁ ਕੇਤੁ ਹੈ ॥੪੫੦॥
aisī nāikā mai kuār pātr hī supātr bhalī ās piāsī mātā pitā ekai kāh det hai | aisī nāikā mai dīnatā kai duhāgan bhalī patit pāvan pria pāi lāi let hai | aisī nāikā sai bhalo birahā biog sog lagan sagan sodhe saradhā sahet hai | aisī nāikā māt garabh hī galī bhalī kapaṭ saneh dubidhā jiu rāhu ket hai |450|
Among such brides, the maiden vessel is the worthy vessel, good, thirsting in hope — mother and father give her to one alone. Among such brides, the forsaken one, in her meekness, is good — the Beloved, purifier of the fallen, takes her and sets her at His feet. Better than such brides is the grief of separation, its pang, its longing — the auspicious hour discerned, borne up with faith. Such a bride, rotted in the mother's very womb, is better than deceitful love and double-mindedness, like Rahu and Ketu.
ਜੈਸੇ ਜਲ ਕੂਪ ਨਿਕਸਤ ਜਤਨ ਕੀਏ ਸੀਚੀਅਤ ਖੇਤ ਏਕੈ ਪਹੁਚਤ ਨ ਆਨ ਕਉ ॥ ਪਥਿਕ ਪਪੀਹਾ ਪਿਆਸੇ ਆਸ ਲਗਿ ਢਿਗ ਬੈਠਿ ਬਿਨੁ ਗੁਨੁ ਭਾਂਜਨ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਕਤ ਪ੍ਰਾਨ ਕਉ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਸਕਲ ਦੇਵ ਟੇਵ ਸੈ ਟਰਤ ਨਾਹਿ ਸੇਵਾ ਕੀਏ ਦੇਤ ਫਲ ਕਾਮਨਾ ਸਮਾਨ ਕਉ ॥ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਗੁਰ ਬਰਖਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹਿਤਿ ਬਰਖ ਹਰਖਿ ਦੇਤ ਸਰਬ ਨਿਧਾਨ ਕਉ ॥੪੫੧॥
jaise jal kūp nikasat jatan kīe sīchīat khet ekai pahuchat na ān kau | pathik papīhā piāse ās lag ḍhig baiṭh bin gun bhāñjan tripat kat prān kau | taise hī sakal dev ṭev sai ṭarat nāh sevā kīe det phal kāmanā samān kau | pūran braham gur barakhā ammrit hit barakh harakh det sarab nidhān kau |451|
As the well-water, drawn up with effort, waters the field, but reaches only one, not another; as the traveller, the thirsty rain-bird, sits by in hope, but, without virtue, how could a vessel fill the life with peace — so all the gods do not leave their fixed nature; served, they give fruit only to the measure of the wish. But the perfect Brahm, the Guru, is a rain of nectar; raining in love, gladly He gives every treasure.
ਜੈਸੇ ਉਲੂ ਦਿਨ ਸਮੈ ਕਾਹੂਐ ਨ ਦੇਖਿਓ ਭਾਵੈ ਤੈਸੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਮੈ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਕਊਆ ਬਿਦਿਆਮਾਨ ਬੋਲਤ ਨ ਕਾਹੂ ਭਾਵੈ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵਕ ਜਉ ਬੋਲੈ ਅਹੰਮੇਵ ਕੈ ॥ ਕਟਤ ਚਟਤ ਸ੍ਵਾਨ ਪ੍ਰੀਤਿ ਬਿਪ੍ਰੀਤਿ ਜੈਸੇ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵਕ ਸੁਹਾਇ ਨ ਕੁਟੇਵ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਮਰਾਲ ਮਾਲ ਸੋਭਤ ਨ ਬਗੁ ਠਗੁ ਕਾਢੀਐ ਪਕਰਿ ਕਰਿ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵਕੈ ॥੪੫੨॥
jaise ulū din samai kāhūai na dekhio bhāvai taise sādh saṅgat mai ān dev sevakai | jaise kaūā bidiāmān bolat na kāhū bhāvai ān dev sevak jau bolai ahammev kai | kaṭat chaṭat svān prīt biprīt jaise ān dev sevak suhāi na kuṭev kai | jaise marāl māl sobhat na bag ṭhag kāḍhīai pakar kar ān dev sevakai |452|
As the owl by day is pleasing to no one to behold, so is the servant of other gods in the holy company. As the crow, though present, its cawing pleases no one, so the servant of other gods when he speaks in pride. Cutting and licking, the dog's love is a love turned wrong; so the servant of other gods, by his ill habit, is not pleasing. As the crane does not adorn the swan-garland, and the cheat is caught and cast out — so the servant of other gods.
ਜੈਸੇ ਉਲੂ ਆਦਿਤ ਉਦੋਤਿ ਜੋਤਿ ਕਉ ਨ ਜਾਨੇ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵਕੈ ਨ ਸੁਝੈ ਸਾਧ ਸੰਗ ਮੈ ॥ ਮਰਕਟ ਮਨਿ ਮਾਨਿਕ ਮਹਿਮਾ ਨ ਜਾਨੇ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵਕ ਨ ਸਬਦ ਪ੍ਰਸੰਗ ਮੈ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਫਨਿੰਦ੍ਰ ਪੈ ਪਾਨ ਮਹਾਤਮੈ ਨ ਜਾਨੈ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵਕ ਮਹਾ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਅੰਗ ਮੈ ॥ ਬਿਨੁ ਹੰਸ ਬੰਸ ਬਗ ਠਗ ਨ ਸਕਤ ਟਿਕ ਅਗਮ ਅਗਾਧ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਤਰੰਗ ਮੈ ॥੪੫੩॥
jaise ulū ādit udot jot kau na jāne ān dev sevakai na sujhai sādh saṅg mai | marakaṭ man mānik mahimā na jāne ān dev sevak na sabad prasaṅg mai | jaise tau phanindr pai pān mahātamai na jānai ān dev sevak mahā prasād aṅg mai | bin hans bans bag ṭhag na sakat ṭik agam agādh sukh sāgar taraṅg mai |453|
As the owl knows not the risen light of the sun, so the servant of other gods perceives nothing in the holy company. As the monkey knows not the glory of the ruby-gem, so the servant of other gods in the discourse of the Word. As the serpent-king knows not the greatness of the leaf, so the servant of other gods amid the great sacrament. Without the swan-line, the crane and the cheat cannot hold in the waves of the unreachable, unfathomable ocean of peace.
ਜੈਸੇ ਤਉ ਨਗਰ ਏਕ ਹੋਤ ਹੈ ਅਨੇਕ ਹਾਟੈ ਗਾਹਕ ਅਸੰਖ ਆਵੈ ਬੇਚਨ ਅਰੁ ਲੈਨ ਕਉ ॥ ਜਾ ਪੈ ਕਛੁ ਬੇਚੈ ਅਰੁ ਬਨਜੁ ਨ ਮਾਂਗੈ ਪਾਵੈ ਆਨ ਪੈ ਬਿਸਾਹੈ ਜਾਇ ਦੇਖੈ ਸੁਖ ਨੈਨ ਕਉ ॥ ਜਾ ਕੀ ਹਾਟ ਸਕਲ ਸਮਗ੍ਰੀ ਪਾਵੈ ਅਉ ਬਿਕਾਵੈ ਬੇਚਤ ਬਿਸਾਹਤ ਚਾਹਤ ਚਿਤ ਚੈਨ ਕਉ ॥ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵ ਜਾਹਿ ਸਤਿਗੁਰ ਪੂਰੇ ਸਾਹਿ ਸਰਬ ਨਿਧਾਨ ਜਾ ਕੈ ਲੈਨ ਅਰੁ ਦੈਨ ਕਉ ॥੪੫੪॥
jaise tau nagar ek hot hai anek hāṭai gāhak asaṅkh āvai bechan ar lain kau | jā pai kachh bechai ar banaj na māṅgai pāvai ān pai bisāhai jāi dekhai sukh nain kau | jā kī hāṭ sakal samagrī pāvai au bikāvai bechat bisāhat chāhat chit chain kau | ān dev sev jāh satigur pūre sāh sarab nidhān jā kai lain ar dain kau |454|
As a city is one, but its shops are many, and countless buyers come to sell and to buy; and the one you sell to but do not ask for goods, you go to buy from another, seeking the eye's ease; but the one whose shop holds all wares, where all is bought and sold, buying and selling, you seek the heart's content there — so, leaving the service of other gods, the True Guru, the perfect banker, in whom is every treasure to take and to give.
ਬਨਜ ਬਿਉਹਾਰ ਬਿਖੈ ਰਤਨ ਪਾਰਖ ਹੋਇ ਰਤਨ ਜਨਮ ਕੀ ਪਰੀਖਿਆ ਨਹੀ ਪਾਈ ਹੈ ॥ ਲੇਖੈ ਚਿਤ੍ਰ ਗੁਪਤ ਸੇ ਲੇਖਕ ਲਿਖਾਰੀ ਭਏ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕੀ ਅਸੰਕਾ ਨ ਮਿਟਾਈ ਹੈ ॥ ਬੀਰ ਬਿਦਿਆ ਮਹਾ ਬਲੀ ਭਏ ਹੈ ਧਨੁਖ ਧਾਰੀ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਨ ਸਹਜਿ ਲਿਵ ਲਾਈ ਹੈ ॥ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਗੁਰਦੇਵ ਸੇਵ ਕਲੀਕਾਲ ਮਾਇਆ ਮੈ ਉਦਾਸੀ ਗੁਰਸਿਖਨ ਜਤਾਈ ਹੈ ॥੪੫੫॥
banaj biuhār bikhai ratan pārakh hoi ratan janam kī parīkhiā nahī pāī hai | lekhai chitr gupat se lekhak likhārī bhae janam maran kī asaṅkā na miṭāī hai | bīr bidiā mahā balī bhae hai dhanukh dhārī haumai mār na sahaj liv lāī hai | pūran braham guradev sev kalīkāl māiā mai udāsī gurasikhan jatāī hai |455|
In the trade and dealing of jewels, becoming an appraiser of gems, he did not gain the appraisal of the jewel of his birth. Becoming scribes and writers like Chitragupta, the record-keepers, they did not wipe out the dread of birth and death. Mighty champions of the warrior-art, wielders of the bow, they slew not ego, nor fixed their love in natural ease. The service of the perfect Brahm, the divine Guru, in the age of strife, amid Maya detached — the Guru's Sikhs have shown it.
ਜੈਸੇ ਆਨ ਬਿਰਖ ਸਫਲ ਹੋਤ ਸਮੈ ਪਾਇ ਸਰਬਦਾ ਫਲੰਤੇ ਸਦਾ ਫਲ ਸੁ ਸ੍ਵਾਦਿ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਕੂਪ ਜਲ ਨਿਕਸਤ ਹੈ ਜਤਨ ਕੀਏ ਗੰਗਾ ਜਲ ਮੁਕਤਿ ਪ੍ਰਵਾਹ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਹੈ ॥ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਅਗਨਿ ਤੂਲ ਤੇਲ ਮਿਲਿ ਦੀਪ ਦਿਪੈ ਜਗਮਗ ਜੋਤਿ ਸਸੀਅਰ ਬਿਸਮਾਦ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਆਨ ਦੇਵ ਸੇਵ ਕੀਏ ਫਲੁ ਦੇਤ ਜੇਤ ਸਤਿਗੁਰ ਦਰਸ ਨ ਸਾਸਨ ਜਮਾਦਿ ਹੈ ॥੪੫੬॥
jaise ān birakh saphal hot samai pāi sarabadā phalante sadā phal su svād hai | jaise kūp jal nikasat hai jatan kīe gaṅgā jal mukat pravāh prasād hai | mritakā agan tūl tel mil dīp dipai jagamag jot sasīar bisamād hai | taise ān dev sev kīe phal det jet satigur daras na sāsan jamād hai |456|
As another tree bears fruit only when its season comes, but the ever-fruiting one is always in fruit, and sweet; as the well-water comes forth only by effort, but the Ganga's water is the grace of a freeing current; as clay, fire, cotton-wick and oil, meeting, make the lamp shine, and the shimmering light of the moon is a wonder — so the service of other gods gives fruit, as much as it gives, but the True Guru's darshan is not under the rule of death.
ਪੰਚ ਪਰਪੰਚ ਕੈ ਭਏ ਹੈ ਮਹਾ ਭਾਰਥ ਸੇ ਪੰਚ ਮਾਰਿ ਕਾਹੂਐ ਨ ਦੁਬਿਧਾ ਨਿਵਾਰੀ ਹੈ ॥ ਗ੍ਰਿਹ ਤਜਿ ਨਵਿ ਨਾਥ ਸਿਧਿ ਜੋਗੀਸੁਰ ਹੁਇ ਨ ਤ੍ਰਿਗੁਨ ਅਤੀਤ ਨਿਜ ਆਸਨ ਮੈ ਤਾਰੀ ਹੈ ॥ ਬੇਦ ਪਾਠ ਪੜਿ ਪੜਿ ਪੰਡਿਤ ਪ੍ਰਬੋਧੈ ਜਗੁ ਸਕੈ ਨ ਸਮੋਧ ਮਨ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਨ ਹਾਰੀ ਹੈ ॥ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਗੁਰਦੇਵ ਸੇਵ ਸਾਧ ਸੰਗ ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਲਿਵ ਬ੍ਰਹਮ ਬੀਚਾਰੀ ਹੈ ॥੪੫੭॥
pañch parapañch kai bhae hai mahā bhārath se pañch mār kāhūai na dubidhā nivārī hai | grih taj nav nāth sidh jogīsur hui na trigun atīt nij āsan mai tārī hai | bed pāṭh paṛ paṛ paṇḍit prabodhai jag sakai na samodh man trisanā na hārī hai | pūran braham guradev sev sādh saṅg sabad surat liv braham bīchārī hai |457|
In the five-fold spread they became like the great Mahabharata, but, slaying the five, none undid his double-mindedness. Leaving the home, the nine Naths, the adepts, becoming lords of yoga, did not fix, past the three qualities, their meditation on their own true seat. Reading and reading the Veda, the pandit instructs the world, but cannot bring it to the full truth; his mind's craving is not conquered. The service of the perfect Brahm, the divine Guru, the holy company, the mind on the Word — a contemplator of Brahm.
ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਸਮ ਦੇਖਿ ਸਮਦਰਸੀ ਹੁਇ ਅਕਥ ਕਥਾ ਬੀਚਾਰ ਹਾਰਿ ਮੋਨਿ ਧਾਰੀ ਹੈ ॥ ਹੋਨਹਾਰ ਹੋਇ ਤਾਂ ਤੇ ਆਸਾ ਤੇ ਨਿਰਾਸ ਭਏ ਕਾਰਨ ਕਰਨ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਨਿ ਹਉਮੈ ਮਾਰੀ ਹੈ ॥ ਸੂਖਮ ਸਥੂਲ ਓਅੰਕਾਰ ਕੈ ਅਕਾਰ ਹੁਇ ਬ੍ਰਹਮ ਬਿਬੇਕ ਬੁਧਿ ਭਏ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੈ ॥ ਬਟ ਬੀਜ ਕੋ ਬਿਥਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਕੈ ਮਾਇਆ ਛਾਇਆ ਗੁਰਮੁਖਿ ਏਕ ਟੇਕ ਦੁਬਿਧਾ ਨਿਵਾਰੀ ਹੈ ॥੪੫੮॥
pūran braham sam dekh samadarasī hui akath kathā bīchār hār mon dhārī hai | honahār hoi tān te āsā te nirās bhae kāran karan prabh jān haumai mārī hai | sūkham sathūl oaṅkār kai akār hui braham bibek budh bhae brahamachārī hai | baṭ bīj ko bithār braham kai māiā chhāiā guramukh ek ṭek dubidhā nivārī hai |458|
Beholding the perfect Brahm as equal, become even-eyed, worn out contemplating the untellable tale, he keeps silence. Whatever is to be, is; and so, made hopeless amid hope, knowing the Lord the Cause of causes, he has slain his ego. Subtle and gross, become the form of Ik Onkar, grown of the discerning mind of Brahm, a keeper of continence. The spread of the banyan-seed is Brahm; Maya is its shadow — the Gurmukh holds the one support and undoes double-mindedness.