ਜਉ ਹਮ ਅਧਮ ਕਰਮ ਕੈ ਪਤਿਤ ਭਏ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਪ੍ਰਭ ਨਾਮ ਪ੍ਰਗਟਾਯੋ ਹੈ ॥ ਜੌ ਭਏ ਦੁਖਿਤ ਅਰੁ ਦੀਨ ਪਰਚੀਨ ਲਗਿ ਦੀਨ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਬਿਰਦ ਬਿਰਦਾਯੋ ਹੈ ॥ ਜੌ ਗ੍ਰਸੇ ਅਰਕ ਸੁਤ ਨਰਕ ਨਿਵਾਸੀ ਭਏ ਨਰਕ ਨਿਵਾਰਨ ਜਗਤ ਜਸੁ ਗਾਯੋ ਹੈ ॥ ਗੁਨ ਕੀਏ ਗੁਨ ਸਬ ਕੋਊ ਕਰੈ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਿਧਾਨ ਅਵਗੁਨ ਕੀਏ ਗੁਨ ਤੋਹੀ ਬਨਿ ਆਯੋ ਹੈ ॥੫੦੪॥
jau ham adham karam kai patit bhae patit pāvan prabh nām pragaṭāyo hai | jau bhae dukhit ar dīn parachīn lag dīn dukh bhañjan birad biradāyo hai | jau grase arak sut narak nivāsī bhae narak nivāran jagat jas gāyo hai | gun kīe gun sab koū karai kripā nidhān avagun kīe gun tohī ban āyo hai |504|
Though I became fallen through base deeds, You revealed the Name, O Lord, that purifies the fallen. Though I grew grieved and meek, clinging in my helplessness, You made good Your nature: the Breaker of the meek one's pain. Though, seized by the son of the sun, I became a dweller in hell, the world sang Your fame: the Undoer of hell. To do good to the good, anyone can do; O store of mercy, to make good of my faults befits only You.
ਜੈਸੇ ਤਉ ਅਰੋਗ ਭੋਗ ਭੋਗਵੈ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬ੍ਰਿਥਾਵੰਤ ਖਾਨਿ ਪਾਨਿ ਰਿਦੈ ਨ ਹਿਤਾਵਈ ॥ ਜੈਸੇ ਮਹਖੀ ਸਹਨ ਸੀਲ ਕੈ ਧੀਰਜ ਧੁਜਾ ਅਜਿਆ ਮੈ ਤਨਕ ਕਲੇਜੋ ਨ ਸਮਾਵਈ ॥ ਜੈਸੇ ਜਉਹਰੀ ਬਿਸਾਹੈ ਵੇਚੇ ਹੀਰਾ ਮਾਨਕਾਦਿ ਰੰਕ ਪੈ ਨ ਰਾਖਿਓ ਪਰੈ ਜੋਗ ਨ ਜੁਗਾਵਈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਪਰਚੈ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੈ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਅਪਚੁ ਅਪਰਚੇ ਦੁਸਹਿ ਦੁਖ ਪਾਵਈ ॥੫੦੫॥
jaise tau arog bhog bhogavai nānā prakār brithāvant khān pān ridai na hitāvaī | jaise mahakhī sahan sīl kai dhīraj dhujā ajiā mai tanak kalejo na samāvaī | jaise jauharī bisāhai veche hīrā mānakād raṅk pai na rākhio parai jog na jugāvaī | taise gur parachai pavitr hai pūjā prasād apach aparache dusah dukh pāvaī |505|
As the healthy enjoy pleasures of many kinds, but the ailing takes no joy in food or drink at heart; as the buffalo, of a patient, enduring nature, carries the flag of forbearance, while the goat's little heart cannot hold it; as the jeweller buys and sells diamond and ruby, but with the pauper they are neither kept nor fit for keeping — so, by closeness to the Guru, one is made pure by worship's grace; the undigested, the uninitiated, bears an unbearable pain.
ਜੈਸੇ ਬਿਖ ਤਨਕ ਹੀ ਖਾਤ ਮਰਿ ਜਾਤਿ ਤਾਤ ਗਾਤਿ ਮੁਰਝਾਤ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲੀ ਬਰਖਨ ਕੀ ॥ ਮਹਿਖੀ ਦੁਹਾਇ ਦੂਧ ਰਾਖੀਐ ਭਾਂਜਨ ਭਰਿ ਪਰਤਿ ਕਾਂਜੀ ਕੀ ਬੂੰਦ ਬਾਦਿ ਨ ਰਖਨ ਕੀ ॥ ਜੈਸੇ ਕੋਟਿ ਭਾਰਿ ਤੂਲਿ ਰੰਚਕ ਚਿਨਗ ਪਰੇ ਹੋਤ ਭਸਮਾਤ ਛਿਨ ਮੈ ਅਕਰਖਨ ਕੀ ॥ ਤੈਸੇ ਪਰ ਤਨ ਧਨ ਦੂਖਨਾ ਬਿਕਾਰ ਕੀਏ ਹਰੈ ਨਿਧਿ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਸਹਜ ਹਰਖਨ ਕੀ ॥੫੦੬॥
jaise bikh tanak hī khāt mar jāt tāt gāt murajhāt pratipālī barakhan kī | mahikhī duhāi dūdh rākhīai bhāñjan bhar parat kāñjī kī būnd bād na rakhan kī | jaise koṭ bhār tūl rañchak chinag pare hot bhasamāt chhin mai akarakhan kī | taise par tan dhan dūkhanā bikār kīe harai nidh sukrit sahaj harakhan kī |506|
As a little poison, eaten, brings death, the body burning and wilting, though tended for years; as, the buffalo milked and the vessel filled with milk, a single drop of sour whey falling spoils the keeping; as a million loads of cotton, at the least stray spark, in an instant are made a heap of ash — so meditating on another's body and wealth and fault, corruption robs the treasure of the good deeds of natural joy.
ਚੰਦਨ ਸਮੀਪ ਬਸਿ ਬਾਂਸ ਮਹਿਮਾ ਨ ਜਾਨੀ ਆਨ ਦ੍ਰੁਮ ਦੂਰਹੁ ਭਏ ਬਾਸਨ ਕੈ ਬੋਹੇ ਹੈ ॥ ਦਾਦਰ ਸਰੋਵਰ ਮੈ ਜਾਨੀ ਨ ਕਮਲ ਗਤਿ ਮਧੁਕਰ ਮਨ ਮਕਰੰਦ ਕੈ ਬਿਮੋਹੇ ਹੈ ॥ ਤੀਰਥ ਬਸਤ ਬਗੁ ਮਰਮੁ ਨ ਜਾਨਿਓ ਕਛੁ ਸਰਧਾ ਕੈ ਜਾਤ੍ਰਾ ਹੇਤ ਜਾਤ੍ਰੀ ਜਨ ਸੋਹੇ ਹੈ ॥ ਨਿਕਟਿ ਬਸਤ ਮਮ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਹੀਨ ਦੂਰੰਤਰਿ ਸਿਖਿ ਉਰ ਅੰਤਰਿ ਲੈ ਪੋਹੇ ਹੈ ॥੫੦੭॥
chandan samīp bas bāns mahimā na jānī ān drum dūrahu bhae bāsan kai bohe hai | dādar sarovar mai jānī na kamal gat madhukar man makarand kai bimohe hai | tīrath basat bag maram na jānio kachh saradhā kai jātrā het jātrī jan sohe hai | nikaṭ basat mam gur upades hīn dūrantar sikh ur antar lai pohe hai |507|
Dwelling close beside the sandal, the bamboo knew not its greatness, while the far-off trees were made fragrant by its scent. In the pool the frog knew not the way of the lotus, while the bee, from afar, was enchanted by its honey. Dwelling at the holy place, the crane knew not the secret, while the pilgrims, come in faith, were made fair. So, dwelling near, I, empty of the Guru's teaching, while the Sikh far off took it deep into his heart.
ਜੈਸੇ ਪਰਦਾਰਾ ਕੋ ਦਰਸੁ ਦ੍ਰਿਗ ਦੇਖਿਓ ਚਾਹੈ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਦਰਸਨ ਦੇਖਤ ਹੈ ਨ ਚਾਹ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਪਰਨਿੰਦਾ ਸੁਨੈ ਸਾਵਧਾਨ ਸੁਰਤਿ ਕੈ ਤੈਸੋ ਗੁਰ ਸਬਦੁ ਸੁਨੈ ਨ ਉਤਸਾਹ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਪਰ ਦਰਬ ਹਰਨ ਕਉ ਚਰਨ ਧਾਵੈ ਤੈਸੇ ਕੀਰਤਨ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਨ ਉਮਾਹ ਕੈ ॥ ਉਲੂ ਕਾਗ ਨਾਗਿ ਧਿਆਨ ਖਾਨ ਪਾਨ ਕਉ ਨ ਜਾਨੈ ਊਚ ਪਦੁ ਪਾਵੈ ਨਹੀ ਨੀਚ ਪਦੁ ਗਾਹ ਕੈ ॥੫੦੮॥
jaise paradārā ko daras drig dekhio chāhai taise gur darasan dekhat hai na chāh kai | jaise paranindā sunai sāvadhān surat kai taiso gur sabad sunai na utasāh kai | jaise par darab haran kau charan dhāvai taise kīratan sādhasaṅgat na umāh kai | ulū kāg nāg dhiān khān pān kau na jānai ūch pad pāvai nahī nīch pad gāh kai |508|
As the eye would look on another's wife, so it looks not, eager, on the Guru's darshan; as one hears another's slander with an attentive ear, so he hears not, with zeal, the Guru's Word; as the feet run to seize another's wealth, so there is no eagerness for kirtan and the holy company. The owl, the crow, the snake, in their fixed way, know not the good food — so one gains not the high state, but wallows in the low.
ਜੈਸੇ ਰੈਨ ਸੈਨ ਸਮੈ ਸਬ ਲੋਗ ਮੈ ਸੰਜੋਗ ਭੋਗ ਚਕਵੀ ਬਿਓਗ ਸੋਗ ਭਾਗਹੀਨ ਜਾਨੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਦਿਨਕਰਿ ਕੈ ਉਦੋਤਿ ਜੋਤਿ ਜਗਮਗ ਉਲੂ ਅੰਧ ਕੰਧ ਪਰਚੀਨ ਉਨਮਾਨੀਐ ॥ ਸਰਵਰ ਸਰਿਤਾ ਸਮੁੰਦਰ ਜਲ ਪੂਰਨ ਹੈ ਤ੍ਰਿਖਾਵੰਤ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਰਹਤ ਬਕਬਾਨੀਐ ॥ ਤੈਸੇ ਮਿਲਿ ਸਾਧਸੰਗਿ ਸਕਲ ਸੰਸਾਰੁ ਤਰਿਓ ਮੋਹਿ ਅਪਰਾਧੀ ਅਪਰਾਧਨ ਬਿਹਾਨੀਐ ॥੫੦੯॥
jaise rain sain samai sab log mai sañjog bhog chakavī biog sog bhāgahīn jānīai | jaise dinakar kai udot jot jagamag ulū andh kandh parachīn unamānīai | saravar saritā samundar jal pūran hai trikhāvant chātrik rahat bakabānīai | taise mil sādhasaṅg sakal sansār tario moh aparādhī aparādhan bihānīai |509|
As, in the hour of night's rest, all folk have their union and joy, but the chakwi, parted, in grief, is known as luckless; as at the sun's rising the light shimmers, but the owl, blind, is a wall, so it seems; as pool, stream and sea are full of water, but the thirsty rain-bird stays crying its cry — so, meeting the holy company, the whole world crossed over, but I, the sinner, spend my days in sin.
ਜੈਸੇ ਫਲ ਫੂਲਹਿ ਲੈ ਜਾਇ ਬਨਰਾਇ ਪ੍ਰਤਿ ਕਰੈ ਅਭਿਮਾਨੁ ਕਹੋ ਕੈਸੇ ਬਨਿ ਆਵੈ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਮੁਕਤਾਹਲ ਸਮੁੰਦ੍ਰਹਿ ਦਿਖਾਵੈ ਜਾਇ ਬਾਰ ਬਾਰ ਹੀ ਸਰਾਹੈ ਸੋਭਾ ਤਉ ਨ ਪਾਵੈ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਕਨੀ ਕੰਚਨ ਸੁਮੇਰ ਸਨਮੁਖ ਰਾਖਿ ਮਨ ਮੈ ਗਰਬੁ ਕਰੈ ਬਾਵਰੋ ਕਹਾਵੈ ਜੀ ॥ ਤੈਸੇ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਠਾਨਿ ਪ੍ਰਾਨ ਦੈ ਰੀਝਾਇਓ ਚਾਹੈ ਪ੍ਰਾਨਪਤਿ ਸਤਿਗੁਰ ਕੈਸੇ ਕੈ ਰੀਝਾਵੈ ਜੀ ॥੫੧੦॥
jaise phal phūlah lai jāi banarāi prat karai abhimān kaho kaise ban āvai jī | jaise mukatāhal samundrah dikhāvai jāi bār bār hī sarāhai sobhā tau na pāvai jī | jaise kanī kañchan sumer sanamukh rākh man mai garab karai bāvaro kahāvai jī | taise giān dhiān ṭhān prān dai rījhāio chāhai prānapat satigur kaise kai rījhāvai jī |510|
As one takes fruit and flowers to the forest and shows pride before it — how could that ever befit? As one goes and shows a pearl to the sea, praising it again and again, and it gains no lustre thereby; as one holds a grain of gold before Mount Sumeru and, priding himself in mind, is called a madman — so, setting up knowledge and meditation, giving one's very life, one would please the Lord of breath, the True Guru — how could one please Him?
ਜੈਸੇ ਚੋਆ ਚੰਦਨ ਅਉ ਧਾਨ ਪਾਨ ਬੇਚਨ ਕਉ ਪੂਰਬ ਦਿਸਾ ਲੈ ਜਾਇ ਕੈਸੇ ਬਨਿ ਆਵੈ ਜੀ ॥ ਪਛਮ ਦਿਸਾ ਦਾਖ ਦਾਰਮ ਲੈ ਜਾਇ ਜੈਸੇ ਮ੍ਰਿਗ ਮਦ ਕੇਸਰ ਲੈ ਉਤਰਹਿ ਧਾਵੈ ਜੀ ॥ ਦਖਨ ਦਿਸਾ ਲੈ ਜਾਇ ਲਾਇਚੀ ਲਵੰਗ ਲਾਦਿ ਬਾਦਿ ਆਸਾ ਉਦਮ ਹੈ ਬਿੜਤੋ ਨ ਪਾਵੈ ਜੀ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਨ ਨਿਧਿ ਗੁਰ ਸਾਗਰ ਕੈ ਬਿਦਿਮਾਨ ਗਿਆਨ ਗੁਨ ਪ੍ਰਗਟਿ ਕੈ ਬਾਵਰੋ ਕਹਾਵੈ ਜੀ ॥੫੧੧॥
jaise choā chandan au dhān pān bechan kau pūrab disā lai jāi kaise ban āvai jī | pachham disā dākh dāram lai jāi jaise mrig mad kesar lai utarah dhāvai jī | dakhan disā lai jāi lāichī lavaṅg lād bād āsā udam hai biṛato na pāvai jī | taise gun nidh gur sāgar kai bidimān giān gun pragaṭ kai bāvaro kahāvai jī |511|
As one takes attar, sandal, grain and betel to sell in the eastern land — how could that come to profit? As one takes grape and pomegranate to the west, or runs to the south to sell musk and saffron; as one loads cardamom and clove for the southern land — a vain hope, a vain effort, no gain won — so, in the presence of the Guru, the Ocean, the store of virtue, one who parades his own knowledge and virtue is called a madman.
ਛਲਨੀ ਮੈ ਜੈਸੇ ਦੇਖੀਅਤ ਹੈ ਅਨੇਕ ਛਿਦ੍ਰ ਕਰੈ ਕਰਵਾ ਕੀ ਨਿੰਦਾ ਕੈਸੇ ਬਨਿ ਆਵੈ ਜੀ ॥ ਬਿਰਖ ਬਬੂਰ ਭਰਪੂਰ ਬਹੁ ਸੂਰਨ ਸੈ ਕਮਲੈ ਕਟੀਲੋ ਕਹੈ ਕਾਹੂ ਨ ਸੁਖਾਵੈ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਉਪਹਾਸੁ ਕਰੈ ਬਾਇਸੁ ਮਰਾਲ ਪ੍ਰਤਿ ਛਾਡਿ ਮੁਕਤਾਹਲ ਦ੍ਰੁਗੰਧ ਲਿਵ ਲਾਵੈ ਜੀ ॥ ਤੈਸੇ ਹਉ ਮਹਾਂ ਅਪ੍ਰਾਧੀ ਅਪਰਾਧ ਭਰਿਓ ਸਕਲ ਸੰਸਾਰ ਕੋ ਬਿਕਾਰ ਮੋਹਿ ਭਾਵੈ ਜੀ ॥੫੧੨॥
chhalanī mai jaise dekhīat hai anek chhidr karai karavā kī nindā kaise ban āvai jī | birakh babūr bharapūr bahu sūran sai kamalai kaṭīlo kahai kāhū na sukhāvai jī | jaise upahās karai bāis marāl prat chhāḍ mukatāhal drugandh liv lāvai jī | taise hau mahān aprādhī aparādh bhario sakal sansār ko bikār moh bhāvai jī |512|
As many holes are seen in a sieve — how could it befit it to slander the water-pot? As the babul-tree is full of thorns, yet says of the lotus, 'thorny!' — pleasing to none; as the crow makes a mockery of the swan, and, leaving the pearl, fixes its love on the stench — so I am the great sinner, filled with sin; the whole world's corruption is dear to my heart.
ਆਪਦਾ ਅਧੀਨ ਜੈਸੇ ਦੁਖਿਤ ਦੁਹਾਗਨਿ ਕੋ ਸਹਜਿ ਸੁਹਾਗ ਨ ਸੁਹਾਗਨਿ ਕੋ ਭਾਵਈ ॥ ਬਿਰਹਨੀ ਬਿਰਹ ਬਿਓਗ ਮੈ ਸੰਜੋਗਨਿ ਕੋ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਗਾਰ ਅਧਿਕਾਰੁ ਨ ਸੁਹਾਵਈ ॥ ਜੈਸੇ ਤਨ ਮਾਂਝਿ ਬਾਂਝਿ ਰੋਗ ਸੋਗ ਸੰਸੋ ਸ੍ਰਮ ਸਉਤ ਕੋ ਸੁਤਹਿ ਪੇਖਿ ਮਹਾਂ ਦੁਖ ਪਾਵਈ ॥ ਤੈਸੇ ਪਰ ਤਨ ਧਨ ਦੂਖਨ ਤ੍ਰਿਦੋਖ ਮਮ ਸਾਧਨ ਕੋ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਨ ਹਿਰਦੈ ਹਿਤਾਵਈ ॥੫੧੩॥
āpadā adhīn jaise dukhit duhāgan ko sahaj suhāg na suhāgan ko bhāvaī | birahanī birah biog mai sañjogan ko sundar siṅgār adhikār na suhāvaī | jaise tan māñjh bāñjh rog sog sanso sram saut ko sutah pekh mahān dukh pāvaī | taise par tan dhan dūkhan tridokh mam sādhan ko sukrit na hiradai hitāvaī |513|
As, bowed by calamity, the grieving forsaken wife takes no delight in the natural wedded joy of the happy bride; as, to the parted one in the pain of separation, the fair finery, the right of the wife in union, does not please; as, with barrenness in the body, in trouble, grief, care and toil, she sees the co-wife's son and suffers a great pain — so, in meditating on another's body and wealth and fault, the threefold sin, my heart cherishes not the good deeds of the holy.
ਜਲ ਸੈ ਨਿਕਾਸਿ ਮੀਨੁ ਰਾਖੀਐ ਪਟੰਬਰ ਮੈ ਬਿਨੁ ਜਲ ਤਲਫ ਤਜਤ ਪ੍ਰਿਅ ਪ੍ਰਾਨ ਹੈ ॥ ਬਨ ਸੈ ਪਕਰ ਪੰਛੀ ਪਿੰਜਰੀ ਮੈ ਰਾਖੀਐ ਤਉ ਬਿਨੁ ਬਨ ਮਨ ਓਨਮਨੋ ਉਨਮਾਨ ਹੈ ॥ ਭਾਮਨੀ ਭਤਾਰਿ ਬਿਛੁਰਤ ਅਤਿ ਛੀਨ ਦੀਨ ਬਿਲਖ ਬਦਨ ਤਾਹਿ ਭਵਨ ਭਇਆਨ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰਸਿਖ ਬਿਛੁਰਤ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਸੈ ਜੀਵਨ ਜਤਨ ਬਿਨੁ ਸੰਗਤ ਨ ਆਨ ਹੈ ॥੫੧੪॥
jal sai nikās mīn rākhīai paṭambar mai bin jal talaph tajat pria prān hai | ban sai pakar pañchhī piñjarī mai rākhīai tau bin ban man onamano unamān hai | bhāmanī bhatār bichhurat at chhīn dīn bilakh badan tāh bhavan bhaiān hai | taise gurasikh bichhurat sādh saṅgat sai jīvan jatan bin saṅgat na ān hai |514|
Drawn from the water, the fish, kept in silk, without water thrashes and gives up its dear life; the bird caught from the wood, kept in a cage, without the wood is restless, its mind astir; the woman parted from her husband, most wasted and meek, her face downcast, her home a dread to her — so the Guru's Sikh, parted from the holy company, has no means of life without the company, none else.
ਜੈਸੇ ਟੂਟੇ ਨਾਗਬੇਲ ਸੈ ਬਿਦੇਸ ਜਾਤਿ ਸਲਲਿ ਸੰਜੋਗ ਚਿਰੰਕਾਲ ਜੁਗਵਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਕੂੰਜ ਬਚਰਾ ਤਿਆਗਿ ਦਿਸੰਤਰਿ ਜਾਤਿ ਸਿਮਰਤ ਚਿਤਿ ਨਿਰਬਿਘਨ ਰਹਤ ਹੈ ॥ ਗੰਗੋਦਿਕ ਜੈਸੇ ਭਰਿ ਭਾਂਜਨ ਲੈ ਜਾਤਿ ਜਾਤ੍ਰੀ ਸੁਜਸੁ ਅਧਾਰ ਨਿਰਮਲ ਨਿਬਹਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਚਰਨ ਸਰਨਿ ਅੰਤਰਿ ਸਿਖ ਸਬਦੁ ਸੰਗਤਿ ਗੁਰ ਧਿਆਨ ਕੈ ਜੀਅਤ ਹੈ ॥੫੧੫॥
jaise ṭūṭe nāgabel sai bides jāt salal sañjog chiraṅkāl jugavat hai | jaise kūñj bacharā tiāg disantar jāt simarat chit nirabighan rahat hai | gaṅgodik jaise bhar bhāñjan lai jāt jātrī sujas adhār niramal nibahat hai | taise gur charan saran antar sikh sabad saṅgat gur dhiān kai jīat hai |515|
As the betel-leaf, cut from its vine and going abroad, is kept long fresh by the touch of water; as the kaunj-bird, leaving its young and going to distant lands, by remembrance keeps them safe and unharmed; as the pilgrim carries Ganga-water in a filled vessel, and by its fair fame lives pure — so, at the refuge of the Guru's feet, the Sikh within lives by the Word, the company, the meditation on the Guru.
ਜੈਸੇ ਬਿਨੁ ਪਵਨ ਕਵਨ ਗੁਨ ਚੰਦਨ ਸੈ ਬਿਨੁ ਮਲਿਆਗਰ ਪਵਨ ਕਤ ਬਾਸਿ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਬਿਨੁ ਬੈਦ ਅਵਖਦ ਗੁਨ ਗੋਪਿ ਹੋਤ ਅਵਖਦ ਬਿਨੁ ਬੈਦ ਰੋਗਹਿ ਨ ਗ੍ਰਾਸ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਬਿਨੁ ਬੋਹਿਥ ਨ ਪਾਰਿ ਪਰੈ ਖੇਵਟ ਸੈ ਖੇਵਟ ਬਿਹੂੰਨ ਕਤ ਬੋਹਿਥ ਬਿਸ੍ਵਾਸੁ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਗੰਮ ਨ ਪਰਮਪਦੁ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਨਾਮ ਨਿਹਕਾਮ ਨ ਪ੍ਰਗਾਸ ਹੈ ॥੫੧੬॥
jaise bin pavan kavan gun chandan sai bin maliāgar pavan kat bās hai | jaise bin baid avakhad gun gop hot avakhad bin baid rogah na grās hai | jaise bin bohith na pār parai khevaṭ sai khevaṭ bihūnn kat bohith bisvās hai | taise gur nām bin gamm na paramapad bin gur nām nihakām na pragās hai |516|
As, without the wind, what virtue in the sandal, and, without the sandal, where does the wind carry its scent? As, without the physician, the medicine's virtue is hidden, and, without medicine, the physician devours no disease; as, without the ship, one crosses not to the far shore by the boatman, and, without the boatman, what trust is there in the ship? — so, without the Guru's Name, the supreme state is not reached; without the Guru's Name, the desireless light does not dawn.
ਜੈਸੇ ਕਾਚੋ ਪਾਰੋ ਖਾਤ ਉਪਜੈ ਬਿਕਾਰ ਗਾਤਿ ਰੋਮ ਰੋਮ ਕੈ ਪਿਰਾਤਿ ਮਹਾ ਦੁਖ ਪਾਈਐ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਲਸਨ ਖਾਏ ਮੋਨਿ ਕੈ ਸਭਾ ਮੈ ਬੈਠੇ ਪ੍ਰਗਟੈ ਦੁਰਗੰਧ ਨਾਹਿ ਦੁਰਤਿ ਦੁਰਾਈਐ ॥ ਜੈਸੇ ਮਿਸਟਾਨ ਪਾਨਿ ਸੰਗਮ ਕੈ ਮਾਖੀ ਲੀਲੇ ਹੋਤ ਉਕਲੇਦ ਖੇਦੁ ਸੰਕਟ ਸਹਾਈਐ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਅਪਰਚੇ ਪਿੰਡ ਸਿਖਨ ਕੀ ਭਿਖਿਆ ਖਾਏ ਅੰਤਕਾਲ ਭਾਰੀ ਹੋਇ ਜਮਲੋਕ ਜਾਈਐ ॥੫੧੭॥
jaise kācho pāro khāt upajai bikār gāt rom rom kai pirāt mahā dukh pāīai | jaise tau lasan khāe mon kai sabhā mai baiṭhe pragaṭai duragandh nāh durat durāīai | jaise misaṭān pān saṅgam kai mākhī līle hot ukaled khed saṅkaṭ sahāīai | taise hī aparache piṇḍ sikhan kī bhikhiā khāe antakāl bhārī hoi jamalok jāīai |517|
As raw mercury, eaten, breeds corruption in the body, a piercing in every pore, a great pain borne; as one who eats garlic, sitting in the assembly in silence, gives off the stench — the fault cannot be hidden; as, sweets and drink together, the fly is swallowed, and undigested distress, a peril, is borne — so the uninitiated body, eating the Sikhs' alms, is heavy at the last, and goes to the realm of death.
ਜੈਸੇ ਮੇਘ ਬਰਖਤ ਹਰਖਤਿ ਹੈ ਕ੍ਰਿਸਾਨ ਬਿਲਖ ਬਦਨ ਲੋਧਾ ਲੋਨ ਗਰਿ ਜਾਤਿ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਪਰਫੁਲਿਤ ਹੁਇ ਸਕਲ ਬਨਾਸਪਤੀ ਸੁਕਤ ਜਵਾਸੋ ਆਕ ਮੂਲ ਮੁਰਝਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਖੇਤ ਸਰਵਰ ਪੂਰਨ ਕਿਰਖ ਜਲ ਊਚ ਥਲ ਕਾਲਰ ਨ ਜਲ ਠਹਿਰਾਤ ਹੈ ॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਪਰਵੇਸ ਗੁਰਸਿਖ ਰਿਦੈ ਸਾਕਤ ਸਕਤਿ ਮਨਿ ਸੁਨਿ ਸਕੁਚਾਤ ਹੈ ॥੫੧੮॥
jaise megh barakhat harakhat hai krisān bilakh badan lodhā lon gar jāt hai | jaise paraphulit hui sakal banāsapatī sukat javāso āk mūl murajhāt hai | jaise khet saravar pūran kirakh jal ūch thal kālar na jal ṭhahirāt hai | gur upades paraves gurasikh ridai sākat sakat man sun sakuchāt hai |518|
As the cloud rains and the farmer is glad, but the downcast salt-marsh melts away; as all the plants break into bloom, but the caper-bush and the aak's dry root wilt; as the field and pool fill, the crops with water, but on the high ground and the saline flat no water stays — so the Guru's teaching, entering the Guru's Sikh's heart; but the faithless, hearing it in his shakti-bound mind, shrinks away.
ਜੈਸੇ ਰਾਜਾ ਰਵਤ ਅਨੇਕ ਰਵਨੀ ਸਹੇਤ ਸਕਲ ਸਪੂਤੀ ਏਕ ਬਾਂਝ ਨ ਸੰਤਾਨ ਹੈ ॥ ਸੀਚਤ ਸਲਿਲ ਜੈਸੇ ਸਫਲ ਸਕਲ ਦ੍ਰੁਮ ਨਿਹਫਲ ਸੇਂਬਲ ਸਲਿਲ ਨਿਰਬਾਨ ਹੈ ॥ ਦਾਦਰ ਕਮਲ ਜੈਸੇ ਏਕ ਸਰਵਰ ਬਿਖੈ ਉਤਮ ਅਉ ਨੀਚ ਕੀਚ ਦਿਨਕਰਿ ਧਿਆਨ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਚਰਨ ਸਰਨਿ ਹੈ ਸਕਲ ਜਗੁ ਚੰਦਨ ਬਨਾਸਪਤੀ ਬਾਂਸ ਉਨਮਾਨ ਹੈ ॥੫੧੯॥
jaise rājā ravat anek ravanī sahet sakal sapūtī ek bāñjh na santān hai | sīchat salil jaise saphal sakal drum nihaphal sembal salil nirabān hai | dādar kamal jaise ek saravar bikhai utam au nīch kīch dinakar dhiān hai | taise gur charan saran hai sakal jag chandan banāsapatī bāns unamān hai |519|
As a king dallies with his many wives, and all bear sons, but one is barren, without offspring; as, watered, all the trees are fruitful, but the silk-cotton is fruitless, though watered, empty; as the frog and the lotus in one same pool, the high and the low, the mire and the sun's own meditation — so the refuge of the Guru's feet is for the whole world; the sandal and the plants and the bamboo, so let it be known.
ਜੈਸੇ ਬਛੁਰਾ ਬਿਲਲਾਤ ਮਾਤ ਮਿਲਬੇ ਕਉ ਬੰਧਨ ਕੈ ਬਸਿ ਕਛੁ ਬਸੁ ਨ ਬਸਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਬਿਗਾਰੀ ਚਾਹੈ ਭਵਨ ਗਵਨ ਕੀਓ ਪਰ ਬਸਿ ਪਰੇ ਚਿਤਵਤ ਹੀ ਬਿਹਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਬਿਰਹਨੀ ਪ੍ਰਿਅ ਸੰਗਮ ਸਨੇਹੁ ਚਾਹੇ ਲਾਜ ਕੁਲ ਅੰਕਸ ਕੈ ਦੁਰਬਲ ਗਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਚਰਨ ਸਰਨਿ ਸੁਖ ਚਾਹੈ ਸਿਖੁ ਆਗਿਆ ਬਧ ਰਹਤ ਬਿਦੇਸ ਅਕੁਲਾਤ ਹੈ ॥੫੨੦॥
jaise bachhurā bilalāt māt milabe kau bandhan kai bas kachh bas na basāt hai | jaise tau bigārī chāhai bhavan gavan kīo par bas pare chitavat hī bihāt hai | jaise birahanī pria saṅgam sanehu chāhe lāj kul aṅkas kai durabal gāt hai | taise gur charan saran sukh chāhai sikh āgiā badh rahat bides akulāt hai |520|
As the calf cries out to meet its mother, but, bound in its tether, has no power of its own; as the pressed labourer longs to go home, but, fallen under another's power, spends himself in only thinking; as the parted one longs for union with her Beloved, but, by the goad of her line's honour, her frame grows weak — so the Sikh longs for the joy of the refuge of the Guru's feet, but, bound by the command, dwells abroad and frets.
ਪਰ ਧਨ ਪਰ ਤਨ ਪਰ ਅਪਵਾਦ ਬਾਦ ਬਲਛਲ ਬੰਚ ਪਰਪੰਚ ਹੀ ਕਮਾਤ ਹੈ ॥ ਮਿਤ੍ਰ ਗੁਰ ਸ੍ਵਾਮ ਦ੍ਰੋਹ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਲੋਭ ਮੋਹ ਗੋਬਧ ਬਧੂ ਬਿਸ੍ਵਾਸ ਬੰਸ ਬਿਪ੍ਰ ਘਾਤ ਹੈ ॥ ਰੋਗ ਸੋਗ ਹੁਇ ਬਿਓਗ ਆਪਦਾ ਦਰਿਦ੍ਰ ਛਿਦ੍ਰ ਜਨਮੁ ਮਰਨ ਜਮ ਲੋਕ ਬਿਲਲਾਤ ਹੈ ॥ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਬਿਸਿਖ ਬਿਖਿਆਦੀ ਕੋਟਿ ਦੋਖੀ ਦੀਨ ਅਧਮ ਅਸੰਖ ਮਮ ਰੋਮ ਨ ਪੁਜਾਤ ਹੈ ॥੫੨੧॥
par dhan par tan par apavād bād balachhal bañch parapañch hī kamāt hai | mitr gur svām droh kām krodh lobh moh gobadh badhū bisvās bans bipr ghāt hai | rog sog hui biog āpadā daridr chhidr janam maran jam lok bilalāt hai | kritaghan bisikh bikhiādī koṭ dokhī dīn adham asaṅkh mam rom na pujāt hai |521|
Another's wealth, another's body, another's slander, dispute, deceit, trickery, cheating, the five-fold fraud he earns; treachery to friend, Guru and master, lust, anger, greed, attachment, the slaying of the cow, breaking of trust, the killing of the twice-born; disease, grief, parting, calamity, poverty, blemish, birth, death, the crying out in the realm of death. Ungrateful, arrow-tongued, poison-eater, a million faults, meek, base — countless are they, yet all these faults of mine reach not to a single pore of Your greatness.
ਬੇਸ੍ਵਾ ਕੇ ਸਿੰਗਾਰ ਬਿਬਿਚਾਰ ਕੋ ਨ ਪਾਰੁ ਪਾਈਐ ਬਿਨੁ ਭਰਤਾਰ ਕਾ ਕੀ ਨਾਰ ਕੈ ਬੁਲਾਈਐ ॥ ਬਗੁ ਸੇਤ ਜੀਵ ਘਾਤ ਕਰਿ ਖਾਤ ਕੇਤੇ ਕੋ ਮੋਨਿ ਗਹਿ ਧਿਆਨ ਧਰੇ ਜੁਗਤਿ ਨ ਪਾਈਐ ॥ ਭਾਂਡ ਕੀ ਭੰਡਾਈ ਬੁਰਵਾਈ ਨ ਕਹਤ ਆਵੈ ਅਤਿ ਹੀ ਢਿਠਾਈ ਸੁਕਚਤ ਨ ਲਜਾਈਐ ॥ ਤੈਸੇ ਪਰ ਤਨ ਧਨ ਦੂਖਨ ਤ੍ਰਿਦੋਖ ਮਮ ਅਧਮ ਅਨੇਕ ਏਕ ਰੋਮ ਨ ਪੁਜਾਈਐ ॥੫੨੨॥
besvā ke siṅgār bibichār ko na pār pāīai bin bharatār kā kī nār kai bulāīai | bag set jīv ghāt kar khāt kete ko mon gah dhiān dhare jugat na pāīai | bhāṇḍ kī bhaṇḍāī buravāī na kahat āvai at hī ḍhiṭhāī sukachat na lajāīai | taise par tan dhan dūkhan tridokh mam adham anek ek rom na pujāīai |522|
The harlot's finery and corruption have no far shore; without a husband, whose wife is she called? The white crane, killing and eating so many lives, keeps its silence and false meditation — a way that leads nowhere. The mimic's mimicry and abuse cannot be told, most brazen, shrinking not, feeling no shame — so, in meditating on another's body and wealth and fault, the threefold sin, my countless basenesses reach not to a single pore.
ਜੈਸੇ ਚੋਰ ਚਾਹੀਐ ਚੜਾਇਓ ਸੂਰੀ ਚਉਬਟਾ ਮੈ ਚੁਹਟੀ ਲਗਾਇ ਛਾਡੀਐ ਤਉ ਕਹਾਂ ਮਾਰ ਹੈ ॥ ਖੋਟ ਸਾਰੀਓ ਨਿਕਾਰਿਓ ਚਾਹੀਐ ਨਗਰ ਹੂੰ ਸੈ ਤਾ ਕੀ ਓਰ ਮੋਰ ਮੁਖ ਬੈਠੇ ਕਹਾ ਆਰ ਹੈ ॥ ਮਹਾਂ ਬਜਰ ਭਾਰੁ ਡਾਰਿਓ ਚਾਹੀਐ ਜਉ ਹਾਥੀ ਪਰ ਤਾਹਿ ਸਿਰ ਛਾਰਿ ਕੇ ਉਡਾਏ ਕਹਾਂ ਭਾਰ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਪਤਿਤ ਪਤਿ ਕੋਟਿ ਨ ਪਾਸੰਗ ਭਰਿ ਮੋਹਿ ਜਮ ਡੰਡ ਅਉ ਨਰਕ ਉਪਕਾਰ ਹੈ ॥੫੨੩॥
jaise chor chāhīai chaṛāio sūrī chaubaṭā mai chuhaṭī lagāi chhāḍīai tau kahān mār hai | khoṭ sārīo nikārio chāhīai nagar hūn sai tā kī or mor mukh baiṭhe kahā ār hai | mahān bajar bhār ḍārio chāhīai jau hāthī par tāh sir chhār ke uḍāe kahān bhār hai | taise hī patit pat koṭ na pāsaṅg bhar moh jam ḍaṇḍ au narak upakār hai |523|
As a thief who should be raised on the gallows, if let off with a pinch at the crossroad — what a small punishment! As base coin that should be driven from the city — if I turn my face to it and sit, what shame is there? As a great crushing weight that should be cast off — if it be blown from the elephant's head like dust, what weight is it? — so, against the Lord of the fallen, a million sins are no counter-weight; to me, death's rod and hell are a doing of good.
ਜਉ ਪੈ ਚੋਰੁ ਚੋਰੀ ਕੈ ਬਤਾਵੈ ਹੰਸ ਮਾਨਸਰ ਛੂਟਿ ਕੈ ਨ ਜਾਇ ਘਰਿ ਸੂਰੀ ਚਾੜਿ ਮਾਰੀਐ ॥ ਬਾਟ ਮਾਰ ਬਟਵਾਰੋ ਬਗੁ ਮੀਨ ਜਉ ਬਤਾਵੈ ਤਤਖਨ ਤਾਤਕਾਲ ਮੂੰਡ ਕਾਟਿ ਡਾਰੀਐ ॥ ਜਉ ਪੈ ਪਰ ਦਾਰਾ ਭਜਿ ਮ੍ਰਿਗਨ ਬਤਾਵੈ ਬਿਟੁ ਕਾਨ ਨਾਕ ਖੰਡ ਡੰਡ ਨਗਰ ਨਿਕਾਰੀਐ ॥ ਚੋਰੀ ਬਟਵਾਰੀ ਪਰ ਨਾਰੀ ਕੈ ਤ੍ਰਿਦੋਖ ਮਮ ਨਰਕ ਅਰਕ ਸੁਤ ਡੰਡ ਦੇਤ ਹਾਰੀਐ ॥੫੨੪॥
jau pai chor chorī kai batāvai hans mānasar chhūṭ kai na jāi ghar sūrī chāṛ mārīai | bāṭ mār baṭavāro bag mīn jau batāvai tatakhan tātakāl mūṇḍ kāṭ ḍārīai | jau pai par dārā bhaj mrigan batāvai biṭ kān nāk khaṇḍ ḍaṇḍ nagar nikārīai | chorī baṭavārī par nārī kai tridokh mam narak arak sut ḍaṇḍ det hārīai |524|
If a thief points out his theft, the swan does not leave Mansarovar for home — he is raised on the gallows and slain; if the crane points out the fish to the highwayman, that very instant his head is struck off; if one runs to another's wife and the deer betrays him, ear and nose are cut, a fine, and banishment from the city — theft, highway-robbery, another's wife, the threefold sin: mine — the son of the sun gives the rod of hell; I have lost.
ਜਾਤ ਹੈ ਜਗਤ੍ਰ ਜੈਸੇ ਤੀਰਥ ਜਾਤ੍ਰਾ ਨਮਿਤ ਮਾਝ ਹੀ ਬਸਤ ਬਗ ਮਹਿਮਾ ਨ ਜਾਨੀ ਹੈ ॥ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਗਾਸ ਭਾਸਕਰਿ ਜਗਮਗ ਜੋਤਿ ਉਲੂ ਅੰਧ ਕੰਧ ਬੁਰੀ ਕਰਨੀ ਕਮਾਨੀ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਬਸੰਤ ਸਮੈ ਸਫਲ ਬਨਾਸਪਤੀ ਨਿਹਫਲ ਸੇਂਬਲ ਬਡਾਈ ਉਰ ਆਨੀ ਹੈ ॥ ਮੋਹਿ ਗੁਰ ਸਾਗਰ ਮੈ ਚਾਖਿਓ ਨਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸੁ ਤ੍ਰਿਖਾਵੰਤ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਜੁਗਤ ਬਕਬਾਨੀ ਹੈ ॥੫੨੫॥
jāt hai jagatr jaise tīrath jātrā namit mājh hī basat bag mahimā na jānī hai | pūran pragās bhāsakar jagamag jot ulū andh kandh burī karanī kamānī hai | jaise tau basant samai saphal banāsapatī nihaphal sembal baḍāī ur ānī hai | moh gur sāgar mai chākhio nahī prem ras trikhāvant chātrik jugat bakabānī hai |525|
The world goes on pilgrimage to holy places, but the crane, dwelling in their very midst, knew not their greatness. The full light of the sun shimmers, yet the owl, blind, is a wall, earning its evil deeds. As in the spring season all the plants are fruitful, but the silk-cotton, fruitless, holds its pride in its heart — so I, in the Guru, the Ocean, have not tasted the taste of love; like the thirsty rain-bird, I keep only crying my cry.
ਜੈਸੇ ਗਜਰਾਜ ਗਾਜਿ ਮਾਰਤ ਮਨੁਖ ਸਿਰਿ ਡਾਰਤ ਹੈ ਛਾਰ ਤਾਹਿ ਕਹਤ ਅਰੋਗ ਜੀ ॥ ਸੂਆ ਜਿਉ ਪਿੰਜਰ ਮੈ ਕਹਤ ਬਨਾਇ ਬਾਤੈ ਪੇਖ ਸੁਨ ਕਹੈ ਤਾਹਿ ਰਾਜ ਗ੍ਰਿਹਿ ਜੋਗ ਜੀ ॥ ਤੈਸੇ ਸੁਖ ਸੰਪਤਿ ਮਾਇਆ ਮਦੋਨ ਪਾਪ ਕਰੈ ਤਾਹਿ ਕਹੈ ਸੁਖੀਆ ਰਮਤ ਰਸ ਭੋਗ ਜੀ ॥ ਜਤੀ ਸਤੀ ਅਉ ਸੰਤੋਖੀ ਸਾਧਨ ਕੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੈ ਉਲਟੋ ਈ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਹੈ ਅਗਿਆਨ ਲੋਗ ਜੀ ॥੫੨੬॥
jaise gajarāj gāj mārat manukh sir ḍārat hai chhār tāh kahat arog jī | sūā jiu piñjar mai kahat banāi bātai pekh sun kahai tāh rāj grih jog jī | taise sukh sampat māiā madon pāp karai tāh kahai sukhīā ramat ras bhog jī | jatī satī au santokhī sādhan kī nindā karai ulaṭo ī giān dhiān hai agiān log jī |526|
As the lordly elephant thunders and slays a man, then throws dust on his own head, and is called sound and well; as the parrot in the cage speaks its fashioned words, and, seeing and hearing, is called fit for the king's house — so one, drunk on the joy and riches of Maya, does sin, and is called happy, sporting in the taste of pleasures. The continent, the true, the contented, the holy he slanders — his knowledge and meditation are upside-down, an ignorant folk.
ਸਵੈਯਾ ॥ ਜਉ ਗਰਬੈ ਬਹੁ ਬੂੰਦ ਚਿਤੰਤਰਿ ਸਨਮੁਖ ਸਿੰਧ ਸੋਭ ਨਹੀ ਪਾਵੈ ॥ ਜਉ ਬਹੁ ਉਡੈ ਖਗ ਧਾਰਿ ਮਹਾ ਬਲ ਪੇਖ ਅਕਾਸ ਰਿਦੈ ਸੁਕਚਾਵੈ ॥ ਜਿਉ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਬਿਲੋਕਤ ਗੂਲਰ ਜੰਤ ਉਡੰਤ ਲਜਾਵੈ ॥ ਤੂੰ ਕਰਤਾ ਹਮ ਕੀਏ ਤਿਹਾਰੇ ਜੀ ਤੋ ਪਹਿ ਬੋਲਨ ਕਿਉ ਬਨਿ ਆਵੈ ॥੫੨੭॥
savaiyā | jau garabai bahu būnd chitantar sanamukh sindh sobh nahī pāvai | jau bahu uḍai khag dhār mahā bal pekh akās ridai sukachāvai | jiu brahamaṇḍ prachaṇḍ bilokat gūlar jant uḍant lajāvai | tūn karatā ham kīe tihāre jī to pah bolan kiu ban āvai |527|
If the many drops should pride themselves in their heart, before the sea they gain no glory. If the bird flew high in great strength, then, beholding the sky, its heart shrinks small. As, gazing on the vast, mighty universe, the little fig-insect that flies is ashamed — so You are the Creator, and we are made, and Yours; before You, how could I even speak?
ਤੋਸੋ ਨ ਨਾਥ ਅਨਾਥ ਨ ਮੋਸਰਿ ਤੋਸੋ ਨ ਦਾਨੀ ਨ ਮੋਸੋ ਭਿਖਾਰੀ ॥ ਮੋਸੋ ਨ ਦੀਨ ਦਯਾਲ ਨ ਤੋਸਰਿ ਮੋਸੋ ਅਗਯਾਨਿ ਨ ਤੋਸੋ ਬਿਚਾਰੀ ॥ ਮੋਸੋ ਨ ਪਤਿਤ ਨ ਪਾਵਨ ਤੋਸਰਿ ਮੋਸੋ ਬਿਕਾਰੀ ਨ ਤੋਸੋ ਉਪਕਾਰੀ ॥ ਮੇਰੇ ਹੈ ਅਵਗੁਨ ਤੂ ਗੁਨ ਸਾਗਰ ਜਾਤ ਰਸਾਤਲ ਓਟ ਤਿਹਾਰੀ ॥੫੨੮॥
toso na nāth anāth na mosar toso na dānī na moso bhikhārī | moso na dīn dayāl na tosar moso agayān na toso bichārī | moso na patit na pāvan tosar moso bikārī na toso upakārī | mere hai avagun tū gun sāgar jāt rasātal oṭ tihārī |528|
None is a Master like You, none helpless like me; none a giver like You, none a beggar like me. None merciful to the meek like You, none ignorant like me; none a sinner like me, none the purifier like You. None fallen like me, none the redeemer like You; none corrupt like me, none the doer of good like You. Mine are the faults, You the Ocean of virtue — sinking to the depths, Your support is my only refuge.
ਉਲਟਿ ਪਵਨ ਮਨ ਮੀਨ ਕੀ ਚਪਲ ਗਤਿ ਦਸਮ ਦੁਆਰ ਪਾਰ ਅਗਮ ਨਿਵਾਸ ਹੈ ॥ ਤਹ ਨ ਪਾਵਕ ਪਵਨ ਜਲ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਅਕਾਸ ਨਾਹਿ ਸਸਿ ਸੂਰ ਉਤਪਤਿ ਨ ਬਿਨਾਸ ਹੈ ॥ ਨਾਹਿ ਪਰਕਿਰਤਿ ਬਿਰਤਿ ਪਿੰਡ ਪ੍ਰਾਨ ਗਿਆਨ ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਨਾਹਿ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਨ ਪ੍ਰਗਾਸ ਹੈ ॥ ਸ੍ਵਾਮੀ ਨਾ ਸੇਵਕ ਉਨਮਾਨ ਅਨਹਦ ਪਰੈ ਨਿਰਾਲੰਬ ਸੁੰਨ ਮੈ ਨ ਬਿਸਮ ਬਿਸ੍ਵਾਸ ਹੈ ॥੫੨੯॥
ulaṭ pavan man mīn kī chapal gat dasam duār pār agam nivās hai | tah na pāvak pavan jal prithamī akās nāh sas sūr utapat na binās hai | nāh parakirat birat piṇḍ prān giān sabad surat nāh drisaṭ na pragās hai | svāmī nā sevak unamān anahad parai nirālamb sunn mai na bisam bisvās hai |529|
Steadying the breath, stilling the mind's fish-like restlessness, past the tenth gate is the unreachable dwelling. There is no fire, wind, water, earth or sky; no moon, no sun, no rising and no passing. There is no nature, no working, no body, no breath, no knowledge, no Word held in the mind, no sight and no shining. No master, no servant, past the reckoning, past the unstruck — propless, in the Void, a wondrous, marvel-filled faith.
ਜੈਸੇ ਅਹਿਨਿਸਿ ਮਦਿ ਰਹਤ ਭਾਂਜਨ ਬਿਖੈ ਜਾਨਤ ਨ ਮਰਮੁ ਕਿਧਉ ਕਵਨ ਪ੍ਰਕਾਰੀ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਬੇਲੀ ਭਰਿ ਭਰਿ ਬਾਂਟਿ ਦੀਜੀਅਤ ਸਭਾ ਪਾਵਤ ਨ ਭੇਦੁ ਕਛੁ ਬਿਧਿ ਨ ਬੀਚਾਰੀ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਦਿਨਪ੍ਰਤਿ ਮਦੁ ਬੇਚਤ ਕਲਾਲ ਬੈਠੋ ਮਹਿਮਾ ਨ ਜਾਨਈ ਦਰਬ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਸਬਦ ਕੋ ਲਿਖਿ ਪੜਿ ਗਾਵਤ ਹੈ ਬਿਰਲੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਪਦੁ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ ॥੫੩੦॥
jaise ahinis mad rahat bhāñjan bikhai jānat na maram kidhau kavan prakārī hai | jaise belī bhar bhar bāṇṭ dījīat sabhā pāvat na bhed kachh bidh na bīchārī hai | jaise dinaprat mad bechat kalāl baiṭho mahimā na jānaī darab hitakārī hai | taise gur sabad ko likh paṛ gāvat hai biralo ammrit ras pad hitakārī hai |530|
As, day and night, the wine sits in the vessel, and it knows not the secret, in what manner it works; as it is poured and shared out cup by cup, and the assembly gains not the secret, nor weighs the way; as the vintner, sitting daily, sells the wine, but knows not its greatness, only loving the coin — so one writes and reads and sings the Guru's Word; rare is he who loves the nectar-taste, the true state.
ਤਿਨੁ ਤਿਨੁ ਮੇਲਿ ਜੈਸੇ ਛਾਨਿ ਛਾਈਅਤ ਪੁਨਿ ਅਗਨਿ ਪ੍ਰਗਾਸ ਤਾਸ ਭਸਮ ਕਰਤ ਹੈ ॥ ਸਿੰਧ ਕੇ ਕਿਨਾਰੇ ਬਾਲੂ ਗ੍ਰਿਹਿ ਬਾਲਕ ਰਚਤ ਜੈਸੇ ਲਹਰਿ ਉਮਗਿ ਭਏ ਧੀਰ ਨ ਧਰਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਬਨ ਬਿਖੈ ਮਿਲਿ ਬੈਠਤ ਅਨੇਕ ਮ੍ਰਿਗ ਏਕ ਮ੍ਰਿਗਰਾਜ ਗਾਜੇ ਰਹਿਓ ਨ ਪਰਤ ਹੈ ॥ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਸਬਦੁ ਅਰੁ ਸੁਰਤਿ ਧਿਆਨ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਟੇ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰੇਮ ਸਗਲ ਰਹਤ ਹੈ ॥੫੩੧॥
tin tin mel jaise chhān chhāīat pun agan pragās tās bhasam karat hai | sindh ke kināre bālū grih bālak rachat jaise lahar umag bhae dhīr na dharat hai | jaise ban bikhai mil baiṭhat anek mrig ek mrigarāj gāje rahio na parat hai | drisaṭ sabad ar surat dhiān giān pragaṭe pūran prem sagal rahat hai |531|
As, blade of grass by blade, a thatch is woven and roofed, then a burst of fire turns it all to ash; as a child builds a sand-house by the shore of the sea, and the wave, surging, breaks it, holding no steadiness; as many deer sit gathered together in the wood, and, one lion roaring, none stays in his place — so sight, the Word, awareness, meditation and knowledge break forth, and, love made full, all else is undone.
ਚੰਦਨ ਕੀ ਬਾਰਿ ਜੈਸੇ ਦੀਜੀਅਤ ਬਬੂਰ ਦ੍ਰੂਮ ਕੰਚਨ ਸੰਪਟ ਮਧਿ ਕਾਚੁ ਗਹਿ ਰਾਖੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਹੰਸ ਪਾਸਿ ਬੈਠਿ ਬਾਇਸੁ ਗਰਬ ਕਰੈ ਮ੍ਰਿਗ ਪਤਿ ਭਵਨੁ ਮੈ ਜੰਬੁਕ ਭਲਾਖੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਗਰਧਬ ਗਜ ਪ੍ਰਤਿ ਉਪਹਾਸ ਕਰੈ ਚਕ੍ਰਵੈ ਕੋ ਚੋਰ ਡਾਂਡੇ ਦੂਧ ਮਦ ਮਾਖੀਐ ॥ ਸਾਧਨ ਦੁਰਾਇ ਕੈ ਅਸਾਧ ਅਪਰਾਧ ਕਰੈ ਉਲਟੀਐ ਚਾਲ ਕਲੀਕਾਲ ਭ੍ਰਮ ਭਾਖੀਐ ॥੫੩੨॥
chandan kī bār jaise dījīat babūr drūm kañchan sampaṭ madh kāch gah rākhīai | jaise hans pās baiṭh bāis garab karai mrig pat bhavan mai jambuk bhalākhīai | jaise garadhab gaj prat upahās karai chakravai ko chor ḍāṇḍe dūdh mad mākhīai | sādhan durāi kai asādh aparādh karai ulaṭīai chāl kalīkāl bhram bhākhīai |532|
As one fences round the sandal with the babul-thorn, or keeps glass, gripped, in a casket of gold; as the crow, sitting by the swan, gives itself airs, and the jackal, in the lion's den, cherishes hope; as the donkey mocks the elephant, the sovereign's own thief levies fines, the fly settles on milk and wine alike — so, hiding the holy, the base do their wrong; the way is turned upside-down — call it the delusion of the age of strife.
ਜੈਸੇ ਬਿਨੁ ਲੋਚਨ ਬਿਲੋਕੀਐ ਨ ਰੂਪ ਰੰਗਿ ਸ੍ਰਵਨ ਬਿਹੂਨ ਰਾਗ ਨਾਦ ਨ ਸੁਨੀਜੀਐ॥ ਜੈਸੇ ਬਿਨੁ ਜਿਹਬਾ ਨ ਉਚਰੈ ਬਚਨ ਅਰ ਨਾਸਿਕਾ ਬਿਹੂੰਨ ਬਾਸ ਬਾਸਨਾ ਨ ਲੀਜੀਐ॥ ਜੈਸੇ ਬਿਨੁ ਕਰ ਕਰਿ ਸਕੈ ਨ ਕਿਰਤ ਕ੍ਰਮ ਚਰਨ ਬਿਹੂਨ ਭਉੇਨ ਗਉਨ ਕਤ ਕੀਜੀਐ ॥ ਅਸਨ ਬਸਨ ਬਿਨੁ ਧੀਰਜੁ ਨ ਧਰੈ ਦੇਹ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਸਬਦ ਨ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸੁ ਪੀਜੀਐ ॥੫੩੩॥
jaise bin lochan bilokīai na rūp raṅg sravan bihūn rāg nād na sunījīai | jaise bin jihabā na ucharai bachan ar nāsikā bihūnn bās bāsanā na lījīai | jaise bin kar kar sakai na kirat kram charan bihūn bhaun gaun kat kījīai | asan basan bin dhīraj na dharai deh bin gur sabad na prem ras pījīai |533|
As without eyes one beholds no form and colour, and, empty of ears, hears no melody and sound; as without a tongue no word is uttered, and, empty of a nose, no scent or fragrance is taken; as without hands one cannot do the work of deeds, and, empty of feet, how could one go from place to place? As without food and clothing the body keeps no steadiness — so, without the Guru's Word, the taste of love is not drunk.
ਜੈਸੇ ਫਲ ਸੈ ਬਿਰਖ ਬਿਰਖੁ ਸੈ ਹੋਤ ਫਲ ਅਦਿਭੁਤਿ ਗਤਿ ਕਛੁ ਕਹਨੁ ਨ ਆਵੈ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਬਾਸੁ ਬਾਵਨ ਮੈ ਬਾਵਨ ਹੈ ਬਾਸੁ ਬਿਖੈ ਬਿਸਮ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੋਊ ਮਰਮੁ ਨ ਪਾਵੈ ਜੀ ॥ ਕਾਸਟਿ ਮੈ ਅਗਨਿ ਅਗਨਿ ਮੈ ਕਾਸਟਿ ਹੈ ਅਤਿ ਅਸਚਰਜ ਹੈ ਕਉਤਕ ਕਹਾਵੈ ਜੀ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਮੈ ਸਬਦੁ ਸਬਦ ਮੈ ਸਤਿਗੁਰ ਹੈ ਨਿਰਗੁਨ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਸਮਝਾਵੈ ਜੀ ॥੫੩੪॥
jaise phal sai birakh birakh sai hot phal adibhut gat kachh kahan na āvai jī | jaise bās bāvan mai bāvan hai bās bikhai bisam charitr koū maram na pāvai jī | kāsaṭ mai agan agan mai kāsaṭ hai at asacharaj hai kautak kahāvai jī | satigur mai sabad sabad mai satigur hai niragun giān dhiān samajhāvai jī |534|
As from the fruit the tree, and from the tree the fruit — a wondrous state, past all telling; as the fragrance is in the sandal and the sandal in the fragrance — in that wondrous play, none finds the secret; as the fire is in the wood and the wood in the fire — a most astonishing wonder, so it is called — so in the True Guru is the Word, and in the Word the True Guru; He makes plain the formless knowledge and meditation.
ਜੈਸੇ ਤਿਲਿ ਬਾਸੁ ਬਾਸੁ ਲੀਜੀਅਤਿ ਕੁਸਮ ਸੈ ਤਾਂ ਤੇ ਹੋਤ ਹੈ ਫੁਲੇਲ ਜਤਨ ਕੈ ਜਾਨੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਅਉਟਾਇ ਦੂਧ ਜਾਵਨ ਜਮਾਇ ਮਥਿ ਸੰਜਮ ਸਹਤਿ ਘ੍ਰਿਤਿ ਪ੍ਰਗਟ ਕੈ ਮਾਨੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਕੂਆ ਖੋਦ ਕੈ ਬਸੁਧਾ ਧਸਾਇ ਕੌਰੀ ਲਾਜੁ ਕੈ ਬਹਾਇ ਡੋਲਿ ਕਾਢਿ ਜਲੁ ਆਨੀਐ ॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਤੈਸੇ ਭਾਵਨੀ ਭਗਤਿ ਭਾਇ ਘਟਿ ਘਟਿ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਪਹਿਚਾਨੀਐ ॥੫੩੫॥
jaise til bās bās lījīat kusam sai tān te hot hai phulel jatan kai jānīai | jaise tau auṭāi dūdh jāvan jamāi math sañjam sahat ghrit pragaṭ kai mānīai | jaise kūā khod kai basudhā dhasāi kaurī lāj kai bahāi ḍol kāḍh jal ānīai | gur upades taise bhāvanī bhagat bhāi ghaṭ ghaṭ pūran braham pahichānīai |535|
As the sesame takes on the flower's fragrance, and from it, by effort, the scented oil is known; as the milk is boiled, set with starter and churned, and, with restraint, the ghee is brought forth plain; as one digs a well, sinking into the earth, and, tying the rope, lowers the pail and draws up water — so by the Guru's teaching, in loving devotion, the perfect Brahm is recognised in each and every heart.
ਜੈਸੇ ਤਉ ਸਰਿਤਾ ਜਲੁ ਕਾਸਟਹਿ ਨ ਬੋਰਤ ਕਰਤ ਚਿਤ ਲਾਜ ਅਪਨੋ ਈ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰਿਓ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਕਰਤ ਸੁਤ ਅਨਿਕ ਇਆਨਪਨ ਤਊ ਨ ਜਨਨੀ ਅਵਗੁਨ ਉਰਧਾਰਿਓ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਸਰਨ ਸੂਰ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤਗਿਆ ਰਾਖੈ ਲਖ ਅਪਰਾਧ ਕੀਏ ਮਾਰਿ ਨ ਬਿਡਾਰਿਓ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਪਰਮ ਗੁਰ ਪਾਰਸ ਪਰਸਿ ਗਤਿ ਸਿਖਨ ਕੋ ਕਿਰਤ ਕਰਮੁ ਕਛੂ ਨ ਬੀਚਾਰਿਓ ਹੈ ॥੫੩੬॥
jaise tau saritā jal kāsaṭah na borat karat chit lāj apano ī pratipārio hai | jaise tau karat sut anik iānapan taū na jananī avagun uradhārio hai | jaise tau saran sūr pūran pratagiā rākhai lakh aparādh kīe mār na biḍārio hai | taise hī param gur pāras paras gat sikhan ko kirat karam kachhū na bīchārio hai |536|
As the river-water does not sink the wood, but, as if in shame, upholds its own; as, though the son does many childish things, the mother holds no fault of his in her heart; as the brave one, keeping his vow to the full for the refugee, though he do a hundred thousand wrongs, does not slay or cast him off — so, by the touch of the supreme Guru, the touchstone, the deeds and doings of the Sikhs are held of no account.
ਜੈਸੇ ਜਲ ਧੋਏ ਬਿਨ ਅੰਬਰ ਮਲੀਨ ਹੋਤ ਬਿਨ ਤੇਲ ਮੇਲੇ ਤੈਸੇ ਕੇਸ ਹੂੰ ਭਿਆਨ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਬਿਨੁ ਮਾਂਜੇ ਦਰਪਨ ਜੋਤਿ ਹੀਨ ਹੋਤ ਬਰਖਾ ਬਿਹੂਨ ਜੈਸੇ ਖੇਤ ਮੈ ਨ ਧਾਨ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਬਿਨੁ ਦੀਪਕ ਭਵਨ ਅੰਧਕਾਰ ਹੋਤ ਲੋਣ ਘ੍ਰਿਤਿ ਬਿਨੁ ਜੈਸੇ ਭੋਜਨ ਸਮਾਨ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਬਿਨੁ ਸਾਧ ਸੰਗ੍ਤਿ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੁਖ ਮਿਟਤ ਨ ਭ੍ਰਮ ਬਿਨ ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਹੈ ॥੫੩੭॥
jaise jal dhoe bin ambar malīn hot bin tel mele taise kes hūn bhiān hai | jaise bin māñje darapan jot hīn hot barakhā bihūn jaise khet mai na dhān hai | jaise bin dīpak bhavan andhakār hot loṇ ghrit bin jaise bhojan samān hai | taise bin sādh saṅgt janam maran dukh miṭat na bhram bin gur giān hai |537|
As, unwashed by water, the garment grows soiled, and, without oil laid on, the hair grows wild; as, unpolished, the mirror is empty of light, and, without rain, there is no grain in the field; as, without a lamp, the house is dark, and, without salt and ghee, food is all the same — so, without the holy company, the pain of birth and death is not wiped out; and without the Guru's knowledge, only doubt.
ਜੈਸੇ ਮਾਂਝ ਬੈਠੇ ਬਿਨੁ ਬੋਹਿਥਾ ਨ ਪਾਰਿ ਪਰੈ ਪਾਰਸ ਪਰਸੈ ਬਿਨੁ ਧਾਤ ਨ ਕਨਿਕ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਬਿਨੁ ਗੰਗਾ ਨ ਪਾਵਨ ਆਨ ਜਲੁ ਹੈ ਨਾਰਿ ਨ ਭਤਾਰ ਬਿਨੁ ਸੁਤਨ ਅਨਿਕ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਬਿਨੁ ਬੀਜ ਬੋਏ ਨਿਪਜੈ ਨ ਧਾਨ ਧਾਰਾ ਸੀਪ ਸ੍ਵਾਂਤ ਬੂੰਦ ਬਿਨੁ ਮੁਕਤਾ ਨ ਮਾਨਿਕ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਚਰਨ ਸਰਨਿ ਗੁਰ ਭੇਟੇ ਬਿਨੁ ਜਨਮ ਮਰਨ ਮੇਟਿ ਜਨ ਨ ਜਨ ਕਹੈ ॥੫੩੮॥
jaise māñjh baiṭhe bin bohithā na pār parai pāras parasai bin dhāt na kanik hai | jaise bin gaṅgā na pāvan ān jal hai nār na bhatār bin sutan anik hai | jaise bin bīj boe nipajai na dhān dhārā sīp svānt būnd bin mukatā na mānik hai | taise hī charan saran gur bheṭe bin janam maran meṭ jan na jan kahai |538|
As, sitting in mid-stream without the ship, one crosses not, and without the touchstone's touch no metal is gold; as without the Ganga no other water is holy, and without a husband the many sons do not make a wife; as without the seed sown no grain grows, and without the swati-drop's stream in the oyster there is neither pearl nor gem — so, without meeting the refuge of the Guru's feet, birth and death are not wiped out, and the servant is not called a servant.
ਜੈਸੇ ਤਉ ਕਹੈ ਮੰਜਾਰ ਕਰਉ ਨ ਅਹਾਰ ਮਾਸ ਮੂਸਾ ਦੇਖਿ ਪਾਛੈ ਦਉਰੇ ਧੀਰ ਨ ਧਰਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਕਊਆ ਰੀਸ ਕੈ ਮਰਾਲ ਸਭਾ ਜਾਇ ਬੈਠੇ ਛਾਡਿ ਮੁਕਤਾਹਲ ਦੁਰਗੰਧ ਸਿਮਰਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਮੋਨਿ ਗਹਿ ਸਿਆਰ ਕਰਤ ਅਨੇਕ ਜਤਨ ਸੁਨਤ ਸਿਆਰ ਭਾਖਿਆ ਰਹਿਓ ਨ ਪਰਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੋ ਪਰ ਤਨ ਪਰ ਧਨ ਦੂਖਨਾ ਤ੍ਰਿਦੋਖ ਮਨ ਕਹਤ ਕੈ ਛਾਡਿਓ ਚਾਹੈ ਟੇਵ ਨ ਟਰਤ ਹੈ ॥੫੩੯॥
jaise tau kahai mañjār karau na ahār mās mūsā dekh pāchhai daure dhīr na dharat hai | jaise kaūā rīs kai marāl sabhā jāi baiṭhe chhāḍ mukatāhal duragandh simarat hai | jaise mon gah siār karat anek jatan sunat siār bhākhiā rahio na parat hai | taiso par tan par dhan dūkhanā tridokh man kahat kai chhāḍio chāhai ṭev na ṭarat hai |539|
As the cat says, 'I will not make meat my food,' yet, seeing the mouse, runs after it and holds no steadiness; as the crow, in mimicry, goes to sit in the swan-assembly, but, leaving the pearl, remembers the stench; as the jackal, taking a vow of silence, makes many efforts, but, hearing another jackal, cannot hold its cry — so, meditating on another's body, another's wealth and fault, the threefold mind says it would leave off, but its habit does not go.
ਝੋਲਨਾ॥ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਪੁਰਾਨ ਕੋਟਾਨਿ ਬਖਾਨ ਬਹੁ ਭਾਗਵਤ ਬੇਦ ਬਿਆਕਰਨ ਗੀਤਾ ॥ ਸੇਸ ਮਰਜੇਸ ਅਖਲੇਸ ਸੁਰ ਮਹੇਸ ਮੁਨਿ ਜਗਤ ਅਰੁ ਭਗਤਿ ਸੁਰ ਨਰ ਅਤੀਤਾ ॥ ਗਿਆਨ ਅਰੁ ਧਿਆਨ ਉਨਮਾਨ ਉਨਮਨ ਉਕਤਿ ਰਾਗ ਨਾਦਿ ਦਿਜ ਸੁਰਮਤਿ ਨੀਤਾ ॥ ਅਰਧ ਲਗ ਮਾਤ੍ਰ ਗੁਰ ਸਬਦ ਅਖਰ ਮੇਕ ਅਗਮ ਅਤਿ ਅਗਮ ਅਗਾਧਿ ਮੀਤਾ ॥੫੪੦॥
jholanā | simmrit purān koṭān bakhān bahu bhāgavat bed biākaran gītā | ses marajes akhales sur mahes mun jagat ar bhagat sur nar atītā | giān ar dhiān unamān unaman ukat rāg nād dij suramat nītā | aradh lag mātr gur sabad akhar mek agam at agam agādh mītā |540|
The Smritis and Puranas tell it in a million ways, the Bhagavat, the Vedas, grammar and the Gita; Shesh-Nag, the sea-churner, the Endless, the gods, Shiva, the sages, the world, the devotees, gods and men, the detached; knowledge and meditation, the state beyond mind, the reasoning of the state beyond mind, melody and sound, the twice-born, the ways of the gods, ever — but a half-letter, a vowel-mark, one letter of the Guru's Word is unreachable, most unreachable, unfathomable, my friend.
ਕਬਿਤ ॥ ਦਰਸਨੁ ਦੇਖਿਓ ਦੇਖਿਓ ਸਕਲ ਸੰਸਾਰੁ ਕਹੈ ਕਵਨ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਸਉ ਮਨ ਦਰਸਿ ਸਮਾਈਐ ॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਸੁਨਿਓ ਸੁਨਿਓ ਸਭ ਕੋਊ ਕਹੈ ਕਵਨ ਸੁਰਤਿ ਸੁਨਿ ਅਨਤ ਨ ਧਾਈਐ ॥ ਜੈ ਜੈਕਾਰ ਜਪਤ ਜਗਤ ਗੁਰ ਮੰਤ੍ਰ ਜੀਹ ਕਵਨ ਜੁਗਤਿ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਲਿਵ ਲਾਈਐ ॥ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਸੁਰਤਿ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਸਰਬੰਗ ਹੀਨ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਗੁਰ ਮੂੜ ਸਮਝਾਈਐ ॥੫੪੧॥
kabit | darasan dekhio dekhio sakal sansār kahai kavan drisaṭ sau man daras samāīai | gur upades sunio sunio sabh koū kahai kavan surat sun anat na dhāīai | jai jaikār japat jagat gur mantr jīh kavan jugat jotī jot liv lāīai | drisaṭ surat giān dhiān sarabaṅg hīn patit pāvan gur mūṛ samajhāīai |541|
The darshan is seen, is seen — the whole world says it; but with what sight is the mind merged in the darshan? The Guru's teaching is heard, is heard — everyone says it; but with what awareness, hearing, does one not run elsewhere? The world chants in triumph the Guru's mantra with the tongue; but by what art is Light joined to Light, love fixed? Empty of sight, awareness, knowledge, meditation, of the whole — the Purifier of the fallen, the Guru, instructs the fool.
ਜੈਸੇ ਖਾਂਡੁ ਖਾਂਡੁ ਕਹੈ ਮੁਖਿ ਨਹੀ ਮੀਠਾ ਹੋਇ ਜਬ ਲਗ ਜੀਭ ਸ੍ਵਾਦਿ ਖਾਂਡੁ ਨਹੀ ਖਾਈਐ ॥ ਜੈਸੇ ਰਾਤ ਅੰਧੇਰੀ ਮੈ ਦੀਪਕ ਦੀਪਕ ਕਹੈ ਤਿਮਰ ਨ ਜਾਈ ਜਬ ਲਗ ਨ ਜਰਾਈਐ ॥ ਜੈਸੇ ਗਯਾਨ ਗਯਾਨ ਕਹੈ ਗਯਾਨ ਹੂੰ ਨ ਹੋਤ ਕਛੁ ਜਬ ਲਗ ਗੁਰ ਗਯਾਨ ਅੰਤਰਿ ਨ ਪਾਈਐ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰੁ ਧਯਾਨ ਕਹੈ ਗੁਰ ਧਯਾਨ ਹੰੂ ਨ ਪਾਵਤ ਜਬ ਲਗ ਗੁਰੁ ਦਰਸ ਜਾਇ ਨ ਸਮਾਈਐ ॥੫੪੨॥
jaise khāṇḍ khāṇḍ kahai mukh nahī mīṭhā hoi jab lag jībh svād khāṇḍ nahī khāīai | jaise rāt andherī mai dīpak dīpak kahai timar na jāī jab lag na jarāīai | jaise gayān gayān kahai gayān hūn na hot kachh jab lag gur gayān antar na pāīai | taise gur dhayān kahai gur dhayān hūn na pāvat jab lag gur daras jāi na samāīai |542|
As saying 'sugar, sugar' with the mouth makes nothing sweet, so long as the tongue does not taste and eat the sugar; as, in a dark night, saying 'lamp, lamp' does not undo the gloom, so long as it is not lit; as saying 'knowledge, knowledge' brings no knowledge at all, so long as the Guru's knowledge is not gained within — so saying 'meditation on the Guru' gains not the meditation, so long as one does not go and merge in the Guru's darshan.
ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਪੁਰਾਨ ਬੇਦ ਸਾਸਤ੍ਰ ਬਿਰੰਚ ਬਿਆਸ ਨੇਿਤ ਨੇਤਿ ਨੇਤਿ ਸੁਕ ਸੇਖ ਜਸੁ ਗਾਇਓ ਹੈ ॥ ਸਿਉ ਸਨਕਾਦਿ ਨਾਰਦਾਦਿਕ ਰਿਖੀਸੁਰਾਦਿ ਸੁਰ ਨਰ ਨਾਥ ਜੋਗ ਧਿਆਨ ਮੈ ਨ ਆਇਓ ਹੈ ॥ ਗਿਰਿ ਤਰ ਤੀਰਥ ਗਵਨ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਬ੍ਰਤ ਹੋਮ ਜਗ ਭੋਗ ਨਈਬੇਦ ਕੈ ਨ ਪਾਇਓ ਹੈ ॥ ਅਸ ਵਡ ਭਾਗਿ ਮਾਇਆ ਮਧਿ ਗੁਰਸਿਖਨ ਕਉ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਗੁਰ ਰੂਪ ਹੁਇ ਦਿਖਾਇਓ ਹੈ ॥੫੪੩॥
simmrit purān bed sāsatr birañch biās net net net suk sekh jas gāio hai | siu sanakād nāradādik rikhīsurād sur nar nāth jog dhiān mai na āio hai | gir tar tīrath gavan punn dān brat hom jag bhog naībed kai na pāio hai | as vaḍ bhāg māiā madh gurasikhan kau pūran braham gur rūp hui dikhāio hai |543|
The Smritis, Puranas, Vedas, Shastras, Brahma, Vyas, saying 'not this, not this, not this,' Sukhdev and Shesh-Nag sang His fame. Shiva, the sons of Sanak, Narad and the great sages, gods, men, adepts — He came not into their yoga and meditation. By mountain, tree, pilgrimage, going, charity, gift, fast, fire-offering, sacrifice, feast and oblation He was not found — but by such great good fortune, amid Maya, to the Guru's Sikhs, the perfect Brahm has shown Himself in the form of the Guru.
ਬਾਹਰ ਕੀ ਅਗਨਿ ਬੂਝਤ ਜਲ ਸਰਿਤਾ ਕੈ ਨਾਉ ਮੈ ਜਉ ਅਗਨਿ ਲਾਗੈ ਕੈਸੇ ਕੈ ਬੁਝਾਈਐ ॥ ਬਾਹਰ ਸੈ ਭਾਗਿ ਓਟ ਲੀਜੀਅਤ ਕੋਟ ਗੜ ਗੜ ਮੈ ਜਉ ਲੂਟਿ ਲੀਜੈ ਕਹੋ ਕਤ ਜਾਈਐ ॥ ਚੋਰਨ ਕੈ ਤ੍ਰਾਸ ਜਾਇ ਸਰਨਿ ਗਹੈ ਨਰਿੰਦ ਮਾਰੈ ਮਹੀਪਤਿ ਜੀਉ ਕੈਸੇ ਕੈ ਬਚਾਈਐ ॥ ਮਾਇਆ ਡਰ ਡਰਪਤ ਹਾਰ ਗੁਰਦੁਅਰੈ ਜਾਵੈ ਤਹਾ ਜਉ ਮਾਇਆ ਬਿਆਪੈ ਕਹਾ ਠਹਰਾਈਐ ॥੫੪੪॥
bāhar kī agan būjhat jal saritā kai nāu mai jau agan lāgai kaise kai bujhāīai | bāhar sai bhāg oṭ lījīat koṭ gaṛ gaṛ mai jau lūṭ lījai kaho kat jāīai | choran kai trās jāi saran gahai narind mārai mahīpat jīu kaise kai bachāīai | māiā ḍar ḍarapat hār guraduarai jāvai tahā jau māiā biāpai kahā ṭhaharāīai |544|
The outer fire is quenched by the water of the stream — but if the fire catches the boat itself, how is it put out? One flees the outside and takes the shelter of the fort's walls — but if the plunder is within the fort, tell me, where does one go? Fearing thieves, one goes and grasps the king's refuge — but if the sovereign himself slays, how is the life saved? Fearing Maya, worn out, one goes to the Guru's door — but there, if Maya still holds sway, where is one to rest?
ਸਰਪ ਕੈ ਤ੍ਰਾਸ ਸਰਨਿ ਗਹੈ ਖਰਪਤਿ ਜਾਇ ਤਹਾ ਜਉ ਸਰਪ ਗ੍ਰਸੈ ਕਹੋ ਕੈਸੇ ਜੀਜੀਐ ॥ ਜੰਬੁਕ ਸੈ ਭਾਗਿ ਮ੍ਰਿਗਰਾਜ ਕੀ ਸਰਨਿ ਗਹੈ ਤਹਾਂ ਜਉ ਜੰਬੁਕ ਹਰੈ ਕਹੋ ਕਹਾਂ ਕੀਜੀਐ ॥ ਦਾਰਿਦ੍ਰ ਕੈ ਚਾਂਪੈ ਜਾਇ ਸਰਨਿ ਸਮੇਰ ਸਿੰਧ ਤਹਾਂ ਜਉ ਦਾਰਿਦ੍ਰ ਦਹੈ ਕਾਹਿ ਦੋਸੁ ਦੀਜੀਐ ॥ ਕਰਮ ਭਰਮ ਕੈ ਸਰਨਿ ਗੁਰਦੇਵ ਗਹੈ ਤਹਾਂ ਨ ਮਿਟੈ ਕਰਮੁ ਕਉਨ ਓਟ ਲੀਜੀਐ ॥੫੪੫॥
sarap kai trās saran gahai kharapat jāi tahā jau sarap grasai kaho kaise jījīai | jambuk sai bhāg mrigarāj kī saran gahai tahān jau jambuk harai kaho kahān kījīai | dāridr kai chāmpai jāi saran samer sindh tahān jau dāridr dahai kāh dos dījīai | karam bharam kai saran guradev gahai tahān na miṭai karam kaun oṭ lījīai |545|
Fearing the snake, one goes and grasps the mountain's refuge — but if the snake seizes one there, how, tell me, is one to live? Fleeing the jackal, one grasps the lion's refuge — but if the jackal robs one there, tell me, what is to be done? Pressed by poverty, one goes to the refuge of Sumeru and the sea — but if poverty burns one there, whom is one to blame? Fleeing the doubt of one's deeds, one grasps the divine Guru's refuge — if the deed is not wiped out there, whose shelter is one to take?
ਜੈਸੇ ਤੋ ਸਕਲ ਨਿਧਿ ਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਬਿਖੈ ਹੰਸ ਮਰਜੀਵਾ ਨਿਹਚੈ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ਪਾਵਈ ॥ ਜੈਸੇ ਪਰਬਤਿ ਹੀਰਾ ਮਾਨਿਕ ਪਾਰਸਿ ਸਿਧ ਖਨਵਾਰਾ ਖਨਿ ਜਗਿ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵਈ ॥ ਜੈਸੇ ਬਨ ਬਿਖੈ ਮਲਿਆਗਰ ਸੌਧਾ ਕਪੂਰ ਸੋਧ ਕੈ ਸੁਬਾਸੀ ਸੁਬਾਸ ਬਿਹਸਾਵਈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰਬਾਨੀ ਬਿਖੈ ਸਕਲ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋਈ ਜੋਈ ਖੋਜੈ ਸੋਈ ਸੋਈ ਨਿਪਜਾਵਈ ॥੫੪੬॥
jaise to sakal nidh pūran samundr bikhai hans marajīvā nihachai prasād pāvaī | jaise parabat hīrā mānik pāras sidh khanavārā khan jag vikhe pragaṭāvaī | jaise ban bikhai maliāgar saudhā kapūr sodh kai subāsī subās bihasāvaī | taise gurabānī bikhai sakal padārath hai joī joī khojai soī soī nipajāvaī |546|
As in the sea, full of every treasure, the swan, the diver, surely wins its grace; as in the mountain the diamond, the ruby, the touchstone — the digger, digging, brings them plain into the world; as in the wood the sandal, the aloe, the camphor — the perfumer, refining, gladdens with fragrance — so in the Guru's Word are all precious things; whatever one seeks, that very thing it brings forth.
ਪਰ ਤ੍ਰਿਆ ਦੀਰਘ ਸਮਾਨਿ ਲਘੁ ਜਾਵਦੇਕ ਜਨਨੀ ਭਗਨੀ ਸੁਤਾ ਰੂਪ ਕੈ ਨਿਹਾਰੀਐ ॥ ਪਰ ਦਰਬਾਸਹਿ ਗਊ ਮਾਸ ਤੁਲਿ ਜਾਨਿ ਰਿਦੈ ਕੀਜੈ ਨ ਸਪਰਸੁ ਅਪਰਸ ਸਿਧਾਰੀਐ ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਜੋਤਿ ਓਤਿ ਪੋਤਿ ਅਵਗੁਨੁ ਗੁਨ ਕਾਹੂ ਕੋ ਨ ਬੀਚਾਰੀਐ ॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਮਨ ਧਾਵਤ ਬਰਜਿ ਪਰ ਧਨ ਪਰ ਤਨ ਪਰ ਦੂਖਨਾ ਨਿਵਾਰੀਐ ॥੫੪੭॥
par triā dīragh samān lagh jāvadek jananī bhaganī sutā rūp kai nihārīai | par darabāsah gaū mās tul jān ridai kījai na saparas aparas sidhārīai | ghaṭ ghaṭ pūran braham jot ot pot avagun gun kāhū ko na bīchārīai | gur upades man dhāvat baraj par dhan par tan par dūkhanā nivārīai |547|
See another's wife — tall or short, whoever she be — in the form of mother, sister, daughter. Know another's wealth as the flesh of the cow; touch it not in your heart, but go untouched, apart. In each and every heart the perfect Brahm's Light, warp and weft — weigh no one's fault or virtue. By the Guru's teaching, restrain the running mind, and put away the wronging of another's wealth, another's body, another.
ਜੈਸੇ ਪ੍ਰਾਤ ਸਮੈ ਖਗ ਜਾਤ ਉਡਿ ਬਿਰਖ ਸੈ ਬਹੁਰਿ ਆਇ ਬੈਠਤ ਬਿਰਖ ਹੀ ਮੈ ਆਇ ਕੈ ॥ ਚੀਟੀ ਚੀਟਾ ਬਿਲ ਸੈ ਨਿਕਸਿ ਧਰ ਗਵਨ ਕੈ ਬਹੁਰਿਓ ਪੈਸਤ ਜੈਸੇ ਬਿਲ ਹੀ ਮੈ ਜਾਇ ਕੈ ॥ ਲਰ ਕੈ ਲਰਿਕਾ ਰੂਠ ਜਾਤ ਤਾਤ ਮਾਤ ਸਨ ਭੂਖ ਲਾਗੈ ਤਿਆਗੈ ਹਠ ਆਵੈ ਪਛੁਤਾਇ ਕੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗ੍ਰਿਹ ਤਿਆਗਿ ਭਾਗਿ ਜਾਤ ਉਦਾਸ ਬਾਸ ਆਸਰੋ ਤਕਤ ਪੁਨਿ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਕੋ ਧਾਇ ਕੈ ॥੫੪੮॥
jaise prāt samai khag jāt uḍ birakh sai bahur āi baiṭhat birakh hī mai āi kai | chīṭī chīṭā bil sai nikas dhar gavan kai bahurio paisat jaise bil hī mai jāi kai | lar kai larikā rūṭh jāt tāt māt san bhūkh lāgai tiāgai haṭh āvai pachhutāi kai | taise grih tiāg bhāg jāt udās bās āsaro takat pun grihasat ko dhāi kai |548|
As at dawn the bird flies off from the tree, then comes again and sits in that same tree; as the ant and the beetle come out of their hole, go over the earth, then go again into that same hole; as the child, quarrelling, sulks away from mother and father, then, hunger striking, drops his stubbornness and comes back, repenting — so one who forsakes the household and flees to dwell detached, seeking a support, comes running back again to the household.