ਜੋਈ ਪ੍ਰਭੁ ਭਾਵੈ ਤਾਹਿ ਸੋਵਤ ਜਗਾਵੈ ਜਾਈ ਜਾਗਤ ਬਿਹਾਵੈ ਜਾਹਿ ਤਾਹਿ ਨ ਬੁਲਾਵਈ ॥ ਜੋਈ ਪ੍ਰਭੁ ਭਾਵੈ ਤਾਹਿ ਮਾਨਨਿ ਮਨਾਵੈ ਧਾਇ ਸੇਵਕ ਸ੍ਵਰੂਪ ਸੇਵਾ ਕਰਤ ਨ ਭਾਵਈ ॥ ਜੋਈ ਪ੍ਰਭੁ ਭਾਵੈ ਤਾਹਿ ਰੀਝ ਕੈ ਰੀਝਾਵੈ ਆਪਾ ਕਾਛਿ ਕਾਛਿ ਆਵੈ ਤਾਹਿ ਪਗ ਨ ਲਗਾਵਈ ॥ ਜੋਈ ਪ੍ਰਭੁ ਭਾਵੈ ਤਾਹਿ ਸਬੈ ਬਨਿ ਆਵੈ ਤਾ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਅਪਾਰ ਨ ਕਹਤ ਬਨਿ ਆਵਈ ॥੫੯੪॥
joī prabh bhāvai tāh sovat jagāvai jāī jāgat bihāvai jāh tāh na bulāvaī | joī prabh bhāvai tāh mānan manāvai dhāi sevak svarūp sevā karat na bhāvaī | joī prabh bhāvai tāh rījh kai rījhāvai āpā kāchh kāchh āvai tāh pag na lagāvaī | joī prabh bhāvai tāh sabai ban āvai tā kī mahimā apār na kahat ban āvaī |594|
Whom the Lord favours, him He wakes from his sleeping; another passes his life awake, and Him He never calls. Whom the Lord favours, He runs to coax out of his sulking; another, in a servant's form, does service — and it does not please. Whom the Lord favours, He delights, and delights in; another comes decked and adorned, and is not let touch His feet. Whom the Lord favours, for him everything comes right — his glory is boundless; the telling of it cannot be done.
ਜੈਸੇ ਤਉ ਸਮੁੰਦ ਬਿਖੈ ਬੋਹਥੋ ਬਹਾਇ ਦੀਜੈ ਕੀਜੈ ਨ ਭਰੋਸੋ ਜਉ ਲਉ ਪਹੁੰਚੈ ਨ ਪਾਰ ਕੌ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਕ੍ਰਿਸਾਨ ਖੇਤ ਹੇਤੁ ਕਰਿ ਜੋਤੈ ਬੋਵੈ ਮਾਨਤ ਕੁਸਲ ਆਨਿ ਪੈਠੇ ਗ੍ਰਿਹ ਦ੍ਵਾਰ ਕੌ ॥ ਜੈਸੇ ਪਿਰ ਸੰਗਮ ਕੈ ਹੋਤ ਗਰ ਹਾਰ ਨਾਰਿ ਕਰਤ ਹੈ ਪ੍ਰੀਤ ਪੇਖਿ ਸੁਤ ਕੇ ਲਿਲਾਰ ਕੌ ॥ ਤੈਸੇ ਉਸਤਤਿ ਨਿੰਦਾ ਕਰੀਐ ਨ ਕਾਹੂ ਕੇਰੀ ਜਾਨੀਐ ਧੌ ਕੈਸੋ ਦਿਨ ਆਵੈ ਅੰਤ ਕਾਰ ਕੌ ॥੫੯੫॥
jaise tau samund bikhai bohatho bahāi dījai kījai na bharoso jau lau pahuñchai na pār kau | jaise tau krisān khet het kar jotai bovai mānat kusal ān paiṭhe grih dvār kau | jaise pir saṅgam kai hot gar hār nār karat hai prīt pekh sut ke lilār kau | taise usatat nindā karīai na kāhū kerī jānīai dhau kaiso din āvai ant kār kau |595|
As a ship is set afloat upon the sea, and no trust is placed in it until it reaches the far shore; as the farmer ploughs and sows his field with love, and counts the blessing only when the grain comes in at his door; as the wife is a garland on her husband's neck at union, and her love is made sure when she looks on the forehead of a son — so speak neither praise nor slander of anyone: who can tell what kind of day shall come at the very end?
ਜੈਸੇ ਚੂਨੋ ਖਾਂਡ ਸ੍ਵੇਤ ਏਕ ਸੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਤ ਪਾਈਐ ਤਉ ਸ੍ਵਾਦ ਰਸ ਰਸਨਾ ਕੈ ਚਾਖੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਪੀਤ ਬਰਨ ਹੀ ਹੇਮ ਅਰੁ ਪੀਤਰ ਹੁਇ ਜਾਨੀਐ ਮਹਤ ਪਾਰਖਦ ਅਗ੍ਰ ਰਾਖੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਕਊਆ ਕੋਕਿਲਾ ਹੈ ਦੋਨੋ ਖਗ ਸਿਆਮ ਤਨ ਬੂਝੀਐ ਅਸੁਭ ਸੁਭ ਸਬਦ ਸੁ ਭਾਖੀਐ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਅਸਾਧ ਸਾਧ ਚਿਹਨ ਕੈ ਸਮਾਨ ਹੋਤ ਕਰਨੀ ਕਰਤੂਤ ਲਗ ਲਛਨ ਕੈ ਲਾਖੀਐ ॥੫੯੬॥
jaise chūno khāṇḍ svet ek se dikhāī det pāīai tau svād ras rasanā kai chākhīai | jaise pīt baran hī hem ar pītar hui jānīai mahat pārakhad agr rākhīai | jaise kaūā kokilā hai dono khag siām tan būjhīai asubh subh sabad su bhākhīai | taise hī asādh sādh chihan kai samān hot karanī karatūt lag lachhan kai lākhīai |596|
As flour and sugar show one same white, and the savour is found when the tongue tastes them; as gold and brass are both of them yellow, and are told apart when set before the great assayer; as crow and koel are both black-bodied birds, and are known when they speak — the harsh cry and the sweet — so the false and the true saint are alike in their dress: know them by the sure marks of their deeds and their doings.
ਜੈਸੇ ਕਰਪੂਰ ਲੋਨ ਏਕ ਸੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਤ ਕੇਸਰ ਕਸੁੰਭ ਸਮਸਰ ਅਰੁਨਾਈ ਕੈ ॥ ਰੂਪੋ ਕਾਂਸੀ ਦੋਨੋ ਜੈਸੇ ਉਜਲ ਬਰਨ ਹੋਤ ਕਾਜਰ ਔ ਚੋਆ ਹੈ ਸਮਾਨ ਸਿਆਮਤਾਈ ਕੈ ॥ ਇੰਦਰਾਇਨ ਫਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲ ਪੀਤ ਸਮ ਹੀਰਾ ਅਉ ਫਟਕ ਸਮ ਰੂਪ ਹੈ ਦਿਖਾਈ ਕੈ ॥ ਤੈਸੇ ਖਲ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਮੈਂ ਅਸਾਧ ਸਾਧ ਸਮ ਦੇਹ ਬੂਝਤ ਬਿਬੇਕੀ ਜਲ ਜੁਗਤਿ ਸਮਾਈ ਕੈ ॥੫੯੭॥
jaise karapūr lon ek se dikhāī det kesar kasumbh samasar arunāī kai | rūpo kānsī dono jaise ujal baran hot kājar au choā hai samān siāmatāī kai | indarāin phal ammrit phal pīt sam hīrā au phaṭak sam rūp hai dikhāī kai | taise khal drisaṭ main asādh sādh sam deh būjhat bibekī jal jugat samāī kai |597|
Camphor and salt show one and the same; saffron and safflower are equals in redness. Silver and bell-metal are both of bright colour; lampblack and dark perfume are alike in blackness. The bitter colocynth and the fruit of nectar are one same yellow; diamond and crystal show a single form. So, in the fool's eye, the sham and the saint are one body; but the discerning one knows them — entering in, as the swan parts milk from water.
ਕਾਲਰ ਮੈਂ ਬੋਏ ਬੀਜ ਉਪਜੈ ਨ ਪਾਨ ਧਾਨ ਖੇਤ ਮੈਂ ਡਾਰੇ ਸੁ ਤਾਂ ਤੇ ਅਧਿਕ ਅਨਾਜ ਹੈ ॥ ਕਾਲਰ ਸੈ ਕਰਤ ਸਬਾਰ ਜਮ ਸਾ ਊਸੁ ਤਉ ਪਾਵਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤਪ ਤੇਜ ਉਪਰਾਜ ਹੈ ॥ ਜਸਤ ਸੰਯੁਕਤ ਹੁਇ ਮਿਲਤ ਹੈ ਸੀਤ ਜਲ ਅਚਵਤ ਸਾਂਤਿ ਸੁਖ ਤ੍ਰਿਖਾ ਭ੍ਰਮ ਭਾਜ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਆਤਮਾ ਅਚੇਤ ਸੰਗਤ ਸੁਭਾਵ ਹੇਤ ਸਕਤਿ ਸਕਿਤ ਗਤਿ ਸਿਵ ਸਿਵ ਸਾਜ ਹੈ ॥੫੯੮॥
kālar main boe bīj upajai na pān dhān khet main ḍāre su tān te adhik anāj hai | kālar sai karat sabār jam sā ūs tau pāvak prasaṅg tap tej uparāj hai | jasat sanyukat hui milat hai sīt jal achavat sānt sukh trikhā bhram bhāj hai | taise ātamā achet saṅgat subhāv het sakat sakit gat siv siv sāj hai |598|
Seed sown in the salt-marsh brings forth nothing; cast into a watered field, from it comes grain in plenty. Yet from that same marsh saltpetre is worked, which, meeting fire, breaks out in heat and flash; and, joined another way, it meets the cool water — and drinking it, peace and ease come, and thirst and fever flee. So is the unwaked soul made by the nature of its company: with the world's fire it flares as fire; with the holy it is fashioned holy.
ਕੇਹਰਿ ਅਹਾਰ ਮਾਸ ਸੁਰਹੀ ਅਧਾਰ ਘਾਸ ਮਧੁਪ ਕਮਲ ਬਾਸ ਲੇਤ ਸੁਖ ਮਾਨਹੀ ॥ ਮੀਨਹਿ ਨਿਵਾਸ ਨੀਰ ਬਾਲਕ ਅਧਾਰ ਖੀਰ ਸਰਪਹ ਸਖਾ ਸਮੀਰ ਜੀਵਨ ਕੈ ਜਾਨਹੀ ॥ ਚੰਦਹਿ ਚਾਹੈ ਚਕੋਰ ਘਨਹਰ ਘਟਾ ਮੋਰ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਬੂੰਦਨ ਸ੍ਵਾਂਤਿ ਧਰਤ ਧਿਆਨ ਹੀ ॥ ਪੰਡਿਤ ਬੇਦ ਬੀਚਾਰਿ ਲੋਕਨ ਮੈ ਲੋਕਾਚਾਰ ਮਾਇਆ ਮੋਹ ਮੈ ਸੰਸਾਰ ਗਿਆਨਿ ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਹੀ ॥੫੯੯॥
kehar ahār mās surahī adhār ghās madhup kamal bās let sukh mānahī | mīnah nivās nīr bālak adhār khīr sarapah sakhā samīr jīvan kai jānahī | chandah chāhai chakor ghanahar ghaṭā mor chātrik būndan svānt dharat dhiān hī | paṇḍit bed bīchār lokan mai lokāchār māiā moh mai sansār giān gur giān hī |599|
The lion's food is flesh; the cow's support is grass; the bee takes the scent of the lotus and counts it joy. The fish's dwelling is the water; the child's support is milk; the serpent knows the wind as the friend of its life. The chakor desires the moon; the peacock, the massed clouds; the rain-bird holds its whole meditation on the swati drop. The pandit's is the pondering of Vedas, the folk's the way of the world, the world's the love of Maya — and the wise one's, the Guru's knowledge.
ਜੈਸੇ ਪੀਤ ਸ੍ਵੇਤ ਸਿਆਮ ਅਰੁਨ ਵਰਨ ਰੂਪ ਅਗ੍ਰਭਾਗਿ ਰਾਖੈ ਆਂਧਰੋ ਨ ਕਛੂ ਦੇਖ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਰਾਗ ਰਾਗਨੀ ਅਉ ਨਾਦ ਬਾਦ ਆਨ ਗੁਨ ਗਾਵਤ ਬਜਾਵਤ ਨ ਬਹਰੋ ਪਰੇਖ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਰਸ ਭੋਗ ਬਹੁ ਬਿੰਜਨ ਪਰੋਸੈ ਆਗੈ ਬ੍ਰਿਥਾਵੰਤ ਜੰਤ ਨਾਹਿ ਰੁਚਿਤ ਬਿਸੇਖ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਦਰਸ ਬਚਨ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇਮ ਨਿਧਿ ਮਹਿਮਾ ਨ ਜਾਨੀ ਮੋਹਿ ਅਧਮ ਅਭੇਖ ਹੈ ॥੬੦੦॥
jaise pīt svet siām arun varan rūp agrabhāg rākhai āndharo na kachhū dekh hai | jaise rāg rāganī au nād bād ān gun gāvat bajāvat na baharo parekh hai | jaise ras bhog bahu biñjan parosai āgai brithāvant jant nāh ruchit bisekh hai | taise gur daras bachan prem nem nidh mahimā na jānī moh adham abhekh hai |600|
As yellow and white, black and red — set the colours before the blind man, and he sees nothing at all; as raga and ragini, melody and music and every art — sing them, play them, and the deaf man perceives no note; as savours and dishes of many kinds are served before him — the sick man finds no special relish in them — so the Guru's darshan and word, the treasure of love's vow: its greatness I never knew, being the base one, empty of love's garb.
ਕਵਨ ਭਕਤਿ ਕਰਿ ਭਕਤਿ ਵਛਲ ਭਏ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਭਏ ਕਉਨ ਪਤਿਤਾਈ ਕੈ॥ ਦੀਨ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਭਏ ਸੁ ਕਉਨ ਦੀਨਤਾ ਕੈ ਗਰਬ ਪ੍ਰਹਾਰੀ ਭਏ ਕਵਨ ਬਡਾਈ ਕੈ ॥ ਕਵਨ ਸੇਵਾ ਕੈ ਨਾਥ ਸੇਵਕ ਸਹਾਈ ਭਏ ਅਸੁਰ ਸੰਘਾਰਣ ਹੈ ਕਉਨ ਅਸੁਰਾਈ ਕੈ ॥ ਭਗਤਿ ਜੁਗਤਿ ਅਘ ਦੀਨਤਾ ਗਰਬ ਸੇਵਾ ਜਾਨਉ ਨ ਬਿਰਦ ਮਿਲਉ ਕਵਨ ਕਮਾਈ ਕੈ ॥੬੦੧॥
kavan bhakat kar bhakat vachhal bhae patit pāvan bhae kaun patitāī kai | dīn dukh bhañjan bhae su kaun dīnatā kai garab prahārī bhae kavan baḍāī kai | kavan sevā kai nāth sevak sahāī bhae asur saṅghāraṇ hai kaun asurāī kai | bhagat jugat agh dīnatā garab sevā jānau na birad milau kavan kamāī kai |601|
By what devotion of ours did You become the Lover of devotion? By what depth of our falling, the Purifier of the fallen? By what meekness did You become the Breaker of the meek one's grief? By what greatness of ours, the Striker-down of pride? By what service, O Master, the Helper of Your servants? What demon-work made You the Slayer of demons? Devotion's way, my sins, meekness, pride, service — I know none of them: by what earning shall I come to meet Your nature?
ਕਉਨ ਗੁਨ ਗਾਇ ਕੈ ਰੀਝਾਈਐ ਗੁਨ ਨਿਧਾਨ ਕਵਨ ਮੋਹਨ ਜਗ ਮੋਹਨ ਬਿਮੋਹੀਐ ॥ ਕਉਨ ਸੁਖ ਦੈ ਕੈ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਸਰਣ ਗਹੌਂ ਭੂਖਨ ਕਵਨ ਚਿੰਤਾਮਣਿ ਮਨ ਮੋਹੀਐ ॥ ਕੋਟਿ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਕੇ ਨਾਯਕ ਕੀ ਨਾਯਕਾ ਹੁਇ ਕੈਸੇ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਕਉਨ ਉਕਤਿ ਕੈ ਬੋਹੀਐ ॥ ਤਨੁ ਮਨੁ ਧਨੁ ਹੈ ਸਰਬਸੁ ਬਿਸ੍ਵ ਜਾਂ ਕੈ ਬਸਿ ਕੈਸੇ ਬਸਿ ਆਵੈ ਜਾਂ ਕੀ ਸੋਭਾ ਲਗਿ ਸੋਹੀਐ ॥੬੦੨॥
kaun gun gāi kai rījhāīai gun nidhān kavan mohan jag mohan bimohīai | kaun sukh dai kai sukh sāgar saraṇ gahaun bhūkhan kavan chintāmaṇ man mohīai | koṭ brahamāṇḍ ke nāyak kī nāyakā hui kaise antarajāmī kaun ukat kai bohīai | tan man dhan hai sarabas bisv jān kai bas kaise bas āvai jān kī sobhā lag sohīai |602|
Singing what virtue shall I please the Treasure of virtues? With what charm shall the Charmer of the world be charmed? Giving what comfort shall I grasp the refuge of the Ocean of comfort? With what jewel is the mind of the Wish-jewel won? To be made the beloved of the Hero of a million universes — He knows every heart; with what plea shall I please Him? Body, mind, wealth, the whole universe is in His power; how shall He come into mine? — let me but shine by clinging to His glory.
ਜੈਸੇ ਜਲ ਮਿਲਿ ਦ੍ਰੁਮ ਸਫਲ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਚੰਦਨ ਮਿਲਤ ਸਭ ਚੰਦਨ ਸੁਬਾਸ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਮਿਲਿ ਪਾਵਕ ਢਰਤ ਪੁਨ ਸੋਈ ਧਾਤ ਪਾਰਸ ਪਰਸਿ ਰੂਪ ਕੰਚਨ ਪ੍ਰਕਾਸ ਹੈ ॥ ਅਵਰ ਨਖਤ੍ਰ ਬਰਖਤ ਜਲ ਜਲ ਮਈ ਸ੍ਵਾਂਤਿ ਬੂੰਦ ਸਿੰਧ ਮਿਲ ਮੁਕਤਾ ਬਿਗਾਸ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਪਰਵਿਰਤਿ ਅਉ ਨਿਵਿਰਤ ਜੋ ਸ੍ਵਭਾਵ ਦੋਊ ਗੁਰ ਮਿਲ ਸੰਸਾਰੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਅਭਿਆਸੁ ਹੈ ॥੬੦੩॥
jaise jal mil drum saphal nānā prakār chandan milat sabh chandan subās hai | jaise mil pāvak ḍharat pun soī dhāt pāras paras rūp kañchan prakās hai | avar nakhatr barakhat jal jal maī svānt būnd sindh mil mukatā bigās hai | taise paravirat au nivirat jo svabhāv doū gur mil sansārī niraṅkārī abhiās hai |603|
As trees, meeting water, bear fruit of many kinds, and, meeting the sandal, are all made sandal-fragrant; as metal melted in fire pours out the same metal, and, touching the paras, its form breaks into gold; as under every other star the rain is only water, and the swati drop, meeting the sea, opens as a pearl — so the two natures, the worldly and the renouncing: meeting the Guru, the householder's own practice becomes the Formless One's.
ਜੈਸੇ ਬਿਬਿਧਿ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਤ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਰਿ ਭੇਟਤ ਭਤਾਰ ਉਰ ਹਾਰ ਨ ਸੁਹਾਤ ਹੈ ॥ ਬਾਲਕ ਅਚੇਤ ਜੈਸੇ ਕਰਤ ਅਨੇਕ ਲੀਲਾ ਸੁਰਤ ਸਮਾਰ ਬਾਲ ਬੁਧਿ ਬਿਸਰਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸੰਗਮ ਸੁਜਸ ਨਾਇਕਾ ਬਖਾਨੈ ਸੁਨਿ ਸੁਨਿ ਸਜਨੀ ਸਕਲ ਬਿਗਸਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਖਟ ਕਰਮ ਧਰਮ ਸ੍ਰਮ ਗਿਆਨ ਕਾਜ ਗਿਆਨ ਭਾਨ ਉਦੈ ਉਡ ਕਰਮ ਉੇਡਾਤ ਹੈ ॥੬੦੪॥
jaise bibidh prakār karat siṅgār nār bheṭat bhatār ur hār na suhāt hai | bālak achet jaise karat anek līlā surat samār bāl budh bisarāt hai | jaise priyā saṅgam sujas nāikā bakhānai sun sun sajanī sakal bigasāt hai | taise khaṭ karam dharam sram giān kāj giān bhān udai uḍ karam uḍāt hai |604|
As the wife adorns herself in ways of many kinds, and, meeting her husband, even the necklace on her breast is in the way; as the heedless child plays its countless games, and, awareness coming, the child-mind is forgotten; as the bride tells the fair fame of union with her Beloved, and, hearing it and hearing it, all her friends blossom — so the six rites, the toils of duty, are works for knowledge's sake: when knowledge's sun has risen, the works fly up and are gone.
ਜੈਸੇ ਸਿਮਰ ਸਿਮਰ ਪ੍ਰਿਆ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਬਿਸਮ ਹੋਇ ਸੋਭਾ ਦੇਤ ਮੋਨ ਗਹੇ ਮਨ ਮੁਸਕਾਤ ਹੈ ॥ ਪੂਰਨ ਅਧਾਨ ਪਰਸੂਤ ਸਮੈ ਰੋਦਤ ਹੈ ਗੁਰਜਨ ਮੁਦਤ ਹੁਇ ਤਾਹੀ ਲਪਟਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਮਾਨਵਤੀ ਮਾਨ ਤਿਆਗਿ ਕੈ ਅਮਾਨ ਹੋਇ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਪਾਇ ਚੁਪ ਹੁਲਸਾਤ ਗਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰਮੁਖ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸ ਜਾਸ ਬੋਲਤ ਬੈਰਾਗ ਮੋਨ ਗਹੈ ਬਹੁ ਸੁਹਾਤ ਹੈ ॥੬੦੫॥
jaise simar simar priā prem ras bisam hoi sobhā det mon gahe man musakāt hai | pūran adhān parasūt samai rodat hai gurajan mudat hui tāhī lapaṭāt hai | jaise mānavatī mān tiāg kai amān hoi prem ras pāi chup hulasāt gāt hai | taise guramukh prem bhagat prakās jās bolat bairāg mon gahai bahu suhāt hai |605|
As, remembering and remembering the Beloved, lost in love's savour, she graces the house holding silence, her heart smiling; as, her term grown full, she cries out at the birth-hour, and the elders, rejoicing, cling to the newborn; as the proud one lays down her pride and is prideless, and, finding love's savour, her frame thrills, hushed — so is the Gurmukh in whom love's devotion shines: speaking his longing, or holding silence, he is altogether fair.
ਜੈਸੇ ਅੰਧਕਾਰ ਬਿਖੈ ਦਿਪਤ ਦੀਪਕ ਦੇਖਿ ਅਨਿਕ ਪਤੰਗ ਓਤਿ ਪੋਤਿ ਹੁਇ ਗੁੰਜਾਰ ਹੀ ॥ ਜੈਸੇ ਮਿਸਟਾਨ ਪਾਨ ਜਾਨ ਕਾਨ ਭਾਂਜਨ ਮੈਂ ਰਾਖਤ ਹੀ ਚੀਟੀ ਲੋਭ ਲੁਭਤ ਅਪਾਰ ਹੀ ॥ ਜੈਸੇ ਮ੍ਰਿਦ ਸੌਰਭ ਕਮਲ ਓਰ ਧਾਇ ਜਾਇ ਮਧੁਪ ਸਮੂਹ ਸੁਭ ਸਬਦ ਉਚਾਰਹੀ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਨਿਧਾਨ ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਪਰਵਾਨ ਜਾ ਮੈ ਸਗਲ ਸੰਸਾਰ ਤਾ ਚਰਨ ਨਮਸਕਾਰ ਹੀ ॥੬੦੬॥
jaise andhakār bikhai dipat dīpak dekh anik pataṅg ot pot hui guñjār hī | jaise misaṭān pān jān kān bhāñjan main rākhat hī chīṭī lobh lubhat apār hī | jaise mrid saurabh kamal or dhāi jāi madhup samūh subh sabad uchārahī | taise hī nidhān gur giān paravān jā mai sagal sansār tā charan namasakār hī |606|
As, seeing the lamp alight in the darkness, countless moths hum about it, woven through and through; as, sweets and drink being kept in a covered vessel, the ants swarm to it in boundless craving; as toward the soft fragrance of the lotus the swarms of bees come flying, sounding their fair note — so to him in whom the treasure of the Guru's knowledge is proven true, the whole world bows down at his feet.
ਰੂਪ ਕੇ ਜੋ ਰੀਝੈ ਰੂਪਵੰਤ ਹੀ ਰਿਝਾਇ ਲੇਹਿ ਬਲ ਕੈ ਜੁ ਮਿਲੈ ਬਲਵੰਤ ਗਹਿ ਰਾਖਹੀ ॥ ਦਰਬ ਕੈ ਜੋ ਪਾਈਐ ਦਰਬੇਸ੍ਵਰ ਲੇ ਜਾਹਿ ਤਾਹਿ ਕਬਿਤਾ ਕੈ ਪਾਈਐ ਕਬੀਸ੍ਵਰ ਅਭਿਲਾਖਹੀ ॥ ਜੋਗ ਕੈ ਜੋ ਪਾਈਐ ਜੋਗੀ ਜਟਾ ਮੈ ਦੁਰਾਇ ਰਾਖੈ ਭੋਗ ਕੈ ਜੋ ਪਾਈਐ ਭੋਗੀ ਭੋਗ ਰਸ ਚਾਖਹੀ ॥ ਨਿਗ੍ਰਹ ਜਤਨ ਪਾਨ ਪਰਤ ਨ ਪ੍ਰਾਨ ਮਾਨ ਪ੍ਰਾਨ ਪਤਿ ਏਕ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਸੁ ਭਾਖਹੀ ॥੬੦੭॥
rūp ke jo rījhai rūpavant hī rijhāi leh bal kai ju milai balavant gah rākhahī | darab kai jo pāīai darabesvar le jāh tāh kabitā kai pāīai kabīsvar abhilākhahī | jog kai jo pāīai jogī jaṭā mai durāi rākhai bhog kai jo pāīai bhogī bhog ras chākhahī | nigrah jatan pān parat na prān mān prān pat ek gur sabad su bhākhahī |607|
Those who delight in beauty, the beautiful win over; those who are met by strength, the strong seize and hold. What is gained by wealth, the lords of wealth carry off; what is gained by verse, the master-poets aspire to. What is gained by yoga, the yogi hides away in his matted hair; what is gained by pleasure, the pleasure-lovers taste. But the Lord of the breath falls into no one's hand by force or striving — He is won, they say, through the one Word of the Guru.
ਜੈਸੇ ਫਲ ਤੇ ਬਿਰਖ ਬਿਰਖ ਤੇ ਹੋਤ ਫਲ ਅਦਭੁਤ ਗਤਿ ਕਛੁ ਕਹਤ ਨ ਆਵੈ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਬਾਸ ਬਾਵਨ ਮੈ ਬਾਵਨ ਹੈ ਬਾਸ ਬਿਖੈ ਬਿਸਮ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੋਊ ਮਰਮ ਨ ਪਾਵੈ ਜੀ ॥ ਕਾਸ ਮੈ ਅਗਨਿ ਅਰੁ ਅਗਨਿ ਮੈ ਕਾਸਟ ਜੈਸੇ ਅਤਿ ਅਸਚਰਯ ਮਯ ਕੌਤਕ ਕਹਾਵੈ ਜੀ ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਮਹਿ ਸਬਦ ਸਬਦ ਮਹਿ ਸਤਿਗੁਰ ਹੈ ਨਿਗੁਨ ਸਗੁਨ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਸਮਝਾਵੈ ਜੀ ॥੬੦੮॥
jaise phal te birakh birakh te hot phal adabhut gat kachh kahat na āvai jī | jaise bās bāvan mai bāvan hai bās bikhai bisam charitr koū maram na pāvai jī | kās mai agan ar agan mai kāsaṭ jaise at asacharay may kautak kahāvai jī | satigur mah sabad sabad mah satigur hai nigun sagun giān dhiān samajhāvai jī |608|
As from the fruit comes the tree, and from the tree the fruit — a wondrous way of things, past all saying; as the fragrance is in the sandal, and the sandal in the fragrance — an astonishing play whose secret no one finds; as fire is in the wood, and the wood is in the fire — called a marvel filled with all amazement — so the Word is in the True Guru, and in the Word is the True Guru; he gives understanding of the Formless and the Formed, knowledge and meditation.
ਜੈਸੇ ਤਿਲ ਬਾਸ ਬਾਸ ਲੀਜੀਅਤ ਕੁਸਮ ਤੇ ਤਾਂ ਤੇ ਹੋਤ ਹੈ ਫੁਲੇਲ ਜਤਨ ਕੈ ਜਾਨੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਅਉਟਾਇ ਦੂਧ ਜਾਮਨ ਜਮਾਇ ਮਥਿ ਸੰਜਮ ਸਹਤ ਘ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਗਟਾਇ ਮਾਨੀਐ ॥ ਜੈਸੇ ਕੂਆ ਖੋਦ ਕਰਿ ਬਸੁਧਾ ਧਸਾਇ ਕੋਠੀ ਲਾਜ ਕੋਉ ਬਹਾਇ ਡੋਲ ਕਾਢਿ ਜਲ ਆਨੀਐ ॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਤੈਸੇ ਭਾਵਨੀ ਭਕਤ ਭਾਇ ਘਟ ਘਟ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਪਹਿਚਾਨੀਐ ॥੬੦੯॥
jaise til bās bās lījīat kusam te tān te hot hai phulel jatan kai jānīai | jaise tau auṭāi dūdh jāman jamāi math sañjam sahat ghrit pragaṭāi mānīai | jaise kūā khod kar basudhā dhasāi koṭhī lāj kou bahāi ḍol kāḍh jal ānīai | gur upades taise bhāvanī bhakat bhāi ghaṭ ghaṭ pūran braham pahichānīai |609|
As the sesame takes fragrance from the flower's nearness, and from it, by patient effort, the perfumed oil is known; as milk is simmered, set with the starter, and churned, and, with discipline, the ghee is brought forth plain; as the well is dug, the chamber sunk into the earth, the wheel set going, and the pail draws up the water — so by the Guru's teaching, with faith and devotion's love, the perfect Brahm is recognised in every heart.
ਜੈਸੇ ਧਰਿ ਧਨੁਖ ਚਲਾਈਅਤ ਬਾਨ ਤਾਨਿ ਚਲਿਓ ਜਾਇ ਤਿਤ ਹੀ ਕਉ ਜਿਤ ਹੀ ਚਲਾਈਐ ॥ ਜੈਸੇ ਅਸ੍ਵ ਚਾਬੁਕ ਲਗਾਏ ਤਨ ਤੇਜ ਕਰਿ ਦੌਰਿਓ ਜਾਇ ਆਤੁਰ ਹੁਇ ਜਿਤ ਹੀ ਦਉਰਾਈਐ ॥ ਜੈਸੇ ਦਾਸੀ ਨਾਇਕਾ ਕੈ ਅਗ੍ਰਭਾਗ ਠਾਂਢੀ ਰਹੈ ਧਾਵੈ ਤਿਤ ਹੀ ਤਾਹਿ ਜਿਤ ਹੀ ਪਠਾਈਐ ॥ ਤੈਸੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਕਿਰਤ ਸੰਜੋਗ ਲਗਿ ਭ੍ਰਮੈ ਭੂਮ ਜਤ ਜਤ ਖਾਨ ਪਾਨ ਤਹੀ ਜਾਇ ਖਾਈਐ ॥੬੧੦॥
jaise dhar dhanukh chalāīat bān tān chalio jāi tit hī kau jit hī chalāīai | jaise asv chābuk lagāe tan tej kar daurio jāi ātur hui jit hī daurāīai | jaise dāsī nāikā kai agrabhāg ṭhāṇḍhī rahai dhāvai tit hī tāh jit hī paṭhāīai | taise prāṇī kirat sañjog lag bhramai bhūm jat jat khān pān tahī jāi khāīai |610|
As the bow is gripped and the arrow loosed at full draw, and it goes flying exactly where it is sent; as the horse, feeling the whip, quickens its body and runs, urgent, wherever it is driven; as the maidservant stands waiting before her mistress, and hurries wherever she is bidden go — so the creature, yoked to the deeds it has earned, wanders the earth: wherever its food and drink are written, there it goes and eats.
ਜੈਸੇ ਖਰ ਬੋਲ ਸੁਨਿ ਸਗੁਨੀਆ ਮਾਨ ਲੇਤ ਗੁਨ ਅਵਗੁਨ ਤਾਂ ਕੋ ਕਛੂ ਨ ਬਿਚਾਰ ਹੀ ॥ ਜੈਸੇ ਮ੍ਰਿਗ ਨਾਦ ਸੁਨਿ ਸਹੈ ਸਨਮੁਖ ਬਾਨ ਪ੍ਰਾਨ ਦੇਤ ਬਧਿਕ ਬਿਰਦੁ ਨ ਸਮਾਰ ਹੀ ॥ ਸੁਨਤ ਜੁਝਾਊ ਜੈਸੇ ਜੂਝੈ ਜੋਧਾ ਜੁਧ ਸਮੈ ਢਾਡੀ ਕੋ ਨ ਬਰਨ ਚਿਹਨ ਉਰ ਧਾਰ ਹੀ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਸਬਦ ਸੁਨਾਇ ਗਾਇ ਸਿਖ ਠਗੋ ਭੇਖ ਧਾਰੀ ਜਾਨਿ ਮੋਹਿ ਮਾਰਿ ਨ ਬਿਡਾਰ ਹੀ ॥੬੧੧॥
jaise khar bol sun sagunīā mān let gun avagun tān ko kachhū na bichār hī | jaise mrig nād sun sahai sanamukh bān prān det badhik birad na samār hī | sunat jujhāū jaise jūjhai jodhā judh samai ḍhāḍī ko na baran chihan ur dhār hī | taise gur sabad sunāi gāi sikh ṭhago bhekh dhārī jān moh mār na biḍār hī |611|
As the omen-reader, hearing the donkey bray, accepts the omen, weighing nothing of the animal's virtue or fault; as the deer, hearing the hunter's note, takes the arrow full in the breast and gives its life, though the hunter honours no bond; as the warrior, hearing the war-song, hurls himself into battle, not pausing to weigh the singer's name or station — so I sound and sing the Guru's Word before You: though You know me a cheat wearing the holy garb, do not strike me away.
ਰਿਧ ਸਿਧਿ ਨਿਧਿ ਸੁਧਾ ਪਾਰਸ ਕਲਪ-ਤਰੁ ਕਾਮਧੇਨ ਚਿੰਤਾਮਨਿ ਲਛਮੀ ਸ੍ਵਮੇਵ ਕੀ ॥ ਚਤੁਰ ਪਦਾਰਥ ਸੁਭਾਵ ਸੀਲ ਰੂਪ ਗੁਨ ਭੁਕਤ ਜੁਕਤ ਮਤਿ ਅਲਖ ਅਭੇਵ ਕੀ ॥ ਜ੍ਵਾਲਾ ਜੋਤਿ ਜੈ ਜੈਕਾਰ ਕੀਰਤਿ ਪ੍ਰਤਾਪ ਛਬਿ ਤੇਜ ਤਪ ਕਾਂਤਿ ਬਿਭੈ ਸੋਭਾ ਸਾਧ ਸੇਵ ਕੀ ॥ ਅਨੰਦ ਸਹਜ ਸੁਖ ਸਕਲ ਪ੍ਰਕਾਸ ਕੋਟਿ ਕਿੰਚਤ ਕਟਾਛ ਕ੍ਰਿਪਾ ਜਾਂਹਿ ਗੁਰਦੇਵ ਕੀ ॥੬੧੨॥
ridh sidh nidh sudhā pāras kalapa-tar kāmadhen chintāman lachhamī svamev kī | chatur padārath subhāv sīl rūp gun bhukat jukat mat alakh abhev kī | jvālā jot jai jaikār kīrat pratāp chhab tej tap kānt bibhai sobhā sādh sev kī | anand sahaj sukh sakal prakās koṭ kiñchat kaṭāchh kripā jānh guradev kī |612|
Powers and attainments, the nine treasures, nectar, the paras, the wish-tree, Kamdhenu, the wish-jewel, Lakshmi herself; the four great boons, sweet nature, beauty, virtue, enjoyment and its wisdom, insight into the Unseen, the Unknowable; blazing light, cries of victory, fame and majesty, grace, the glow of austerity, splendour — the glory of the saints' service; bliss, poise, every ease, all illumination — a million of these are in one least flicker of the Gurdev's glance of grace.
ਗੁਰ ਉਪਦੇਸਿ ਪ੍ਰਾਤ ਸਮੈ ਇਸਨਾਨ ਕਰਿ ਜਿਹਵਾ ਜਪਤ ਗੁਰਮੰਤ੍ਰ ਜੈਸੇ ਜਾਨਹੀ ॥ ਤਿਲਕ ਲਿਲਾਰ ਪਾਇ ਪਰਤ ਪਰਸਪਰ ਸਬਦ ਸੁਨਾਇ ਗਾਇ ਸੁਨਿ ਉਨਮਾਨ ਹੀ ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਭਜਨ ਤਜਨ ਦੁਰਮਤਿ ਕਹੈ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਗੁਰਸਿਖ ਪੰਚ ਪਰਵਾਨ ਹੀ ॥ ਦੇਖਤ ਸੁਨਤ ਅਉ ਕਹਤ ਸਬ ਕੋਊ ਭਲੋ ਰਹਤ ਅੰਤਰਗਤਿ ਸਤਿਗੁਰ ਮਾਨਹੀ ॥੬੧੩॥
gur upades prāt samai isanān kar jihavā japat guramantr jaise jānahī | tilak lilār pāi parat parasapar sabad sunāi gāi sun unamān hī | guramat bhajan tajan duramat kahai giān dhiān gurasikh pañch paravān hī | dekhat sunat au kahat sab koū bhalo rahat antaragat satigur mānahī |613|
By the Guru's teaching they bathe at the morning hour, the tongue repeating the Guru's mantra as they have learned. The tilak on the brow, they fall at one another's feet; they sound the Word and sing it, and hear it in exaltation. Praise by the Guru's wisdom, the forsaking of evil counsel, knowledge and meditation — such Guru's Sikhs are the accepted ones. Seeing, hearing and speaking good of every person, within themselves they cherish the True Guru.
ਜੈਸੇ ਧੋਬੀ ਸਾਬਨ ਲਗਾਇ ਪੀਟੈ ਪਾਥਰ ਸੈ ਨਿਰਮਲ ਕਰਤ ਹੈ ਬਸਨ ਮਲੀਨ ਕਉ ॥ ਜੈਸੇ ਤੳ ਸੁਨਾਰ ਬਾਰੰ ਬਾਰ ਗਾਰ ਗਾਰ ਢਾਰ ਕਰਤ ਅਸੁਧ ਸੁਧ ਕੰਚਨ ਕੁਲੀਨ ਕਉ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਪਵਨ ਝਕਝੋਰਤ ਬਿਰਖ ਮਿਲ ਮਲਯ ਗੰਧ ਕਰਤ ਹੈ ਚੰਦਨ ਪ੍ਰਬੀਨ ਕਉ ॥ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਸਿਖਨ ਦਿਖਾਇ ਕੈ ਬ੍ਰਿਥਾ ਬਿਬੇਕ ਮਾਇਆ ਮਲ ਕਾਟਿ ਕਰੈ ਨਿਜ ਪਦ ਚੀਨ ਕਉ ॥੬੧੪॥
jaise dhobī sāban lagāi pīṭai pāthar sai niramal karat hai basan malīn kau | jaise tau sunār bāran bār gār gār ḍhār karat asudh sudh kañchan kulīn kau | jaise tau pavan jhakajhorat birakh mil malay gandh karat hai chandan prabīn kau | taise gur sikhan dikhāi kai brithā bibek māiā mal kāṭ karai nij pad chīn kau |614|
As the washerman rubs in the soap and beats the cloth on the stone, making the soiled garment stainless; as the goldsmith melts it over and over, refining and refining, making impure gold pure and noble; as the wind shakes and tosses the trees till, meeting the Malaya scent, it makes them accomplished sandal — so the Guru shows his Sikhs the discerning of the world's vanity, cuts away the filth of Maya, and brings them to know their own true home.
ਪਾਤਰ ਮੈ ਜੈਸੇ ਬਹੁ ਬਿੰਜਨ ਪਰੋਸੀਅਤ ਭੋਜਨ ਕੈ ਡਾਰੀਅਤ ਪਾਵੈ ਨਾਹਿ ਠਾਮ ਕੋ ॥ ਜੈਸੇ ਹੀ ਤਮੋਲ ਰਸ ਰਸਨਾ ਰਸਾਇ ਖਾਇ ਡਾਰੀਐ ਉਗਾਰ ਨਾਹਿ ਰਹੈ ਆਢ ਦਾਮ ਕੋ ॥ ਫੂਲਨ ਕੋ ਹਾਰ ਉਰਿ ਧਾਰ ਬਾਸੁ ਲੀਜੈ ਜੈਸੇ ਪਾਛੈ ਡਾਰ ਦੀਜੈ ਕਹੈ ਹੈ ਨ ਕਾਹੂ ਕਾਮ ਕੋ ॥ ਜੈਸੇ ਕੇਸ ਨਖ ਥਾਨ ਭ੍ਰਿਸਟ ਨ ਸੁਹਾਤ ਕਾਹੂ ਪ੍ਰਿਯ ਬਿਛੁਰਤ ਸੋਈ ਸੂਤ ਭਇਓ ਬਾਮ ਕੋ ॥੬੧੫॥
pātar mai jaise bahu biñjan parosīat bhojan kai ḍārīat pāvai nāh ṭhām ko | jaise hī tamol ras rasanā rasāi khāi ḍārīai ugār nāh rahai āḍh dām ko | phūlan ko hār ur dhār bās lījai jaise pāchhai ḍār dījai kahai hai na kāhū kām ko | jaise kes nakh thān bhrisaṭ na suhāt kāhū priy bichhurat soī sūt bhaio bām ko |615|
On the leaf-plate many dishes are served; the meal once eaten, it is thrown out and finds no place. The betel is relished on the tongue and chewed; spat out, the remnant is not worth half a coin. The flower-garland is laid on the breast and its scent taken; afterwards it is cast away, and none calls it good for anything. Hair and nails, fallen out of their place, are unclean, pleasing no one — so, parted from the Beloved, the very thread of dear things turns contrary.
ਜੈਸੇ ਅਸ੍ਵਨੀ ਸੁਤਹ ਛਾਡਿ ਅੰਧਕਾਰਿ ਮਧਿ ਜਾਤਿ ਪੁਨਿ ਆਵਤ ਹੈ ਸੁਰਤਿ ਸਨੇਹ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਨਿੰਦ੍ਰਾਵੰਤ ਸੁਪਨੰਤਰ ਦਿਸੰਤਰ ਮੈ ਬੋਲਤ ਘਟੰਤਰ ਚੈਤੰਨ ਗਤਿ ਗੇਹ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਤਉ ਪਰੇਵਾ ਤ੍ਰਿਯਾ ਤਿਆਗ ਹੁਇ ਅਕਾਸਚਾਰੀ ਦੇਖਿ ਪਰਕਰ ਗਿਰੈ ਤਨ ਬੂੰਦ ਮੇਹ ਕੈ ॥ ਤੈਸੇ ਮਨ ਬਚ ਕ੍ਰਮ ਭਗਤ ਜਗਤ ਬਿਖੈ ਦੇਖ ਕੈ ਸਨੇਹੀ ਹੋਤ ਬਿਸਮ ਬਿਦੇਹ ਕੈ ॥੬੧੬॥
jaise asvanī sutah chhāḍ andhakār madh jāt pun āvat hai surat saneh kai | jaise nindrāvant supanantar disantar mai bolat ghaṭantar chaitann gat geh kai | jaise tau parevā triyā tiāg hui akāsachārī dekh parakar girai tan būnd meh kai | taise man bach kram bhagat jagat bikhai dekh kai sanehī hot bisam bideh kai |616|
As the mare leaves her foal and goes off into the darkness, and comes back to it by the love that remembers; as the sleeper, dreaming his way through far countries, speaks from within — his awareness keeping the house of the body; as the pigeon leaves his mate and ranges the open sky, and, seeing her, drops to her like a raindrop out of heaven — so the devotee, in thought and word and deed amid the world, seeing his Love is struck with wonder, beside himself.
ਜੈਸੇ ਜੋਧਾ ਜੁਧ ਸਮੇ ਸਸਤ੍ਰ ਸਨਾਹਿ ਸਾਜਿ ਲੋਭ ਮੋਹ ਤਿਆਗਿ ਬੀਰ ਖੇਤ ਬਿਖੈ ਜਾਤ ਹੈ ॥ ਸੁਨਤ ਜੁਝਾਊ ਘੋਰ ਮੋਰ ਗਤਿ ਬਿਗਸਾਤ ਪੇਖਤ ਸੁਭਟ ਘਟ ਅੰਗ ਨ ਸਮਾਤ ਹੈ ॥ ਕਰਤ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਸ੍ਵਾਮ ਕਾਮ ਲਾਗਿ ਜੂਝ ਮਰੈ ਕੈ ਤਉ ਰਣ ਜੀਤ ਬੀਤੀ ਕਹਤ ਜੁ ਗਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਭਗਤ ਮਤ ਭੇਟਤ ਜਗਤ ਪਤਿ ਮੋਨਿ ਔ ਸਬਦ ਗਦ ਗਦ ਮੁਸਕਾਤ ਹੈ ॥੬੧੭॥
jaise jodhā judh same sasatr sanāh sāj lobh moh tiāg bīr khet bikhai jāt hai | sunat jujhāū ghor mor gat bigasāt pekhat subhaṭ ghaṭ aṅg na samāt hai | karat saṅgrām svām kām lāg jūjh marai kai tau raṇ jīt bītī kahat ju gāt hai | taise hī bhagat mat bheṭat jagat pat mon au sabad gad gad musakāt hai |617|
As the warrior at the hour of war, harnessed in weapons and mail, leaves greed and clinging and goes out into the hero's field; as, hearing the dread war-drum, his spirit dances like the peacock's, and, beholding the champions, he cannot be held within his body; as, joining battle for his master's cause, he dies fighting — or wins the field, and his deeds are told and sung — so is the devotee's way: meeting the Lord of the world, in silence and in the Word, choked with sweetness, he smiles.
ਜੈਸੇ ਤਉ ਨਰਿੰਦ ਚੜ੍ਹਿ ਬੈਠਤ ਪ੍ਰਯੰਕ ਪਰ ਚਾਰੋ ਖੂਟ ਸੈ ਦਰਬ ਦੇਤ ਆਨਿ ਆਨਿ ਕੈ ॥ ਕਾਹੂ ਕਉ ਰਿਸਾਇ ਆਗਿਆ ਕਰਤ ਜਉ ਮਾਰਬੇ ਕੀ ਤਾਤਕਾਲ ਮਾਰਿ ਡਾਰੀਅਤ ਪ੍ਰਾਨ ਹਾਨਿ ਕੈ ॥ ਕਾਹੂ ਕਉ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁਇ ਦਿਵਾਵਤ ਹੈ ਲਾਖ ਕੋਟਿ ਤੁਰਤ ਭੰਡਾਰੀ ਗਣ ਦੇਤਿ ਆਨ ਮਾਨਿ ਕੈ ॥ ਤੈਸੇ ਦੇਤ ਲੇਤ ਹੇਤ ਨੇਤ ਕੈ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਲੇਪ ਨ ਲਿਪਤ ਹੈ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਸਿਆਨ ਕੈ ॥੬੧੮॥
jaise tau narind chaṛh baiṭhat prayaṅk par chāro khūṭ sai darab det ān ān kai | kāhū kau risāi āgiā karat jau mārabe kī tātakāl mār ḍārīat prān hān kai | kāhū kau prasann hui divāvat hai lākh koṭ turat bhaṇḍārī gaṇ det ān mān kai | taise det let het net kai braham giānī lep na lipat hai braham giān siān kai |618|
As the king mounts and sits upon his couch, and from the four quarters wealth is brought and brought to him; as, angered with one man, if he speaks the command of death, that instant the man is slain, his life destroyed; as, pleased with another, he grants a hundred thousand, a crore, and the treasurers at once count it out with honour — so, through all giving and taking, loving and leaving, the knower of Brahm is smeared by no smear — wise in the knowledge of God.
ਅਨਭੈ ਭਵਨ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਮੁਕਤਿ ਦ੍ਵਾਰ ਚਾਰੋ ਬਸਿ ਚਾਰੋ ਕੁੰਟ ਰਾਜਤ ਰਾਜਾਨ ਹੈ ॥ ਜਾਗ੍ਰਤ ਸ੍ਵਪਨ ਦਿਨ ਰੈਨ ਉਠਿ ਬੈਠਿ ਚਲਿ ਸਿਮਰਨ ਸ੍ਰਵਨ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਪਰਵਾਨ ਹੈ ॥ ਜੋਈ ਜੋਈ ਆਵੈ ਸੋਈ ਭਾਵੈ ਪਾਵੈ ਨਾਮੁ ਨਿਧ ਭਗਤਿ ਵਛਲ ਮਾਨੋ ਬਾਜਤ ਨੀਸਾਨ ਹੈ ॥ ਜਵਿਨ ਮੁਕਤਿ ਸਾਮ ਰਾਜ ਸੁਖ ਭੋਗਵਤ ਅਦਭੁਤ ਛਬਿ ਅਤਿ ਹੀ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ ॥੬੧੯॥
anabhai bhavan prem bhagat mukat dvār chāro bas chāro kuṇṭ rājat rājān hai | jāgrat svapan din rain uṭh baiṭh chal simaran sravan sukrit paravān hai | joī joī āvai soī bhāvai pāvai nām nidh bhagat vachhal māno bājat nīsān hai | javin mukat sām rāj sukh bhogavat adabhut chhab at hī birājamān hai |619|
Dwelling in the house of fearlessness, in love's devotion, the four doors of liberation in his power, he reigns a king over the four quarters. Waking and dreaming, by day and night, rising, sitting, walking — remembrance and holy listening, his good works stand accepted. Whoever comes to him is welcome, and gains the treasure of the Name — as if the drum of the Lover of devotion were sounding at his gate. Freed while yet living, enjoying the ease of empire, in wondrous beauty he sits resplendent.
ਲੋਚਨ ਬਿਲੋਕਿ ਰੂਪ ਰੰਗ ਅੰਗ ਅੰਗ ਛਬਿ ਸਹਜ ਬਿਨੋਦ ਮੋਦ ਕਉਤਕ ਦਿਖਾਵਹੀ ॥ ਸ੍ਰਵਨ ਸੁਜਸ ਰਸ ਰਸਿਕ ਰਸਾਲ ਗੁਨ ਸੁਨਿ ਸੁਨਿ ਸੁਰਤਿ ਸੰਦੇਸ ਪਹੁਚਾਵਹੀ ॥ ਰਸਨਾ ਸਬਦੁ ਰਾਗ ਨਾਦ ਸ੍ਵਾਦੁ ਬਿਨਤੀ ਕੈ ਨਾਸਿਕਾ ਸੁਗੰਧਿ ਸਨਬੰਧ ਸਮਝਾਵਹੀ ॥ ਸਰਿਤਾ ਅਨੇਕ ਮਾਨੋ ਸੰਗਮ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਗਤਿ ਰਿਦੈ ਪ੍ਰਿਯ ਪ੍ਰੇਮ ਨੇਮੁ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਨ ਪਾਵਹੀ ॥੬੨੦॥
lochan bilok rūp raṅg aṅg aṅg chhab sahaj binod mod kautak dikhāvahī | sravan sujas ras rasik rasāl gun sun sun surat sandes pahuchāvahī | rasanā sabad rāg nād svād binatī kai nāsikā sugandh sanabandh samajhāvahī | saritā anek māno saṅgam samundr gat ridai priy prem nem tripat na pāvahī |620|
The eyes, beholding the form and colour, the beauty of every limb, show the heart its easy delight, its joy and marvels. The ears, hearing and hearing the fair fame, the relish, the sweet virtues, carry the message home to awareness. The tongue brings the Word, melody and savour with its pleading; the nose makes known the kinship of fragrance. Like rivers, so many, meeting in the ocean's way — the heart's vow of love for the Beloved finds no filling.
ਲੋਚਨ ਕ੍ਰਿਪਨ ਅਵਲੋਕਤ ਅਨੂਪ ਰੂਪ ਪਰਮ ਨਿਧਾਨ ਜਾਨਿ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਨ ਆਈ ਹੈ ॥ ਸ੍ਰਵਨ ਦਾਰਿਦ੍ਰੀ ਸੁਨਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਚਨ ਪ੍ਰਿਯ ਅਚਵਤਿ ਸੁਰਤ ਪਿਆਸ ਨ ਮਿਟਾਈ ਹੈ ॥ ਰਸਨਾ ਰਟਤ ਗੁਨ ਗੁਰੂ ਅਗ੍ਰਨੀਵ ਗੂੜ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਜੁਗਤਿ ਗਤਿ ਮਤਿ ਨ ਅਘਾਈ ਹੈ ॥ ਪੇਖਤ ਸੁਨਤਿ ਸਿਮਰਤਿ ਬਿਸਮਾਦ ਰਸਿ ਰਸਿਕ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ਪ੍ਰੇਮ ਤ੍ਰਿਸਨ ਬਢਾਈ ਹੈ ॥੬੨੧॥
lochan kripan avalokat anūp rūp param nidhān jān tripat na āī hai | sravan dāridrī sun ammrit bachan priy achavat surat piās na miṭāī hai | rasanā raṭat gun gurū agranīv gūṛ chātrik jugat gat mat na aghāī hai | pekhat sunat simarat bisamād ras rasik pragās prem trisan baḍhāī hai |621|
The miser eyes, gazing on the peerless form, knowing it the highest treasure, have not come to enough. The beggar ears, hearing the Beloved's nectar-words, drinking and drinking, have not put out the thirst of their listening. The tongue repeats the deep virtues of the foremost Guru, and — the rain-bird's own art — its longing is not stilled. Seeing, hearing, remembering, in the savour of wonder, the light given the lover has only made love thirstier.
ਦ੍ਰਿਗਨ ਮੈ ਦੇਖਤ ਹੌ ਦ੍ਰਿਗ ਹੂ ਜੋ ਦੇਖਯੋ ਚਾਹੈ ਪਰਮ ਅਨੂਪ ਰੂਪ ਸੁੰਦਰ ਦਿਖਾਈਐ ॥ ਸ੍ਰਵਨ ਮੈ ਸੁਨਤ ਜੁ ਸ੍ਰਵਨ ਹੂੰ ਸੁਨਯੋ ਚਾਹੈ ਅਨਹਦ ਸਬਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁਇ ਸੁਨਾਈਐ ॥ ਰਸਨਾ ਮੈ ਰਟਤ ਜੁ ਰਸਨਾ ਹੂੰ ਰਸੈ ਚਾਹੈ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੁਆਇ ਕੈ ਚਖਾਈਐ ॥ ਮਨ ਮਹਿ ਬਸਹੁ ਮਲਿ ਮਯਾ ਕੀਜੈ ਮਹਾਰਾਜ ਧਾਵਤ ਬਰਜਿ ਉਨਮਨਿ ਲਿਵ ਲਾਈਐ ॥੬੨੨॥
drigan mai dekhat hau drig hū jo dekhayo chāhai param anūp rūp sundar dikhāīai | sravan mai sunat ju sravan hūn sunayo chāhai anahad sabad prasann hui sunāīai | rasanā mai raṭat ju rasanā hūn rasai chāhai prem ras ammrit chuāi kai chakhāīai | man mah basahu mal mayā kījai mahārāj dhāvat baraj unaman liv lāīai |622|
I look with these eyes — and what the eye still longs to look on: show it the supreme, the peerless, the beautiful Form. I hear with these ears — and what the ear still longs to hear: be pleased, and let it hear the unstruck Word. I repeat with this tongue — and what the tongue still longs to taste: drip down love's nectar-savour and let it drink. Dwell in my mind, Great King, and work Your mercy — hold back its running, and fasten it, lifted, in Your love.
ਨਿੰਦ੍ਰਾ ਮੈ ਕਹਾ ਧਉ ਜਾਇ ਖੁਧਿਆ ਮੈ ਕਹਾ ਧਉ ਖਾਇ ਤ੍ਰਿਖਾ ਮੈ ਕਹਾ ਜਰਾਇ ਕਹਾ ਜਲ ਪਾਨ ਹੈ ॥ ਹਸਨ ਰੋਵਨ ਕਹਾ ਕਹਾ ਪੁਨਿ ਚਿੰਤਾ ਚਾਉ ਕਹਾਂ ਭਯ ਭਾਉ ਭੀਰ ਕਹਾ ਧਉ ਭਯਾਨ ਹੈ ॥ ਹਿਚਕੀ ਡਕਾਰ ਅਉ ਖੰਘਾਰ ਜੰਮਹਾਈ ਛੀਕ ਅਪਸਰ ਗਾਤ ਖੁਜਲਾਤ ਕਹਾ ਆਨ ਹੈ ॥ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਲੋਭ ਮੋਹ ਅਹੰਮੇਵ ਟੇਵ ਕਹਾਂ ਸਤ ਅਉ ਸੰਤੋਖ ਦਇਆ ਧਰਮ ਨ ਜਾਨ ਹੈ ॥੬੨੩॥
nindrā mai kahā dhau jāi khudhiā mai kahā dhau khāi trikhā mai kahā jarāi kahā jal pān hai | hasan rovan kahā kahā pun chintā chāu kahān bhay bhāu bhīr kahā dhau bhayān hai | hichakī ḍakār au khaṅghār jammahāī chhīk apasar gāt khujalāt kahā ān hai | kām krodh lobh moh ahammev ṭev kahān sat au santokh daiā dharam na jān hai |623|
In sleep, where does one go? In hunger, what is it eats? In thirst, what is it burns — and what is the water drunk? What is laughing, and what weeping? What again are care and longing? What is fear, what love, what the crowd of terrors? Hiccup and sigh, cough, yawn and sneeze — from where do they come, and the body's restless stirring? Lust, anger, greed, clinging, the habit of self — all wonders none can answer; and of truth and contentment, of mercy and dharma, the creature knows nothing at all.
ਪੰਚ ਤਤ ਮੇਲ ਪਿੰਡ ਲੋਕ ਬੇਦ ਕਹੈਂ ਪਾਂਚੋ ਤਤ ਕਹੋ ਕਾਹੇ ਭਾਂਤਿ ਰਚਤ ਭੇ ਆਦਿ ਹੀ ॥ ਕਾਹੇ ਸੇ ਧਰਨ ਧਾਰੀ ਧੀਰਜ ਕੈਸੇ ਬਿਥਾਰੀ ਕਾਹੇ ਸਿਉਂ ਗੜਿਓ ਅਕਾਸ ਠਾਢੋ ਬਿਨ ਪਾਦ ਹੀ ॥ ਕਾਹੇ ਸੌਂ ਸਲਿਲ ਸਾਜੇ ਸੀਤਲ ਪਵਨ ਬਾਜੇ ਅਗਨਿ ਤਪਤ ਕਾਹੇ ਅਤਿ ਬਿਸਮਾਦ ਹੀ ॥ ਕਾਰਨ ਕਰਨ ਦੇਵ ਅਲਖ ਅਭੇਵ ਨਾਥ ਉਨ ਕੀ ਭੀ ਓਹੀ ਜਾਨੈ ਬਕਨੋ ਹੈ ਬਾਦ ਜੀ ॥੬੨੪॥
pañch tat mel piṇḍ lok bed kahain pāñcho tat kaho kāhe bhānt rachat bhe ād hī | kāhe se dharan dhārī dhīraj kaise bithārī kāhe siun gaṛio akās ṭhāḍho bin pād hī | kāhe saun salil sāje sītal pavan bāje agan tapat kāhe at bisamād hī | kāran karan dev alakh abhev nāth un kī bhī ohī jānai bakano hai bād jī |624|
The body is a meeting of the five elements, say the world and the Veda — then say: in what manner were the five elements framed at the first? From what was the earth made firm, and how was patience spread through her? From what was the sky built, that stands without a foot? From what were the waters fashioned, the cool wind set playing, the fire made burning? — wonder upon wonder. The God who is cause of causes, unseen, unknowable, the Master — these things He alone knows; our speaking is empty argument.
ਜੈਸੇ ਜਲ ਸਿੰਚ ਸਿੰਚ ਕਾਸਟ ਸਮਥ ਕੀਨੇ ਜਲ ਸਨਬੰਧ ਪੁਨਿ ਬੋਹਿਥਾ ਬਿਸ੍ਵਾਸ ਹੈ ॥ ਪਵਨ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸੋਈ ਕਾਸਟ ਸ੍ਰੀ-ਖੰਡ ਹੋਤ ਮਲਯਾ ਗਿਰ ਬਾਸਨਾ ਸੁ ਮੰਡ ਪਰਗਾਸ ਹੈ ॥ ਪਾਵਕ ਪਰਸ ਭਸਮੀ ਕਰਤ ਦੇਹ ਗੇਹ ਮਿਤ੍ਰ ਸਤ੍ਰ ਸਗਲ ਸੰਸਾਰ ਹੀ ਬਿਨਾਸ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਆਤਮਾ ਤ੍ਰਿਗੁਨ ਤ੍ਰਿਬਿਧ ਸਕਲ ਸਿਵ ਸਾਧ ਸੰਗ ਭੇਟਤ ਹੀ ਸਾਧ ਕੋ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ॥੬੨੫॥
jaise jal siñch siñch kāsaṭ samath kīne jal sanabandh pun bohithā bisvās hai | pavan prasaṅg soī kāsaṭ srī-khaṇḍ hot malayā gir bāsanā su maṇḍ paragās hai | pāvak paras bhasamī karat deh geh mitr satr sagal sansār hī binās hai | taise ātamā trigun tribidh sakal siv sādh saṅg bheṭat hī sādh ko abhiās hai |625|
As wood, watered and watered, is made strong and great, and, joined to the water, becomes the ship men trust; as, by the touch of the wind of the Malaya mountain, that same wood becomes sri-khand, crowned with fragrance; as, by the touch of fire, it burns house and body to ash, destroying friend, foe, the whole world alike — so the soul, threefold in the three strands of nature: at the very meeting of the holy company, the holy one's practice becomes its own.
ਕਵਨ ਅੰਜਨ ਕਰਿ ਲੋਚਨ ਬਿਲੋਕੀਅਤ ਕਵਨ ਕੁੰਡਲ ਕਰਿ ਸ੍ਰਵਨ ਸੁਨੀਜੀਐ ॥ ਕਵਨ ਤੰਮੋਲ ਕਰਿ ਰਸਨਾ ਸੁਜਸੁ ਰਸੈ ਕਉਨ ਕਰਿ ਕੰਕਨ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਜੀਐ ॥ ਕਵਨ ਕੁਸਮ ਹਾਰ ਕਰਿ ਉਰ ਧਾਰੀਅਤ ਕਉਨ ਅੰਗੀਆ ਸੁ ਕਰ ਅੰਕਮਾਲ ਦੀਜੀਐ ॥ ਕਉਨ ਹੀਰ ਚੀਰ ਲਪਟਾਇ ਕੈ ਲਪੇਟ ਲੀਜੈ ਕਵਨ ਸੰਜੋਗ ਪ੍ਰਿਯਾ ਪ੍ਰੇਮ ਰਸੁ ਪੀਜੀਐ ॥੬੨੬॥
kavan añjan kar lochan bilokīat kavan kuṇḍal kar sravan sunījīai | kavan tammol kar rasanā sujas rasai kaun kar kaṅkan namasakār kījīai | kavan kusam hār kar ur dhārīat kaun aṅgīā su kar aṅkamāl dījīai | kaun hīr chīr lapaṭāi kai lapeṭ lījai kavan sañjog priyā prem ras pījīai |626|
Wearing what collyrium shall these eyes behold You? Wearing what earrings shall the ears listen? By what betel shall the tongue be sweetened to relish Your fame? Wearing what bracelets shall my hands make their bow? Which garland of flowers shall be laid upon the breast, and what bodice worn, to give the full embrace? What silks and robes shall I wind and wrap about me — by what union shall the Beloved's savour of love be drunk?
ਗਵਰਿ ਮਹੇਸ ਅਉ ਗਨੇਸ ਸੇ ਸਹਸਰਸੁ ਪੂਜਾ ਕਰ ਬੇਨਤੀ ਬਖਾਨਿਓ ਹਿਤ ਚੀਤ ਹੁਇ ॥ ਪੰਡਿਤ ਜੋਤਿਕ ਸੋਧਿ ਸਗੁਨ ਲਗਨ ਗ੍ਰਹ ਸੁਭ ਦਿਨ ਸਾਹਾ ਲਿਖ ਦੇਹੁ ਬੇਦ ਨੀਤ ਹੁਇ ॥ ਸਗਲ ਕੁਟੰਬ ਸਖੀ ਮੰਗਲ ਗਾਵਹੁ ਮਿਲਿ ਚਾੜਹੁ ਤਿਲਕ ਤੇਲ ਮਾਥੈ ਰਸ ਰੀਤਿ ਹੁਇ ॥ ਬੇਦੀ ਰਚਿ ਗਾਂਠ ਜੋਰ ਦੀਜੀਐ ਅਸੀਸ ਮੋਹਿ ਸਿਹਜਾ ਸੰਜੋਗ ਮੈ ਪ੍ਰਤੀਤ ਪ੍ਰੀਤਿ ਰੀਤ ਹੁਇ ॥੬੨੭॥
gavar mahes au ganes se sahasaras pūjā kar benatī bakhānio hit chīt hui | paṇḍit jotik sodh sagun lagan grah subh din sāhā likh dehu bed nīt hui | sagal kuṭamb sakhī maṅgal gāvahu mil chāṛahu tilak tel māthai ras rīt hui | bedī rach gāṇṭh jor dījīai asīs moh sihajā sañjog mai pratīt prīt rīt hui |627|
To Gauri and Mahesh, to Ganesh and the thousand-rayed sun, make worship and speak the petition with a loving heart. O pandit, O astrologer — sift the omens, the ascendant, the houses; write me the fair day and the wedding-hour, true to the Veda. All my kin, my companions — sing the songs of gladness together; anoint my brow with the tilak and the oil, in the sweet custom. Raise the wedding-canopy, tie the marriage-knot, and give me your blessing: that in the union of the bed, love's faith may keep its way.
ਸੀਸ ਗੁਰ ਚਰਨ ਕਰਨ ਉਪਦੇਸ ਦੀਖਿਆ ਲੋਚਨ ਦਰਸ ਅਵਿਲੋਕ ਸੁਖ ਪਾਈਐ ॥ ਰਸਨਾ ਸਬਦ ਗੁਰ ਹਸਤ ਸੇਵਾ ਡੰਡੌਤ ਰਿਦੈ ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਉਨਮਨ ਲਿਵ ਲਾਈਐ ॥ ਚਰਨ ਗਵਨ ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਪਰਕ੍ਰਮਾ ਲਉ ਦਾਸਨ ਦਾਸਾਨ ਮਤਿ ਨਿੰਮ੍ਰਤਾ ਸਮਾਈਐ ॥ ਸੰਤ ਰੇਨ ਮਜਨ ਭਗਤਿ ਭਾਉ ਭੋਜਨ ਦੈ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੈ ਪ੍ਰੇਮ ਪੈਜ ਪ੍ਰਗਟਾਈਐ ॥੬੨੮॥
sīs gur charan karan upades dīkhiā lochan daras avilok sukh pāīai | rasanā sabad gur hasat sevā ḍaṇḍaut ridai gur giān unaman liv lāīai | charan gavan sādh saṅgat parakramā lau dāsan dāsān mat nimmratā samāīai | sant ren majan bhagat bhāu bhojan dai srī gur kripā kai prem paij pragaṭāīai |628|
The head at the Guru's feet; the ears given to the teaching and its initiation; the eyes, beholding the darshan, find their ease. The tongue for the Guru's Word; the hands for service and prostration; the heart, by the Guru's knowledge, fastened upward in love. The feet walking to the holy company, even to circling it in reverence; the mind of the servant of servants sunk deep in humility. Bathed in the dust of the saints, fed on the love of devotion — by the Sri Guru's grace, love's honour is brought to light.
ਜੈਸੇ ਮੇਘ ਬਰਖਾ ਸਰਬਤ੍ਰ ਬਰਖੈ ਸਮਾਨ ਊਚੋ ਤਜ ਨੀਚੈ ਥਲ ਗਵਨ ਕੈ ਜਾਤ ਹੈ ॥ ਤੀਰਥ ਪਰਬ ਜੈਸੇ ਜਾਤ ਹੈ ਜਗਤ ਚਲ ਜਾਤ੍ਰਾ ਹੇਤ ਦੇਤ ਦਾਨ ਅਤਿ ਬਿਗਸਾਤ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਨ੍ਰਿਪ ਸੋਭਤ ਹੈ ਬੈਠਿਓ ਸਿੰਘਾਸਨ ਪੈ ਚਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਦਰਬ ਆਵੈ ਦਿਨ ਰਾਤ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਨਿਹਕਾਮ ਧਾਮ ਸਾਧ ਹੈ ਸੰਸਾਰ ਬਿਖੈ ਅਸਨ ਬਸਨ ਚਲ ਆਵਤ ਜੁਗਾਤ ਹੈ ॥੬੨੯॥
jaise megh barakhā sarabatr barakhai samān ūcho taj nīchai thal gavan kai jāt hai | tīrath parab jaise jāt hai jagat chal jātrā het det dān at bigasāt hai | jaise nrip sobhat hai baiṭhio siṅghāsan pai chahūn or te darab āvai din rāt hai | taise nihakām dhām sādh hai sansār bikhai asan basan chal āvat jugāt hai |629|
As the cloud rains everywhere the same, and the water, leaving the heights, makes its way to the low ground; as the world goes walking to the festival at the holy ford, and, for the pilgrimage's sake, gives gifts, greatly gladdened; as the king shines seated upon the throne, and from the four quarters wealth comes in day and night — so the desireless saint is a house of blessing in the world: food and clothing come walking to his door of themselves.
ਜੈਸੇ ਬਾਨ ਧਨੁਖ ਸਹਿਤ ਹੁਇ ਨਿਜ ਬਸ ਛੂਟਤਿ ਨ ਆਵੈ ਫੁਨਿ ਜਤਨ ਸੈ ਹਾਥ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਬਾਘ ਬੰਦਸਾਲਾ ਬਿਖੈ ਬਾਂਧਿੳੋ ਰਹੈ ਪੁਨਿ ਖੁਲੈ ਤਉ ਨ ਆਵੈ ਬਸਿ ਬਸਹਿ ਨ ਸਾਥ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਦੀਪ ਦਿਪਤ ਨ ਜਾਨੀਐ ਭਵਨ ਬਿਖੈ ਦਾਵਾਨਲ ਭਏ ਨ ਦੁਰਾਏ ਦੁਰੈ ਨਾਥ ਜੀ ॥ ਤੈਸੇ ਮੁਖ ਮਧ ਬਾਣੀ ਬਸਤ ਨ ਕੋਊ ਲਖੈ ਬੋਲੀਐ ਬਿਚਾਰ ਗੁਰਮਤਿ ਗੁਨ ਗਾਥ ਜੀ ॥੬੩੦॥
jaise bān dhanukh sahit hui nij bas chhūṭat na āvai phun jatan sai hāth jī | jaise bāgh bandasālā bikhai bāndhio rahai pun khulai tau na āvai bas basah na sāth jī | jaise dīp dipat na jānīai bhavan bikhai dāvānal bhae na durāe durai nāth jī | taise mukh madh bāṇī basat na koū lakhai bolīai bichār guramat gun gāth jī |630|
As the arrow, while it rests on the bow, is in your own power — loosed, it comes back to the hand by no effort after; as the tiger stays bound within the cage — once out, it comes into no one's keeping, and dwells with none; as the lamp burning in the house is not known abroad, but, become a forest-fire, cannot be hidden for all your hiding — so the word dwells unseen in the mouth, and no one perceives it: speak, then, with reflection — by the Guru's wisdom, the tale of virtues.
ਜੈਸੇ ਮਾਲਾ ਮੇਰੁ ਪੋਈਅਤ ਸਭ ਊਪਰ ਕੈ ਸਿਮਰਨ ਸੰਖਿਆ ਮੈ ਨ ਆਵਤ ਬਡਾਈ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਬਿਰਖਨ ਬਿਖੈ ਪੇਖੀਐ ਸੇਬਲ ਊਚੋ ਨਿਹਫਲ ਭਇਓ ਸੋਊ ਅਤਿ ਅਧਿਕਾਈ ਕੈ ॥ ਜੈਸੇ ਚੀਲ ਪੰਛੀਨ ਮੈ ਉਡਤ ਅਕਾਸਚਾਰੀ ਹੇਰੈ ਮ੍ਰਿਤ ਪਿੰਜਰਨ ਊਚੈ ਮਤੁ ਪਾਈ ਕੈ ॥ ਗਾਇਬੋ ਬਜਾਇਬੋ ਸੁਨਾਇਬੋ ਨ ਕਛੂ ਤੈਸੇ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਬਿਨਾ ਧ੍ਰਿਗ ਚਤੁਰਾਈ ਕੈ ॥੬੩੧॥
jaise mālā mer poīat sabh ūpar kai simaran saṅkhiā mai na āvat baḍāī kai | jaise birakhan bikhai pekhīai sebal ūcho nihaphal bhaio soū at adhikāī kai | jaise chīl pañchhīn mai uḍat akāsachārī herai mrit piñjaran ūchai mat pāī kai | gāibo bajāibo sunāibo na kachhū taise gur upades binā dhrig chaturāī kai |631|
As the meru bead is strung at the head of the whole rosary, yet, for its bigness, comes not into the count of the telling; as, among the trees, the silk-cotton is seen the loftiest, and, for all its great height, has stood fruitless; as the kite flies sky-ranging among the birds, and, from the height it has won, spies only for carcasses — so singing, playing and reciting are nothing at all: without the Guru's teaching, a curse upon such cleverness.
ਜੈਸੇ ਪਾਂਚੋ ਤਤ ਬਿਖੈ ਬਸੁਧਾ ਨਵਨ ਮਨ ਤਾਂ ਮੈ ਉਤਪਤ ਹੁਇ ਸਮਾਤ ਸਭ ਤਾਹੀ ਮੈ ॥ ਜੈਸੇ ਪਾਂਚੋ ਆਂਗੁਰੀ ਮੈ ਸੂਖਮ ਕਨੁੰਗ੍ਰੀਆ ਹੈ ਕੰਚਨ ਖਚਤ ਨਗ ਸੋਭਤ ਹੈ ਵਾਹੀ ਮੈ ॥ ਜੈਸੇ ਨੀਚ ਜੋਨ ਗਨੀਅਤ ਅਤਿ ਮਾਖੀ ਕ੍ਰਿਮ ਹੀਰ ਚੀਰ ਮਧੁ ਉਪਜਤ ਸੁਖ ਜਾਹੀ ਮੈ ॥ ਤੈਸੇ ਰਵਿਦਾਸ ਨਾਮਾ ਬਿਦਰ ਕਬੀਰ ਭਏ ਹੀਨ ਜਾਤਿ ਊਚ ਪਦ ਪਾਏ ਸਭ ਕਾਹੀ ਮੈ ॥੬੩੨॥
jaise pāñcho tat bikhai basudhā navan man tān mai utapat hui samāt sabh tāhī mai | jaise pāñcho āṅgurī mai sūkham kanuṅgrīā hai kañchan khachat nag sobhat hai vāhī mai | jaise nīch jon ganīat at mākhī krim hīr chīr madh upajat sukh jāhī mai | taise ravidās nāmā bidar kabīr bhae hīn jāt ūch pad pāe sabh kāhī mai |632|
As, among the five elements, the earth is the lowly-minded one, and in her all things are born, and into her all return; as, among the five fingers, the little one is slightest, and the gold-set gem shines on that very finger; as the bee and the silkworm are counted among the low births, and from them come honey and silk, wherein is comfort — so Ravidas and Nama, Bidar and Kabir: born low in the world's eyes, they won the state above all.
ਜੈਸੇ ਰੋਗ ਰੋਗੀ ਕੋ ਦਿਖਾਈਐ ਨ ਬੈਦ ਪ੍ਰਤਿ ਬਿਨ ਉਪਚਾਰ ਛਿਨ ਛਿਨ ਹੁਇ ਅਸਾਧ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਰਿਨ ਦਿਨ ਦਿਨ ਉਦਮ ਅਦਿਆਉ ਬਿਨ ਮੂਲ ਅਉ ਬਿਆਜ ਬਢੈ ਉਪਜੈ ਬਿਆਧ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਸਤ੍ਰ ਸਾਸਨਾ ਸੰਗ੍ਰਾਮੁ ਕਰਿ ਸਾਧੇ ਬਿਨ ਪਲ ਪਲ ਪ੍ਰਬਲ ਹੁਇ ਕਰਤ ਉਪਾਧ ਜੀ ॥ ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਭੀਜੈ ਕਾਮਰੀ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਭਾਰੀ ਹੋਤ ਜਾਤ ਬਿਨ ਸਤਿਗੁਰ ਉਰਿ ਬਸੈ ਅਪਰਾਧ ਜੀ ॥੬੩੩॥
jaise rog rogī ko dikhāīai na baid prat bin upachār chhin chhin hui asādh jī | jaise rin din din udam adiāu bin mūl au biāj baḍhai upajai biādh jī | jaise satr sāsanā saṅgrām kar sādhe bin pal pal prabal hui karat upādh jī | jiun jiun bhījai kāmarī tiun tiun bhārī hot jāt bin satigur ur basai aparādh jī |633|
As a disease not shown to the physician, going without remedy, grows moment by moment past all cure; as a debt, without effort and payment day by day, swells — principal and interest — and breeds torment; as an enemy not mastered by treaty or battle grows stronger every hour, working his mischief; as the blanket, the more it soaks, the heavier it hangs — so, without the True Guru, sin sits swelling in the heart.
ਜੈਸੇ ਕੇਲਾ ਬਸਤ ਬਬੂਰ ਕੈ ਨਿਕਟ ਤਾਂਹਿ ਸਾਲਤ ਹੈਂ ਸੂਰੈਂ ਆਪਾ ਸਕੈ ਨ ਬਚਾਇ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਪਿੰਜਰੀ ਮੈ ਸੂਆ ਪੜਤ ਗਾਥਾ ਅਨੇਕ ਦਿਨ ਪ੍ਰਤਿ ਹੇਰਤਿ ਬਿਲਾਈ ਅੰਤਿ ਖਾਇ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਜਲ ਅੰਤਰ ਮੁਦਤ ਮਨ ਹੋਤ ਮੀਨ ਮਾਸ ਲਪਟਾਇ ਲੇਤ ਬਨਛੀ ਲਗਾਇ ਜੀ ॥ ਬਿਨ ਸਤਿਗੁਰ ਸਾਧ ਮਿਲਤ ਅਸਾਧ ਸੰਗਿ ਅੰਗ ਅੰਗ ਦੁਰਮਤਿ ਗਤਿ ਪ੍ਰਗਟਾਇ ਜੀ ॥੬੩੪॥
jaise kelā basat babūr kai nikaṭ tānh sālat hain sūrain āpā sakai na bachāi jī | jaise piñjarī mai sūā paṛat gāthā anek din prat herat bilāī ant khāi jī | jaise jal antar mudat man hot mīn mās lapaṭāi let banachhī lagāi jī | bin satigur sādh milat asādh saṅg aṅg aṅg duramat gat pragaṭāi jī |634|
As the plantain that dwells beside the babul-tree — its thorns pierce her through, and she cannot save herself; as the parrot in the cage recites many a wise saying, and the cat, watching day by day, devours it in the end; as the fish, glad at heart within the water, is caught and wound in by the flesh set on the hook — so, without the True Guru and the saint, meeting crooked company, evil-mindedness breaks out in every limb.
ਕੋਟਿ ਪਰਕਾਰ ਨਾਰਿ ਸਾਜੈ ਜਉ ਸਿੰਗਾਰ ਚਾਰੁ ਬਿਨੁ ਭਰਤਾਰ ਭੇਟੈ ਸੁਤ ਨ ਖਿਲਾਇ ਹੈ ॥ ਸਿੰਚੀਐ ਸਲਿਲ ਨਿਸ ਬਾਸੁਰ ਬਿਰਖ ਮੂਲ ਫੁਲ ਨ ਬਸੰਤ ਬਿਨ ਤਾਸੁ ਪ੍ਰਗਟਾਇ ਹੈ ॥ ਸਾਵਨ ਸਮੈ ਕਿਸਾਨ ਖੇਤ ਜੋਤ ਬੀਜ ਬੋਵੈ ਬਰਖਾ ਬਿਹੂਨ ਕਤ ਨਾਜ ਨਿਪਜਾਇ ਹੈ ॥ ਅਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਭੇਖ ਧਾਰਿ ਪ੍ਰਾਨੀ ਭ੍ਰਮੈ ਭੂਮਿ ਬਿਨ ਗੁਰ ਉਰਿ ਗਿਆਨ ਦੀਪ ਨ ਜਗਾਇ ਹੈ ॥੬੩੫॥
koṭ parakār nār sājai jau siṅgār chār bin bharatār bheṭai sut na khilāi hai | siñchīai salil nis bāsur birakh mūl phul na basant bin tās pragaṭāi hai | sāvan samai kisān khet jot bīj bovai barakhā bihūn kat nāj nipajāi hai | anik prakār bhekh dhār prānī bhramai bhūm bin gur ur giān dīp na jagāi hai |635|
Though a woman fashion her fair adornment a million ways, without the meeting of her husband she will dandle no son. Water the tree's root by night and by day — without the spring, no flower of it will open. In the month of Savan the farmer ploughs and sows the seed — without the rain, how shall the grain spring up? So the creature wanders the earth wearing garb upon garb: without the Guru, the lamp of knowledge is not lit in the heart.
ਜੈਸੇ ਨੀਰ ਖੀਰ ਅੰਨ ਭੋਜਨ ਖੁਵਾਇ ਅੰਤਿ ਗਰੋ ਕਾਟਿ ਮਾਰਤ ਹੈ ਅਜਾ ਸ੍ਵਨ ਕਉ ॥ ਜੈਸੇ ਬਹੁ ਭਾਰ ਡਾਰੀਅਤ ਲਘੂ ਨੌਕਾ ਮਾਹਿ ਬੂਡਤ ਹੈ ਮਾਝਧਾਰ ਪਾਰ ਨ ਗਵਨ ਕਉ ॥ ਜੈਸੇ ਬੁਰ ਨਾਰਿ ਧਾਰਿ ਭਰਨ ਸਿੰਗਾਰ ਤਨਿ ਆਪਿ ਆਮੈ ਅਰਪਤ ਚਿੰਤਾ ਕੈ ਭਵਨ ਕਉ ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਅਧਰਮ ਕਰਮ ਕੈ ਅਧਰਮ ਨਰ ਮਰਤ ਅਕਾਲ ਜਮ-ਲੋਕਹ ਰਵਨ ਕਉ ॥੬੩੬॥
jaise nīr khīr ann bhojan khuvāi ant garo kāṭ mārat hai ajā svan kau | jaise bahu bhār ḍārīat laghū naukā māh būḍat hai mājhadhār pār na gavan kau | jaise bur nār dhār bharan siṅgār tan āp āmai arapat chintā kai bhavan kau | taise hī adharam karam kai adharam nar marat akāl jama-lokah ravan kau |636|
As the goat is fed on water and milk and grain and food, and at the last the knife is put to its throat; as too great a load is heaped into the little boat, and it sinks in midstream, never to cross to the shore; as the woman of crooked ways, decking her body in adornment, gives herself away — into the house of grief — so, by deeds of adharma, the man of adharma dies before his hour, to wander the country of death.
ਜੈਸੇ ਪਾਕਸਾਲਾ ਬਾਲਾ ਬਿੰਜਨ ਅਨੇਕ ਰਚੈ ਛੁਅਤ ਅਪਾਵਨ ਛਿਨਕ ਛੋਤ ਲਾਗਿ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਤਨ ਸਾਜਤ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਰਿ ਆਨੰਦ ਕੈ ਪੁਹਪਵੰਤੀ ਹੁਇ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸਿਹਜਾ ਤਿਆਗਿ ਹੈ ॥ ਜੈਸੇ ਗ੍ਰਭ-ਧਾਰ ਨਾਰਿ ਜਤਨ ਕਰਤ ਨਿਤ ਮਲ ਮੈ ਗਰਭ ਛੇਦ ਖੇਦ ਨਿਹਭਾਗਿ ਹੈ ॥ ਤੈਸੇ ਸੀਲ ਸੰਜਮ ਜਨਮ ਪਰਜੰਤ ਕੀਜੈ ਤਨਕ ਹੀ ਪਾਪ ਕੀਏ ਤੂਲ ਮੈ ਬਜਾਗਿ ਹੈ ॥੬੩੭॥
jaise pākasālā bālā biñjan anek rachai chhuat apāvan chhinak chhot lāg hai | jaise tan sājat siṅgār nār ānand kai puhapavantī hui priyā sihajā tiāg hai | jaise grabha-dhār nār jatan karat nit mal mai garabh chhed khed nihabhāg hai | taise sīl sañjam janam parajant kījai tanak hī pāp kīe tūl mai bajāg hai |637|
As the young cook makes ready dishes of many kinds, and one unclean touch — in an instant the taint has clung; as the wife adorns her body in gladness, and, her days coming upon her, must leave the beloved's bed; as the expectant mother keeps watch over her burden daily, and one hurt to the womb is anguish and broken fortune — so keep goodness and discipline the whole of a lifetime: one small sin done is a spark let into the cotton.
ਚੀਕਨੇ ਕਲਸ ਪਰ ਜੈਸੇ ਨਾ ਟਿਕਤ ਬੂੰਦ ਕਾਲਰ ਮੈ ਪਰੇ ਨਾਜ ਨਿਪਜੈ ਨ ਖੇਤ ਜੀ ॥ ਜੈਸੇ ਧਰਿ ਪਰ ਤਰੁ ਸੇਂਬਲ ਅਫਲ ਅਰੁ ਬਿਖਿਆ ਬਿਰਖ ਫਲੇ ਜਗੁ ਦੁਖ ਦੇਤ ਜੀ ॥ ਚੰਦਨ ਸੁਬਾਸ ਬਾਂਸ ਬਾਸ ਬਾਸ ਬਾਸੀਐ ਨਾ ਪਵਨ ਗਵਨ ਮਲ ਮੂਤਤਾ ਸਮੇਤ ਜੀ ॥ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਪਰਵੇਸ ਨ ਮੋ ਰਿਦੈ ਭਿਦੈ ਜੈਸੇ ਮਾਨੋ ਸ੍ਵਾਂਤਿ ਬੂੰਦ ਅਹਿ ਮੁਖ ਲੇਤ ਜੀ ॥੬੩੮॥
chīkane kalas par jaise nā ṭikat būnd kālar mai pare nāj nipajai na khet jī | jaise dhar par tar sembal aphal ar bikhiā birakh phale jag dukh det jī | chandan subās bāns bās bās bāsīai nā pavan gavan mal mūtatā samet jī | gur upades paraves na mo ridai bhidai jaise māno svānt būnd ah mukh let jī |638|
On the greased pitcher the water-drop does not stay; grain fallen on the salt-flat springs up in no field. The silk-cotton stands on the earth a fruitless tree, and the poison-tree, when it fruits, deals the world grief. The bamboo, housed in the sandal's own fragrance, is never scented, hollow as it is, for all the wind's passing. So the Guru's teaching enters but does not pierce this heart of mine — as the swati drop, caught in the serpent's mouth, turns venom.