Var 7 · The Gurmukh and the Numbers

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਚਾ ਪਾਤਿਸਾਹੁ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਸਚੁ ਖੰਡੁ ਵਸਾਇਆ। ਗੁਰ ਸਿਖ ਲੈ ਗੁਰਸਿਖ ਹੋਇ ਆਪੁ ਗਵਾਇ ਨ ਆਪੁ ਗਣਾਇਆ। ਗੁਰਸਿਖ ਸਭੋ ਸਾਧਨਾ ਸਾਧਿ ਸਧਾਇ ਸਾਧੁ ਸਦਵਾਇਆ। ਚਹੁ ਵਰਣਾ ਉਪਦੇਸ ਦੇ ਮਾਇਆ ਵਿਚਿ ਉਦਾਸੁ ਰਹਾਇਆ। ਸਚਹੁ ਓਰੈ ਸਭੁ ਕਿਹੁ ਸਚੁ ਨਾਉ ਗੁਰ ਮੰਤੁ ਦਿੜਾਇਆ। ਹੁਕਮੈ ਅੰਦਰਿ ਸਭ ਕੋ ਮੰਨੈ ਹੁਕਮੁ ਸੁ ਸਚਿ ਸਮਾਇਆ। ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਲਿਵ ਅਲਖੁ ਲਖਾਇਆ ॥੧॥

satigur sachā pātisāhu sādhasaṅgat sach khaṇḍ vasāiā | gur sikh lai gurasikh hoi āp gavāi na āp gaṇāiā | gurasikh sabho sādhanā sādh sadhāi sādh sadavāiā | chahu varaṇā upades de māiā vich udās rahāiā | sachahu orai sabh kihu sach nāu gur mant diṛāiā | hukamai andar sabh ko mannai hukam su sach samāiā | sabad surat liv alakh lakhāiā |1|

The True Guru, the true emperor, has settled the land of Truth in the sangat. Taking the Guru's instruction and becoming a Gursikh, a person loses himself and never counts himself. The Gursikh's whole discipline is to practise, to perfect it, and so to be called a holy man. Giving the teaching to all four castes, he keeps them free in the middle of maya. Everything is smaller than Truth; he makes the True Name, the Guru's sacred word, firm. All are under the Command, and whoever accepts the Command merges into Truth. Mind in the Word shows him the One no eye can see.

ਸਿਵ ਸਕਤੀ ਨੋ ਸਾਧਿ ਕੈ ਚੰਦੁ ਸੂਰਜ ਦਿਹੁਂ ਰਾਤਿ ਸਧਾਏ। ਸੁਖ ਦੁਖ ਸਾਧੇ ਹਰਖ ਸੋਗ ਨਰਕ ਸੁਰਗ ਪੁੰਨ ਪਾਪ ਲੰਘਾਏ। ਜਨਮ ਮਰਣ ਜੀਵਨੁ ਮੁਕਤਿ ਭਲਾ ਬੁਰਾ ਮਿਤ੍ਰ੍ਰ ਸਤ੍ਰ੍ਰੁ ਨਿਵਾਏ। ਰਾਜ ਜੋਗ ਜਿਣਿ ਵਸਿ ਕਰਿ ਸਾਧਿ ਸੰਜੋਗੁ ਵਿਜੋਗੁ ਰਹਾਏ। ਵਸਗਤਿ ਕੀਤੀ ਨੀਂਦ ਭੂਖ ਆਸਾ ਮਨਸਾ ਜਿਣਿ ਘਰਿ ਆਏ। ਉਸਤੁਤਿ ਨਿੰਦਾ ਸਾਧਿ ਕੈ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਣ ਸਬਾਏ। ਪੈਰੀ ਪੈ ਪਾ ਖਾਕ ਸਦਾਏ ॥੨॥

siv sakatī no sādh kai chand sūraj dihun rāt sadhāe | sukh dukh sādhe harakh sog narak surag punn pāp laṅghāe | janam maraṇ jīvan mukat bhalā burā mitrr satrr nivāe | rāj jog jiṇ vas kar sādh sañjog vijog rahāe | vasagat kītī nīnd bhūkh āsā manasā jiṇ ghar āe | usatut nindā sādh kai hindū musalamāṇ sabāe | pairī pai pā khāk sadāe |2|

Mastering Shiva and his power, he tames sun and moon, day and night. Mastering pleasure and pain, joy and grief, he crosses past hell and heaven, good deeds and bad. Birth and death, life and freedom, good and bad, friend and enemy he lays low. Winning both kingship and yoga and holding them in check, he masters meeting and parting alike. Bringing sleep and hunger under his rule, and conquering hope and craving, he comes home. Mastering praise and slander, he wins over Hindu and Muslim, all alike. Falling at the feet, he is called the dust of the feet.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹੇਸੁ ਤ੍ਰ੍ਰੈ ਲੋਕ ਵੇਦ ਗੁਣ ਗਿਆਨ ਲੰਘਾਏ। ਭੂਤ ਭਵਿਖਹੁ ਵਰਤਮਾਨੁ ਆਦਿ ਮਧਿ ਜਿਣਿ ਅੰਤਿ ਸਿਧਾਏ। ਮਨ ਬਚ ਕਰਮ ਇਕਤ੍ਰ੍ਰ ਕਰਿ ਜੰਮਣ ਮਰਣ ਜੀਵਣ ਜਿਣਿ ਆਏ। ਆਧਿ ਬਿਆਧਿ ਉਪਾਧਿ ਸਾਧਿ ਸੁਰਗ ਮਿਰਤ ਪਾਤਾਲ ਨਿਵਾਏ। ਉਤਮੁ ਮਧਮ ਨੀਚ ਸਾਧਿ ਬਾਲਕ ਜੋਬਨ ਬਿਰਧਿ ਜਿਣਾਏ। ਇੜਾ ਪਿੰਗੁਲਾ ਸੁਖਮਨਾ ਤ੍ਰਿਕੁਟੀ ਲੰਘਿ ਤ੍ਰਿਬੇਣੀ ਨ੍ਹਾਏ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਇਕੁ ਮਨਿ ਇਕੁ ਧਿਆਏ ॥੩॥

brahamā bisan mahes trrai lok ved guṇ giān laṅghāe | bhūt bhavikhahu varatamān ād madh jiṇ ant sidhāe | man bach karam ikatrr kar jammaṇ maraṇ jīvaṇ jiṇ āe | ādh biādh upādh sādh surag mirat pātāl nivāe | utam madham nīch sādh bālak joban biradh jiṇāe | iṛā piṅgulā sukhamanā trikuṭī laṅgh tribeṇī nhāe | guramukh ik man ik dhiāe |3|

Brahma, Vishnu and Shiva, the three worlds, and the Vedas' talk of goodness and knowledge — he crosses past them all. Past, future and present, beginning, middle and end, he wins and moves beyond. Gathering thought, word and deed into one, he conquers birth, death and life. Mastering the three burning troubles, he lays low the heavens, the earth and the world below. Mastering high, middle and low, he wins over childhood, youth and old age. Crossing the three inner channels of the breath, past the knot where they meet, he bathes at that meeting-place within. The Gurmukh, single-minded, meditates on the One.

ਅੰਡਜ ਜੇਰਜ ਸਾਧਿ ਕੈ ਸੇਤਜ ਉਤਭੁਜ ਖਾਣੀ ਬਾਣੀ। ਚਾਰੇ ਕੁੰਡਾਂ ਚਾਰਿ ਜੁਗ ਚਾਰਿ ਵਰਨਿ ਚਾਰਿ ਵੇਦੁ ਵਖਾਣੀ। ਧਰਮੁ ਅਰਥੁ ਕਾਮੁ ਮੋਖੁ ਜਿਣਿ ਰਜ ਤਮ ਸਤ ਗੁਣ ਤੁਰੀਆ ਰਾਣੀ। ਸਨਕਾਦਿਕ ਆਸ੍ਰਮ ਉਲੰਘਿ ਚਾਰਿ ਵੀਰ ਵਸਗਤਿ ਕਰਿ ਆਣੀ। ਚਉਪੜਿ ਜਿਉ ਚਉਸਾਰ ਮਾਰਿ ਜੋੜਾ ਹੋਇ ਨ ਕੋਇ ਰਞਾਣੀ। ਰੰਗ ਬਿਰੰਗ ਤੰਬੋਲ ਰਸ ਬਹੁ ਰੰਗੀ ਇਕੁ ਰੰਗੁ ਨੀਸਾਣੀ। ਗੁਰਮੁਖ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਨਿਰਬਾਣੀ ॥੪॥

aṇḍaj jeraj sādh kai setaj utabhuj khāṇī bāṇī | chāre kuṇḍān chār jug chār varan chār ved vakhāṇī | dharam arath kām mokh jiṇ raj tam sat guṇ turīā rāṇī | sanakādik āsram ulaṅgh chār vīr vasagat kar āṇī | chaupaṛ jiu chausār mār joṛā hoi na koi rañāṇī | raṅg biraṅg tambol ras bahu raṅgī ik raṅg nīsāṇī | guramukh sādhasaṅgat nirabāṇī |4|

Mastering the four ways of being born — from the egg, from the womb, from sweat, from the seed — and the four kinds of speech; the four quarters, the four ages, the four castes, the four Vedas; conquering duty, wealth, pleasure and freedom, and the three qualities of nature along with the fourth, the state above them all; crossing past the four Sanak sages and the four stages of life, he brings all four under his rule. As in a board game the pieces are moved and paired so that none can be struck; in many colours, like the sweetness of the betel leaf, and yet one colour is his mark — the Gurmukh, in the sangat, is past all wanting.

ਪਉਣੁ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੋ ਧਰਤਿ ਅਕਾਸੁ ਉਲੰਘਿ ਪਇਆਣਾ। ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧੁ ਵਿਰੋਧੁ ਲੰਘਿ ਲੋਭੁ ਮੋਹੁ ਅਹੰਕਾਰੁ ਵਿਹਾਣਾ। ਸਤਿ ਸੰਤੋਖ ਦਇਆ ਧਰਮੁ ਅਰਥੁ ਸੁ ਗਰੰਥੁ ਪੰਚ ਪਰਵਾਣਾ। ਖੇਚਰ ਭੂਚਰ ਚਾਚਰੀ ਉਨਮਨ ਲੰਘਿ ਅਗੋਚਰ ਬਾਣਾ। ਪੰਚਾਇਣ ਪਰਮੇਸਰੋ ਪੰਚ ਸਬਦ ਘਨਘੋਰ ਨੀਸਾਣਾ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਪੰਚ ਭੂਆਤਮਾ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਸਾਧ ਸੁਹਾਣਾ। ਸਹਜ ਸਮਾਧਿ ਨ ਆਵਣ ਜਾਣਾ ॥੫॥

pauṇ pāṇī baisantaro dharat akās ulaṅgh paiāṇā | kām krodh virodh laṅgh lobh mohu ahaṅkār vihāṇā | sat santokh daiā dharam arath su garanth pañch paravāṇā | khechar bhūchar chācharī unaman laṅgh agochar bāṇā | pañchāiṇ paramesaro pañch sabad ghanaghor nīsāṇā | guramukh pañch bhūātamā sādhasaṅgat mil sādh suhāṇā | sahaj samādh na āvaṇ jāṇā |5|

Crossing air, water, fire, earth and sky, and passing beyond lust, anger, greed, clinging and pride; taking truth, contentment, mercy, right living and the holy book as the five that are accepted; crossing the four yogic seals of tongue, earth, speech and stillness into the state beyond words; the Lord of the five is the Highest One, and the five sounds that no one plays are His thundering banner. The Gurmukh, master of the self made of five elements, joined to the sangat, is made lovely — in calm meditation, with no more coming and going.

ਛਿਅ ਰੁਤੀ ਕਰਿ ਸਾਧਨਾਂ ਛਿਅ ਦਰਸਨ ਸਾਧੈ ਗੁਰਮਤੀ। ਛਿਅ ਰਸ ਰਸਨਾ ਸਾਧਿ ਕੈ ਰਾਗ ਰਾਗਣੀ ਭਾਇ ਭਗਤੀ। ਛਿਅ ਚਿਰਜੀਵੀ ਛਿਅ ਜਤੀ ਚੱਕ੍ਰਵਰਤਿ ਛਿਅ ਸਾਧਿ ਜੁਗਤੀ। ਛਿਅ ਸਾਸਤ੍ਰ ਛਿਅ ਕਰਮ ਜਿਣਿ ਛਿਆ ਗੁਰਾਂ ਗੁਰ ਸੁਰਤਿ ਨਿਰਤੀ। ਛਿਅ ਵਰਤਾਰੇ ਸਾਧਿ ਕੈ ਛਿਅ ਛਕ ਛਤੀ ਪਵਣ ਪਰਤੀ। ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਗੁਰ ਸਬਦ ਸੁਰੱਤੀ ॥੬॥

chhia rutī kar sādhanān chhia darasan sādhai guramatī | chhia ras rasanā sādh kai rāg rāgaṇī bhāi bhagatī | chhia chirajīvī chhia jatī chakkravarat chhia sādh jugatī | chhia sāsatr chhia karam jiṇ chhiā gurān gur surat niratī | chhia varatāre sādh kai chhia chhak chhatī pavaṇ paratī | sādhasaṅgat gur sabad surattī |6|

Doing his discipline through the six seasons, he masters the six schools of philosophy by the Guru's wisdom. He masters the six tastes on the tongue, and the melodies and their companion melodies through loving devotion. The six long-lived ones, the six who kept celibate, the six world-rulers he masters in their own ways. Conquering the six old law-books and the six daily rites, his attention and his dance are fixed on the Guru of gurus. Mastering the six practices, the six times six, the thirty-six ways of breathing — in the sangat, his mind held in the Guru's Word.

ਸਤ ਸਮੁੰਦ ਉਲੰਘਿਆ ਦੀਪ ਸਤ ਇਕੁ ਦੀਪਕੁ ਬਲਿਆ। ਸਤ ਸੂਤ ਇਕ ਸੂਤਿ ਕਰਿ ਸਤੇ ਪੁਰੀਆ ਲੰਘਿ ਉਛਲਿਆ। ਸਤ ਸਤੀ ਜਿਣਿ ਸਪਤ ਰਿਖਿ ਸਤਿ ਸੁਰਾ ਜਿਣਿ ਅਟਲੁ ਨ ਟਲਿਆ। ਸਤੇ ਸੀਵਾਂ ਸਾਧਿ ਕੈ ਸਤੀਂ ਸੀਵੀਂ ਸੁਫਲਿਓ ਫਲਿਆ। ਸਤ ਆਕਾਸ ਪਤਾਲ ਸਤ ਵਸਿਗਤਿ ਕਰਿ ਉਪਰੇਰੈ ਚਲਿਆ। ਸਤੇ ਧਾਰੀ ਲੰਘਿ ਕੈ ਭੈਰਉ ਖੇਤ੍ਰ੍ਰਪਾਲ ਦਲ ਮਲਿਆ। ਸਤੇ ਰੋਹਣਿ ਸਤਿ ਵਾਰ ਸਤਿ ਸੁਹਾਗਣਿ ਸਾਧਿ ਨ ਢਲਿਆ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਵਿਚਿ ਖਲਿਆ ॥੭॥

sat samund ulaṅghiā dīp sat ik dīpak baliā | sat sūt ik sūt kar sate purīā laṅgh uchhaliā | sat satī jiṇ sapat rikh sat surā jiṇ aṭal na ṭaliā | sate sīvān sādh kai satīn sīvīn suphalio phaliā | sat ākās patāl sat vasigat kar uparerai chaliā | sate dhārī laṅgh kai bhairau khetrrapāl dal maliā | sate rohaṇ sat vār sat suhāgaṇ sādh na ḍhaliā | guramukh sādhasaṅgat vich khaliā |7|

Crossing the seven seas and the seven continents, one lamp is lit. Making seven threads into one thread, he leaps past the seven holy cities. Conquering the seven faithful wives, the seven great sages and the seven immortals, he stands unmoving and does not fall. Mastering the seven boundaries, he is fruitful and fulfilled in the seven fields. Bringing the seven skies and the seven worlds below under his rule, he walks above them all. Crossing the seven streams, he tramples down the army of Bhairav and the guardian spirits. The seven stars, the seven days, the seven faithful brides — he masters them and does not waver. The Gurmukh stands firm inside the sangat.

ਅਠੈ ਸਿਧੀ ਸਾਧਿ ਕੈ ਸਾਧਿਕ ਸਿਧ ਸਮਾਧਿ ਫਲਾਈ। ਅਸਟ ਕੁਲੀ ਬਿਖੁ ਸਾਧਨਾ ਸਿਮਰਣਿ ਸੇਖ ਨ ਕੀਮਤਿ ਪਾਈ। ਮਣੁ ਹੁਇ ਅਠ ਪੈਸੇਰੀਆ ਪੰਜੂ ਅਠੇ ਚਾਲੀਹ ਭਾਈ। ਜਿਉ ਚਰਖਾ ਅਠ ਖੰਭੀਆ ਇਕਤੁ ਸੂਤਿ ਰਹੈ ਲਿਵ ਲਾਈ। ਅਠ ਪਹਿਰ ਅਸਟਾਂਗ ਜੋਗੁ ਚਾਵਲ ਰਤੀ ਮਾਸਾ ਰਾਈ। ਅਠ ਕਾਠਾ ਮਨੁ ਵਸ ਕਰਿ ਅਸਟ ਧਾਤੁ ਇਕੁ ਧਾਤੁ ਕਰਾਈ। ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ॥੮॥

aṭhai sidhī sādh kai sādhik sidh samādh phalāī | asaṭ kulī bikh sādhanā simaraṇ sekh na kīmat pāī | maṇ hui aṭh paiserīā pañjū aṭhe chālīh bhāī | jiu charakhā aṭh khambhīā ikat sūt rahai liv lāī | aṭh pahir asaṭāṅg jog chāval ratī māsā rāī | aṭh kāṭhā man vas kar asaṭ dhāt ik dhāt karāī | sādhasaṅgat vaḍī vaḍiāī |8|

Mastering the eight miracle powers, the seeker ripens his meditation. Mastering the eight poison-serpent clans, he finds that even Shesh, the great serpent, for all his remembering, cannot find His worth. As one large weight is made up of eight smaller ones, so the whole reckoning holds together. As the spinning-wheel has eight spokes and yet holds to one thread in love, so through the eight watches of the day he keeps the eightfold yoga, weighing out grain by the tiniest measures. Bringing the restless, many-jointed mind under control, he makes eight different metals into one metal. Great is the greatness of the sangat.

ਨਥਿ ਚਲਾਏ ਨਵੈ ਨਾਥਿ ਨਾਥਾ ਨਾਥੁ ਅਨਾਥ ਸਹਾਈ। ਨਉ ਨਿਧਾਨ ਫੁਰਮਾਨ ਵਿਚਿ ਪਰਮ ਨਿਧਾਨ ਗਿਆਨ ਗੁਰਭਾਈ। ਨਉ ਭਗਤੀ ਨਉ ਭਗਤਿ ਕਰਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਲਿਵ ਲਾਈ। ਨਉ ਗ੍ਰਿਹ ਸਾਧ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਵਿਚਿ ਪੂਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ। ਨਉਖੰਡ ਸਾਧ ਅਖੰਡ ਹੋਇ ਨਉ ਦੁਆਰਿ ਲੰਘਿ ਨਿਜ ਘਰਿ ਜਾਈ। ਨਉ ਅੰਗ ਨੀਲ ਅਨੀਲ ਹੋਇ ਨਉ ਕੁਲ ਨਿਗ੍ਰਹ ਸਹਜਿ ਸਮਾਈ। ਗੁਰਮੁਿਖ ਸੁਖ ਫਲੁ ਅਲਖੁ ਲਖਾਈ ॥੯॥

nath chalāe navai nāth nāthā nāth anāth sahāī | nau nidhān phuramān vich param nidhān giān gurabhāī | nau bhagatī nau bhagat kar guramukh prem bhagat liv lāī | nau grih sādh grihasat vich pūre satigur dī vaḍiāī | naukhaṇḍ sādh akhaṇḍ hoi nau duār laṅgh nij ghar jāī | nau aṅg nīl anīl hoi nau kul nigrah sahaj samāī | guramukh sukh phal alakh lakhāī |9|

He drove and reined in the nine Nath yogis — for he is the master of masters, the helper of the helpless. The nine treasures are under his Command, and the highest treasure, wisdom, is his brother. He does the nine kinds of devotion as devotion, and the Gurmukh fixes his love on loving devotion. In the nine-gated house of the body lives the glory of the perfect True Guru. Mastering the nine regions of the earth, made whole, he passes the nine gates and comes to his own home. In the nine limbs, in the blue beyond blue, mastering the nine clans, he melts into calm ease. The Gurmukh's fruit of joy shows you the One no eye can see.

ਸੰਨਿਆਸੀ ਦਸ ਨਾਵ ਧਰਿ ਸਚ ਨਾਵ ਵਿਣੁ ਨਾਵ ਗਣਾਇਆ। ਦਸ ਅਵਤਾਰ ਅਕਾਰੁ ਕਰਿ ਏਕੰਕਾਰੁ ਨ ਅਲਖੁ ਲਖਾਇਆ। ਤੀਰਥ ਪੁਰਬ ਸੰਜੋਗ ਵਿਚਿ ਦਸ ਪੁਰਬੀਂ ਗੁਰ ਪੁਰਬਿ ਨ ਪਾਇਆ। ਇਕ ਮਨਿ ਇਕ ਨ ਚੇਤਿਓ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਵਿਣੁ ਦਹ ਦਿਸਿ ਧਾਇਆ। ਦਸ ਦਹੀਆਂ ਦਸ ਅਸ੍ਵਮੇਧ ਖਾਇ ਅਮੇਧ ਨਿਖੇਧੁ ਕਰਾਇਆ। ਇੰਦਰੀਆਂ ਦਸ ਵਸਿ ਕਰਿ ਬਾਹਰਿ ਜਾਂਦਾ ਵਰਜਿ ਰਹਾਇਆ। ਪੈਰੀ ਪੈ ਜਗੁ ਪੈਰੀ ਪਾਇਆ ॥੧੦॥

sanniāsī das nāv dhar sach nāv viṇ nāv gaṇāiā | das avatār akār kar ekaṅkār na alakh lakhāiā | tīrath purab sañjog vich das purabīn gur purab na pāiā | ik man ik na chetio sādhasaṅgat viṇ dah dis dhāiā | das dahīān das asvamedh khāi amedh nikhedh karāiā | indarīān das vas kar bāhar jāndā varaj rahāiā | pairī pai jag pairī pāiā |10|

Those who renounce the world take ten names, but without the True Name a name is empty. The ten descents of God took form, and yet did not reveal the Formless One. Among all the pilgrim places and the festivals, on the ten festival days the Guru's day is not found. He does not remember the One with a single mind; without the sangat he runs off in ten directions. Ten kinds of offering and ten great horse-sacrifices, eaten as impurity, are made forbidden. Bringing the ten senses under control, he stops them running loose. Falling at the feet, he makes the world fall at the feet.

ਇਕ ਮਨਿ ਹੋਇ ਇਕਾਦਸੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਰਤੁ ਪਤਿਬ੍ਰਤਿ ਭਾਇਆ। ਗਿਆਰਹ ਰੁਦ੍ਰ੍ਰ ਸਮੰੁਦ੍ਰ ਵਿਚਿ ਪਲ ਦਾ ਪਾਰਾਵਾਰੁ ਨ ਪਾਇਆ। ਗਿਆਰਹ ਕਸ ਗਿਆਰਹ ਕਸੇ ਕਸਿ ਕਸਵੱਟੀ ਕਸ ਕਸਾਇਆ। ਗਿਆਰਹ ਗੁਣ ਫੈਲਾਉ ਕਰਿ ਕਚ ਪਕਾਈ ਅਘੜ ਘੜਾਇਆ। ਗਿਆਰਹ ਦਾਉ ਚੜ੍ਹਾਉ ਕਰਿ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਕੁਦਾਉ ਰਹਾਇਆ। ਗਿਆਰਹ ਗੇੜਾ ਸਿਖੁ ਸੁਣਿ ਗੁਰ ਸਿਖੁ ਲੈ ਗੁਰਸਿਖੁ ਸਦਾਇਆ। ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਗੁਰੁ ਸਬਦੁ ਵਸਾਇਆ ॥੧੧॥

ik man hoi ikādasī guramukh varat patibrat bhāiā | giārah rudrr samundr vich pal dā pārāvār na pāiā | giārah kas giārah kase kas kasavaṭṭī kas kasāiā | giārah guṇ phailāu kar kach pakāī aghaṛ ghaṛāiā | giārah dāu chaṛhāu kar dūjā bhāu kudāu rahāiā | giārah geṛā sikh suṇ gur sikh lai gurasikh sadāiā | sādhasaṅgat gur sabad vasāiā |11|

Becoming single-minded on the eleventh day, the Gurmukh's fast is faithful love. The eleven Rudras are in the ocean, and not even one moment's shore can be found. Tested eleven times, rubbed on the testing stone, he is assayed and refined. Spreading the eleven virtues, the raw is ripened and the shapeless is given shape. Casting the eleven throws, he ends the losing throw of seeing two. Hearing the eleven rounds, the Sikh takes the Guru's teaching and is called a Gursikh. In the sangat, the Guru's Word is set inside the heart.

ਬਾਰਹ ਪੰਥ ਸਧਾਇ ਕੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਗਾਡੀ ਰਾਹ ਚਲਾਇਆ। ਸੂਰਜ ਬਾਰਹ ਮਾਹ ਵਿਚਿ ਸਸੀਅਰੁ ਇਕਤੁ ਮਾਹਿ ਫਿਰਾਇਆ। ਬਾਰਹ ਸੋਲਹ ਮੇਲਿ ਕਰਿ ਸਸੀਅਰ ਅੰਦਰਿ ਸੂਰ ਸਮਾਇਆ। ਬਾਰਹ ਤਿਲਕ ਮਿਟਾਇ ਕੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਿਲਕੁ ਨੀਸਾਣੁ ਚੜਾਇਆ। ਬਾਰਹ ਰਾਸੀ ਸਾਧਿ ਕੈ ਸਚਿ ਰਾਸਿ ਰਹਰਾਸਿ ਲੁਭਾਇਆ। ਬਾਰਹ ਵੰਨੀ ਹੋਇ ਕੈ ਬਾਰਹ ਮਾਸੇ ਤੋਲਿ ਤੁਲਾਇਆ। ਪਾਰਸ ਪਾਰਸਿ ਪਰਸਿ ਕਰਾਇਆ ॥੧੨॥

bārah panth sadhāi kai guramukh gāḍī rāh chalāiā | sūraj bārah māh vich sasīar ikat māh phirāiā | bārah solah mel kar sasīar andar sūr samāiā | bārah tilak miṭāi kai guramukh tilak nīsāṇ chaṛāiā | bārah rāsī sādh kai sach rās raharās lubhāiā | bārah vannī hoi kai bārah māse tol tulāiā | pāras pāras paras karāiā |12|

Mastering the twelve yogi sects, the Gurmukh laid the broad road. The sun turns through the twelve months and the moon through one; joining the twelve to the sixteen, the sun merges inside the moon. Rubbing out the twelve sect-marks, the Gurmukh raises the Guru's mark, the true sign. Mastering the twelve signs of the zodiac, he is drawn to the true capital city of devotion. Made pure right through, he is weighed out at full weight. Touching the gold-making stone, he makes others into that stone too.

ਤੇਰਹ ਤਾਲ ਅਊਰਿਆ ਗੁਰਮੁਖ ਸੁਖ ਤਪੁ ਤਾਲ ਪੁਰਾਇਆ। ਤੇਰਹ ਰਤਨ ਅਕਾਰਥੇ ਗੁਰ ਉਪਦੇਸੁ ਰਤਨੁ ਧਨੁ ਪਾਇਆ। ਤੇਰਹ ਪਦ ਕਰਿ ਜਗ ਵਿਚਿ ਪਿਤਰਿ ਕਰਮ ਕਰਿ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇਆ। ਲਖ ਲਖ ਜਗ ਨ ਪੁਜਨੀ ਗੁਰਸਿਖ ਚਰਣੋਦਕ ਪੀਆਇਆ। ਜਗ ਭੋਗ ਨਈਵੇਦ ਲਖ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੁਖਿ ਇਕੁ ਦਾਣਾ ਪਾਇਆ। ਗੁਰਭਾਈ ਸੰਤੁਸਟੁ ਕਰਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਪਿਰਮੁ ਚਖਾਇਆ। ਭਗਤਿ ਵਛਲੁ ਹੋਇ ਅਛਲੁ ਛਲਾਇਆ ॥੧੩॥

terah tāl aūriā guramukh sukh tap tāl purāiā | terah ratan akārathe gur upades ratan dhan pāiā | terah pad kar jag vich pitar karam kar bharam bhulāiā | lakh lakh jag na pujanī gurasikh charaṇodak pīāiā | jag bhog naīved lakh guramukh mukh ik dāṇā pāiā | gurabhāī santusaṭ kar guramukh sukh phal piram chakhāiā | bhagat vachhal hoi achhal chhalāiā |13|

Past the thirteen fixed rites, the Gurmukh keeps the true, easy discipline. The thirteen gems are worthless; in the Guru's teaching he found the real jewel-wealth. Doing the thirteen rites for the ancestors, a person is lost in delusion. A hundred thousand such rites cannot equal drinking the water that washed a Gursikh's feet. Against a hundred thousand sacrificial offerings, the Gurmukh puts one grain of the sangat's shared food in his mouth. Gladdening his brother Sikhs, the Gurmukh tastes the fruit of joy, the sweetness of love. The Lover of His devotees cannot be fooled, and outwits the one who tries.

ਚਉਦਹ ਵਿਦਿਆ ਸਾਧਿ ਕੈ ਗੁਰਮਤਿ ਅਬਿਗਤਿ ਅਕਥ ਕਹਾਣੀ। ਚਉਦਹ ਭਵਣ ਉਲੰਘਿ ਕੈ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸੁ ਨੇਹੁ ਨਿਰਬਾਣੀ। ਪੰਦ੍ਰਹ ਥਿਤੀ ਪਖੁ ਇਕੁ ਕ੍ਰਿਸਨ ਸੁਕਲ ਦੁਇ ਪਖ ਨੀਸਾਣੀ। ਸੋਲਹ ਸਾਰ ਸੰਘਾਰੁ ਕਰਿ ਜੋੜਾ ਜੁੜਿਆ ਨਿਰਭਉ ਜਾਣੀ। ਸੋਲਹ ਕਲਾ ਸੰਪੂਰਣੋ ਸਸਿ ਘਰਿ ਸੂਰਜੁ ਵਿਰਤੀਹਾਣੀ। ਨਾਰਿ ਸੋਲਹ ਸੀਂਗਾਰ ਕਰਿ ਸੇਜ ਭਤਾਰ ਪਿਰਮ ਰਸੁ ਮਾਣੀ। ਸਿਵ ਤੈ ਸਕਤਿ ਸਤਾਰਹ ਵਾਣੀ ॥੧੪॥

chaudah vidiā sādh kai guramat abigat akath kahāṇī | chaudah bhavaṇ ulaṅgh kai nij ghar vās nehu nirabāṇī | pandrah thitī pakh ik krisan sukal dui pakh nīsāṇī | solah sār saṅghār kar joṛā juṛiā nirabhau jāṇī | solah kalā sampūraṇo sas ghar sūraj viratīhāṇī | nār solah sīṅgār kar sej bhatār piram ras māṇī | siv tai sakat satārah vāṇī |14|

Mastering the fourteen sciences, by the Guru's wisdom he tells the unseen, untold story. Crossing the fourteen worlds, he lives in his own home, in the love that wants nothing. Fifteen moon-days make one fortnight — the dark half and the bright half, the two fortnights, are the sign. Mastering the sixteen, the pair is joined, and he knows the Fearless One. Full in all sixteen phases, the sun stands in the moon's house. As a bride puts on all sixteen adornments and enjoys the sweetness of love on her lord's bed — past Shiva and his power stands the seventeenth, the Word.

ਗੋਤ ਅਠਾਰਹ ਸੋਧਿ ਕੈ ਪੜੈ ਪੁਰਾਣ ਅਠਾਰਹ ਭਾਈ। ਉਨੀ ਵੀਹ ਇਕੀਹ ਲੰਘਿ ਬਾਈ ਉਮਰੇ ਸਾਧਿ ਨਿਵਾਈ। ਸੰਖ ਅਸੰਖ ਲੁਟਾਇ ਕੈ ਤੇਈ ਚੌਵੀ ਪੰਜੀਹ ਪਾਈ। ਛਬੀ ਜੋੜਿ ਸਤਾਈਹਾ ਆਇ ਅਠਾਈਹ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਈ। ਉਲੰਘਿ ਉਣਤੀਹ ਤੀਹ ਸਾਧਿ ਲੰਘਿ ਇਕਤੀਹ ਵਜੀ ਵਧਾਈ। ਸਾਧ ਸੁਲਖਣ ਬਤੀਹੇ ਤੇਤੀਹ ਧ੍ਰੂ ਚਉਫੇਰਿ ਫਿਰਾਈ। ਚਉਤੀਹ ਲੇਖ ਅਲੇਖ ਲਖਾਈ ॥੧੫॥

got aṭhārah sodh kai paṛai purāṇ aṭhārah bhāī | unī vīh ikīh laṅgh bāī umare sādh nivāī | saṅkh asaṅkh luṭāi kai teī chauvī pañjīh pāī | chhabī joṛ satāīhā āi aṭhāīh mel milāī | ulaṅgh uṇatīh tīh sādh laṅgh ikatīh vajī vadhāī | sādh sulakhaṇ batīhe tetīh dhrū chaupher phirāī | chautīh lekh alekh lakhāī |15|

Mastering the eighteen family lines, he reads the eighteen old holy books. Crossing nineteen, twenty and twenty-one, he humbles the twenty-two nobles. Giving away treasures beyond counting, he reaches the twenty-third, the twenty-fourth, the twenty-fifth. Joining the twenty-sixth to the twenty-seventh, he comes to the twenty-eighth and is united. Crossing the twenty-ninth and the thirtieth, and passing the thirty-first, the songs of joy ring out. With the good marks at thirty-two, at thirty-three Dhru is circled round. And at thirty-four he is shown the writing of the One who was never written down.

ਵੇਦ ਕਤੇਬਹੁ ਬਾਹਰਾ ਲੇਖ ਅਲੇਖ ਨ ਲਖਿਆ ਜਾਈ। ਰੂਪ ਅਨੂਪੁ ਅਚਰਜੁ ਹੈ ਦਰਸਨੁ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਅਗੋਚਰ ਭਾਈ। ਇਕੁ ਕਵਾਉ ਪਸਾਉ ਕਰਿ ਤੋਲੁ ਨ ਤੁਲਾਧਾਰ ਨ ਸਮਾਈ। ਕਥਨੀ ਬਦਨੀ ਬਾਹਰਾ ਥਕੈ ਸਬਦੁ ਸੁਰਤਿ ਲਿਵ ਲਾਈ। ਮਨ ਬਚ ਕਰਮ ਅਗੋਚਰਾ ਮਤਿ ਬੁਧਿ ਸਾਧਿ ਸੋਝੀ ਥਕਿ ਪਾਈ। ਅਛਲ ਅਛੇਦ ਅਭੇਦ ਹੈ ਭਗਤਿ ਵਛਲੁ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਛਾਈ। ਵਡਾ ਆਪਿ ਵਡੀ ਵਡਿਆਈ ॥੧੬॥

ved katebahu bāharā lekh alekh na lakhiā jāī | rūp anūp acharaj hai darasan drisaṭ agochar bhāī | ik kavāu pasāu kar tol na tulādhār na samāī | kathanī badanī bāharā thakai sabad surat liv lāī | man bach karam agocharā mat budh sādh sojhī thak pāī | achhal achhed abhed hai bhagat vachhal sādhasaṅgat chhāī | vaḍā āp vaḍī vaḍiāī |16|

Past the Vedas and the scriptures, the writing of that Unwritten One cannot be read. His form is matchless, a wonder, and the eye cannot reach the sight of Him. With one Word he spread out the whole expanse; no scale can weigh him, and nothing can hold him. Past all speech and telling — even a mind merged in the Word grows tired. Past thought, word and deed, wisdom and understanding grow tired and gain only a little. He cannot be fooled, cannot be pierced, cannot be measured, and the Lover of His devotees fills the sangat. Great is He, and great is His greatness.

ਵਣ ਵਣ ਵਿਚਿ ਵਣਾਸਪਤਿ ਰਹੈ ਉਜਾੜਿ ਅੰਦਰਿ ਅਵਸਾਰੀ। ਚੁਣਿ ਚੁਣਿ ਆਂਜਨਿ ਬੂਟੀਆ ਪਤਿਸਾਹੀ ਬਾਗੁ ਲਾਇ ਸਵਾਰੀ। ਸਿੰਜਿ ਸਿੰਜਿ ਬਿਰਖ ਵਡੀਰੀਅਨਿ ਸਾਰਿ ਸਮ੍ਹਾਲਿ ਕਰਨ ਵੀਚਾਰੀ। ਹੋਨਿ ਸਫਲ ਰੁਤਿ ਆਈਐ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਫਲੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸੁ ਭਾਰੀ। ਬਿਰਖਹੁ ਸਾਉ ਨ ਆਵਈ ਫਲ ਵਿਚਿ ਸਾਉ ਸੁਗੰਧਿ ਸੰਜਾਰੀ। ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਜਗਤ੍ਰ੍ਰ ਵਿਚਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਨਿਰੰਕਾਰੀ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਅਪਰ ਅਪਾਰੀ ॥੧੭॥

vaṇ vaṇ vich vaṇāsapat rahai ujāṛ andar avasārī | chuṇ chuṇ āñjan būṭīā patisāhī bāg lāi savārī | siñj siñj birakh vaḍīrīan sār samhāl karan vīchārī | hon saphal rut āīai ammrit phal ammrit ras bhārī | birakhahu sāu na āvaī phal vich sāu sugandh sañjārī | pūran braham jagatrr vich guramukh sādhasaṅgat niraṅkārī | guramukh sukh phal apar apārī |17|

In forest after forest the wild growth spreads, scattered through the wilderness. Choosing and choosing the little plants, the king lays out and adorns his garden. Watering and watering, the trees are raised, tended with care and thought. When the season comes they bear fruit — nectar-fruit, heavy with nectar-sweetness. From the tree itself no taste comes, but into the fruit the taste and the scent are set. The Perfect One is in the world; in the Gurmukh and in the sangat is the Formless One. The Gurmukh's fruit of joy has no bounds and no end.

ਅੰਬਰੁ ਨਦਰੀ ਆਂਵਦਾ ਕੇਵਡੁ ਵਡਾ ਕੋਇ ਨ ਜਾਣੈ। ਉਚਾ ਕੇਵਡੁ ਆਖੀਐ ਸੁੰਨ ਸਰੂਪ ਨ ਆਖਿ ਵਖਾਣੈ। ਲੈਨਿ ਉਡਾਰੀ ਪੰਖਣੂ ਅਨਲ ਮਨਲ ਉਡਿ ਖਬਰਿ ਨ ਆਣੈ। ਓੜਿਕੁ ਮੂਲਿ ਨ ਲਭਈ ਸਭੇ ਹੋਇ ਫਿਰਨਿ ਹੈਰਾਣੈ। ਲਖ ਅਗਾਸ ਨ ਅਪੜਨਿ ਕੁਦਰਤਿ ਕਾਦਰੁ ਨੋ ਕੁਰਬਾਣੈ। ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਸਤਿਗੁਰ ਪੁਰਖੁ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਵਾਸਾ ਨਿਰਬਾਣੈ। ਮੁਰਦਾ ਹੋਇ ਮੁਰੀਦੁ ਸਿਞਾਣੈ ॥੧੮॥

ambar nadarī ānvadā kevaḍ vaḍā koi na jāṇai | uchā kevaḍ ākhīai sunn sarūp na ākh vakhāṇai | lain uḍārī paṅkhaṇū anal manal uḍ khabar na āṇai | oṛik mūl na labhaī sabhe hoi phiran hairāṇai | lakh agās na apaṛan kudarat kādar no kurabāṇai | pārabraham satigur purakh sādhasaṅgat vāsā nirabāṇai | muradā hoi murīd siñāṇai |18|

The sky is seen, and yet how vast it is, no one knows. However high it is said to be, its emptiness cannot be told in words. The birds fly up — the fabled anal and manal birds fly, and bring back no news of where it ends. Its limit is never found, and everyone wanders about amazed. A hundred thousand skies do not reach it — I give myself to the Creator of such power. The Highest One, the True Guru-Being, lives in the sangat, past all wanting. Become like a corpse, become a disciple, and you will know Him.

ਗੁਰ ਮੂਰਤਿ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮੁ ਘਟਿ ਘਟਿ ਅੰਦਰਿ ਸੂਰਜੁ ਸੁਝੈ। ਸੂਰਜ ਕਵਲੁ ਪਰੀਤਿ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਕਰਿ ਬੁਝੈ। ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਗੁਰ ਸਬਦੁ ਹੈ ਨਿਝਰ ਧਾਰ ਵਰ੍ਹੈ ਗੁਣ ਗੁਝੈ। ਕਿਰਖਿ ਬਿਰਖੁ ਹੋਇ ਸਫਲੁ ਫਲ ਚੰਦਨ ਵਾਸ ਨਿਵਾਸ ਨ ਖੁਝੈ। ਅਫਲ ਸਫਲ ਸਮਦਰਸ ਹੋਇ ਮੋਹੁ ਨ ਧੋਹੁ ਨ ਦੁਬਿਧਾ ਲੁਝੈ। ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਪਿਰਮ ਰਸੁ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਭਗਤਿ ਕਰਿ ਦੁਝੈ। ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਸਹਜਿ ਸਮੁਝੈ ॥੧੯॥

gur mūrat pūran braham ghaṭ ghaṭ andar sūraj sujhai | sūraj kaval parīt hai guramukh prem bhagat kar bujhai | pārabraham gur sabad hai nijhar dhār varhai guṇ gujhai | kirakh birakh hoi saphal phal chandan vās nivās na khujhai | aphal saphal samadaras hoi mohu na dhohu na dubidhā lujhai | guramukh sukh phal piram ras jīvan mukat bhagat kar dujhai | sādhasaṅgat mil sahaj samujhai |19|

The Guru's image is the Perfect One, and in every single heart the sun is seen. As the lotus loves the sun, so the Gurmukh understands through loving devotion. The Highest One is the Guru's Word, a fountain raining down, its goodness hidden. As field and tree bear fruit, so the sandal's scent never strays from its own home. Seeing the fruitless and the fruitful with an equal eye, he does not get tangled in clinging, deceit or doubt. The Gurmukh's fruit of joy is the sweetness of love; free while still alive, he draws the milk of devotion. Joining the sangat, he understands in calm ease.

ਸਬਦੁ ਗੁਰੂ ਗੁਰੁ ਜਾਣੀਐ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ਸੁਰਤਿ ਧੁਨਿ ਚੇਲਾ। ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਸਚ ਖੰਡ ਵਿਚਿ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਪਰਚੈ ਹੋਇ ਮੇਲਾ। ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਸਿਮਰਣ ਜੁਗਤਿ ਕੂੰਜ ਕੁਰਮ ਹੰਸ ਵੰਸੁ ਨਵੇਲਾ। ਬਿਰਖਹੁਂ ਫਲ ਫਲ ਤੇ ਬਿਰਖੁ ਗੁਰਸਿਖ ਸਿਖ ਗੁਰ ਮੰਤੁ ਸੁਹੇਲਾ। ਵੀਹਾ ਅੰਦਰਿ ਵਰਤਮਾਨ ਹੋਇ ਇਕੀਹ ਅਗੋਚਰੁ ਖੇਲਾ। ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਆਦੇਸੁ ਕਰਿ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਆਦੇਸ ਵਹੇਲਾ। ਸਿਫਤਿ ਸਲਾਹਣੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਵੇਲਾ ॥੨੦॥

sabad gurū gur jāṇīai guramukh hoi surat dhun chelā | sādhasaṅgat sach khaṇḍ vich prem bhagat parachai hoi melā | giān dhiān simaraṇ jugat kūñj kuram hans vans navelā | birakhahun phal phal te birakh gurasikh sikh gur mant suhelā | vīhā andar varatamān hoi ikīh agochar khelā | ād purakh ādes kar ād purakh ādes vahelā | siphat salāhaṇ ammrit velā |20|

Know the Word as the Guru, and the Guru as the Word — the Gurmukh becomes a disciple, his mind tuned to that sound. In the sangat, the land of Truth, love and devotion delight, and the meeting happens. Knowledge, meditation and remembrance are the way; like the crane, the tortoise and the line of swans, ever new. From the tree the fruit, and from the fruit the tree — the Guru's Sikh and the Sikh's Guru, and the sweet sacred word of the Guru. Living inside the world's twenty, he becomes the twenty-first, the play beyond words. Bowing to the First Being, and bowing again to the First Being — praise and adoration in the still hour before dawn.

ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥

ik oankaar satigur prasād |

One Creator. Known by the grace of the True Guru.